Afarand Journals

Quarterly of Geographical Research

eISSN : 2538-4384
pISSN : 1019-7052
Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 41، شماره 2 - ( 1405 )                   جلد 41 شماره 2 صفحات 1012-1001 | برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
پژوهشی اصیل |
موضوع مقاله:

Print XML English Abstract PDF HTML

History

دریافت: 1405/2/10 | پذیرش: 1405/2/24 | انتشار: 1405/4/28
How to cite this article
Bagheri R, Rashidvash V, Sharbatian Y, Karimiyan H A. An Anthropological Analysis of the Role of Multi layered Functions and Identity Forming Aspects of Zandiye-Era Architecture in Tourism Development of Shiraz. GeoRes 2026; 41 (2) :1001-1012
URL: http://georesearch.ir/article-1-1922-fa.html
باقری رویا، رشیدوش وحید، شربتیان یعقوب، کریمیان حبیب اله. بررسی مردم شناختی کارکردهای چندلایه و هویت بخش معماری دوره زندیه در توسعه گردشگری شهر شیراز. فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی. 1405; 41 (2) :1001-1012

URL: http://georesearch.ir/article-1-1922-fa.html

Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
بررسی مردم شناختی کارکردهای چندلایه و هویت بخش معماری دوره زندیه در توسعه گردشگری شهر شیراز
Authors رویا باقری ، وحید رشیدوش*1 ، یعقوب شربتیان ، حبیب اله کریمیان
1- ، rashidvash@yahoo.com
چکیده   (499 مشاهده)

هدف‌اصلی این‌‌پژوهش، تحلیل مردم‌شناختی جلوه‌های فرهنگی این‌معماری با تأکید بر کارکردهای چندلایه و معنای پنهان در توسعه گردشگری شهر شیراز بود. این مطالعه بر این نکته متمرکز بود که با وجود تحقیقات گسترده تاریخی، ابعاد اجتماعی-فرهنگی و تجربه زیسته مردم از این بناها از دیدگاه مردم‌شناسی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
روش پژوهش، کیفی و از نوع مطالعه ی موردی تفسیری با رویکرد غالب مردم نگارانه بود که به درک عمیق تری از فضای زیسته و کاکردهای چندلایه ی معماری دوره زندیه شیراز کمک کرد.  داده‌ها از طریق مشاهده مشارکتی در بناهای زندیه به‌ویژه مجموعه وکیل (شامل ارگ کریم‌خانی، مسجد وکیل، حمام وکیل و بازار وکیل)، که فراتر از بناهای فیزیکی، فضاهایی حیاتی برای تولید هویت فرهنگی محسوب می‌شدند، انجام گرفت. همچنین مصاحبه عمیق با 15 نفر از کارشناسان و آگاهان محلی، و بررسی اسناد تاریخی جمع‌آوری و با روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای نظریه بنیادی (استراس و کوربین) تحلیل شدند که بر پایه پدیدارشناسی معماری[1] برای درک شور و حال فضا و نظریه تولید فضای هانری لوفور[2] برای بررسی ابعاد اجتماعی-سیاسی فضا بود.
یافته‌ها نشان دادند که این بناها کارکردهای متنوعی اعم از بهداشتی، اجتماعی، سیاسی و نمادین داشتند؛ برای مثال، حمام‌ وکیل به عنوان فضایی امن برای مذاکرات و برابرسازی موقت اجتماعی عمل می‌کرد، و نقوش لوتوس در مسجد وکیل بیانگر تداوم هویت پیشااسلامی بود. با این حال، تبدیل این فضاها به موزه‌های صرفاً دیداری و تمرکز صرف بر مرمت‌های کالبدی، تجربه زیسته به این فضاها را تضعیف کرده بود.
در نتیجه، معماری زندیه ابزاری قدرتمند برای حفظ هویت فرهنگی بود و احیای آن در عصر حاضر نیازمند رویکردی تجربه‌محور و پدیدارشناختی است تا این میراث ارزشمند هم‌چنان به‌عنوان یک پل زنده میان گذشته و حال باقی بماند و نقشی محوری در توسعه‌ی گردشگری فرهنگی پایدار ایفا می کرد.
 
[1] Norberg-Schulz, 1980
[2] Lefebvre, 1991
واژه‌های کلیدی:
معماری زندیه، گردشگری فرهنگی، مردم شناسی، شیراز.