زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 10 الی 12  

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 34، شماره 3 - ( 1398 ) ::
جلد 34 شماره 3 صفحات 0-0 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل اثرات مولفه‌های اقتصادی در میزان تاب‌آوری روستائیان سیل‌زده (مورد: روستاهای حاشیه گرگانرود گلستان)
دکتر عبدالحمید نظری*1، محمد میرزاعلی2، دکتر مصطفی طالشی3
1- دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه پیام‌نور، گنبدکاووس، ایران ، ah_nazari_204@yahoo.com
2- دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، مرکز تحصیلات تکمیلی پیام‌نور، تهران، ایران
3- دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران
چکیده:   (377 مشاهده)
اهداف و زمینه ها: طی سال‌های اخیر، جهان شاهد مخاطرات طبیعی نگران‌کننده‌ای از جمله سیل بوده است. مطابق آمارهای جهانی، این مخاطره تلفات و خسارات مالی عمده‌ای را به جوامع بشری وارد آورده ‌است. ایران و از جمله استان گلستان نیز از این قاعده مستثنی نبوده و بر اثر وقوع سیل‌های متعدد در نواحی روستایی حاشیه گرگانرود این استان، متأسفانه در کنار آسیب‌پذیری جانی، شاهد بروز انواع خسارات مالی نیز می‌باشد. این مسائل در مواجهه با مخاطرات طبیعی، ریشه در رویکرد آسیب‌پذیری دارد که با توجه به فقدان پس‌اندازها و سرمایه‌های مالی، ضعف و ناتوانی در دریافت و بازپرداخت تسهیلات بانکی و نیز عدم پوشش کافی بیمه در میان خانوارهای روستایی، موجب تشدید خسارات و تلفات می‌گردد. لذا برای تعدیل ویا کاهش اینگونه خسارات، تغییر نگرش مردم، مسئولین و سازمان‌ها از تأکید صرف بر رویکرد آسیب‌پذیری به رویکرد تاب‌آوری امری اجتناب‌ناپذیر است. چراکه علیرغم تغییر چنین نگرشی، به‌دلیل ضعف ساختارهای مدیریتی، ناآگاهی و عدم آمادگی کافی مردم و مسئولین، کاربردپذیری نگرش تاب‌آوری محدود بوده و غالب اقدامات مدیریتی، کماکان با همان رویکرد کاهش آسیب‌پذیری کالبدی مدنظر می‌باشد.
 بررسی و تحلیل رابطه بین مولفه‌های اقتصادی و میزان تاب‌آوری جوامع روستایی در مواجهه با مخاطرات سیل در حوضه آبخیز گرگانرود، هدف اصلی این تحقیق می‌باشد.
مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع مطالعات کاربردی با روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر کشف رابطه‌ها است. جامعه آماری شامل 106 روستای واقع در حریم یک کیلومتری گرگانرود با 22942 خانوار می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 31 روستا و 318 خانوار برآورد و به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای و تصادفی‌ساده تعیین گردید. روش گردآوری داده‌ها به صورت اسنادی و میدانی بوده که میانگین کلی میزان پایایی پرسشنامه‌ها با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ 82/0=ra می‌باشد.
نتیجه‌گیری: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که خانوارهای روستایی ناحیه تپه‌ماهوری- مرتعی حوضه آبخیز گرگانرود به سبب غلبه فعالیت‌های بخش کشاورزی و کارگری، با میزان درآمد و پس‌انداز کمتر نسبت به نواحی جلگه‌ای- کشاورزی و کوهستانی- جنگلی، در معرض انواع خسارات مالی و آسیب‌پذیری بیشتری در مواجهه با سیل بوده و از سطح تاب‌آوری پایین‌تری برخوردار می‌باشند. از سویی، بین اکثر مولفه‌های اقتصادی جوامع روستایی نمونه مطالعاتی با میزان تاب‌آوری آنها رابطه معناداری وجود دارد؛ هرچند تاب‌آوری اقتصادی کل جامعه (با میانگین 64/2) نسبتاً ضعیف می‌باشد
واژه‌های کلیدی: مخاطرات طبیعی، سیل، آسیب‌پذیری، تاب‌آوری روستایی، حوضه گرگانرود گلستان.
     
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: برنامه ریزی روستایی
دریافت: ۱۳۹۷/۵/۲۸ | پذیرش: ۱۳۹۸/۵/۷ | انتشار: ۱۳۹۸/۶/۱۶
* نشانی نویسنده مسئول: دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی دانشگاه پیام‌نور، گنبدکاووس، ایران
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Nazari A H, Mirzaali M, Taleshi M. Analysis of the Effects of Economic Components on the Resilience of Flooded Villagers (Case Study: Golestan of Gorganrud marginal villages). geores. 2019; 34 (3)
URL: http://georesearch.ir/article-1-589-fa.html

نظری عبدالحمید، میرزاعلی محمد، طالشی مصطفی. تحلیل اثرات مولفه‌های اقتصادی در میزان تاب‌آوری روستائیان سیل‌زده (مورد: روستاهای حاشیه گرگانرود گلستان). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1398; 34 (3)

URL: http://georesearch.ir/article-1-589-fa.html



دوره 34، شماره 3 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.11 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3977