Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 41، شماره 3 - ( 1405 )
جلد 41 شماره 3 صفحات 1015-1001 |
برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
موضوع مقاله:
History
دریافت: 1405/8/7 | پذیرش: 1405/8/11 | انتشار: 1405/7/10
دریافت: 1405/8/7 | پذیرش: 1405/8/11 | انتشار: 1405/7/10
How to cite this article
Amini M, Gholampour Y. (2026). Formulating a Strategic Plan for the Endogenous Development of Dysfunctional Urban Fabrics in District 16 of Tehran Metropolis. , GeoRes. 41(3), 1001-1015.
URL: http://georesearch.ir/article-1-1962-fa.html
URL: http://georesearch.ir/article-1-1962-fa.html
مرضیه امینی ، یداله غلام‌پور .(1405). تدوین راهبردی‌های توسعه درون زا بافت‌های ناکارامد شهری در منطقه 16 کلانشهر تهران , فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی. 41 (3) :1015-1001
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
چکیده (4 مشاهده)
اهداف و زمینه‌ها: تقلیل مفهوم بافت‌های ناکارآمد شهری در ایران به معیارهای سه‌گانه کالبدی و غلبه مداخلات ایستا و بالا به پایین، ابعاد اجتماعی و نهادی توسعه درون‌زا را به حاشیه رانده است. پژوهش حاضر با هدف غلبه بر شکاف میان آینده‌پژوهی توصیفی و برنامه‌ریزی عملیاتی، به تدوین چارچوب برنامه راهبردی توسعه درون‌زای بافت‌های ناکارآمد در منطقه ۱۶ کلانشهر تهران برای افق ۱۴۱۵ می‌پردازد.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی-توسعه‌ای با رویکرد چندگانه بر پیوند تحلیل اسنادی (SWOT) و مدل‌سازی نیمه‌کمی توازن اثرات متقابل (CIB) استوار است. پس از استخراج ۵۷ عامل راهبردی از اسناد محلی و غربالگری ۶ پیشران کلیدی در سه بعد کالبدی، اجتماعی و نهادی (با تأیید روایی محتوایی لاوشه در پنل ۱۷ خبره؛ 47/0)، ماتریس متقاطع 18×18 تشکیل شد. سپس فضای مورفولوژیک ۷۲۹ پیکربندی ممکن در نرم‌افزار Scenario Wizard شبیه‌سازی گردید.
یافته‌ها: از میان ۷۲۹ حالت ممکن، ۸ سناریوی سازگار درونی احصا شد. نتایج نشان داد در ۷۴/۳۵ درصد فضای حالت‌ها، مشارکت شهروندان در وضعیت منفعلانه یا طرد نهادی قفل شده و در هیچ سناریویی، همبستگی اجتماعی و حکمروایی همکارانه هم‌زمان محقق نمی‌شوند. خوشه جاذب غالب تکنوکراتیک (سناریوی ۴؛ امتیاز اثرگذاری کل (۵۷) و بیشترین وزن حمایت‌شده (۱۱۳)، در مرز حساسیت با سناریوی ۳) بیانگر پارادوکس نوسازی است که در آن بهسازی کالبدی به بهای انفعال مدنی و بحران بی‌هویتی تمام می‌شود. در مقابل، سناریوی ۱ (بیشترین وزن حمایت‌شده =90) به‌عنوان سناریوی مطلوب مشروط حکمروایی‌محور و سناریوی ۸ (بیشترین وزن حمایت‌شده =109) به‌عنوان جاذب بحران‌زای فلج ساختاری شناسایی شدند.
نتیجه‌گیری: از تقاطع یافته‌های سناریونگاری با عوامل SWOT، هشت راهبرد استوار استخراج گردید. تحقق توسعه درون‌زا در منطقه ۱۶ نیازمند گذار از نوسازی کالبدمحور به چارچوبی پویا است که در آن مداخلات کالبدی در اراضی قهوه‌ای، به‌عنوان کاتالیزور اجتماع‌محور برای استقرار حکمروایی همکارانه، برندسازی معکوس و ترمیم اعتماد نهادی عمل کنند.
روش‌شناسی: این پژوهش کاربردی-توسعه‌ای با رویکرد چندگانه بر پیوند تحلیل اسنادی (SWOT) و مدل‌سازی نیمه‌کمی توازن اثرات متقابل (CIB) استوار است. پس از استخراج ۵۷ عامل راهبردی از اسناد محلی و غربالگری ۶ پیشران کلیدی در سه بعد کالبدی، اجتماعی و نهادی (با تأیید روایی محتوایی لاوشه در پنل ۱۷ خبره؛ 47/0)، ماتریس متقاطع 18×18 تشکیل شد. سپس فضای مورفولوژیک ۷۲۹ پیکربندی ممکن در نرم‌افزار Scenario Wizard شبیه‌سازی گردید.
یافته‌ها: از میان ۷۲۹ حالت ممکن، ۸ سناریوی سازگار درونی احصا شد. نتایج نشان داد در ۷۴/۳۵ درصد فضای حالت‌ها، مشارکت شهروندان در وضعیت منفعلانه یا طرد نهادی قفل شده و در هیچ سناریویی، همبستگی اجتماعی و حکمروایی همکارانه هم‌زمان محقق نمی‌شوند. خوشه جاذب غالب تکنوکراتیک (سناریوی ۴؛ امتیاز اثرگذاری کل (۵۷) و بیشترین وزن حمایت‌شده (۱۱۳)، در مرز حساسیت با سناریوی ۳) بیانگر پارادوکس نوسازی است که در آن بهسازی کالبدی به بهای انفعال مدنی و بحران بی‌هویتی تمام می‌شود. در مقابل، سناریوی ۱ (بیشترین وزن حمایت‌شده =90) به‌عنوان سناریوی مطلوب مشروط حکمروایی‌محور و سناریوی ۸ (بیشترین وزن حمایت‌شده =109) به‌عنوان جاذب بحران‌زای فلج ساختاری شناسایی شدند.
نتیجه‌گیری: از تقاطع یافته‌های سناریونگاری با عوامل SWOT، هشت راهبرد استوار استخراج گردید. تحقق توسعه درون‌زا در منطقه ۱۶ نیازمند گذار از نوسازی کالبدمحور به چارچوبی پویا است که در آن مداخلات کالبدی در اراضی قهوه‌ای، به‌عنوان کاتالیزور اجتماع‌محور برای استقرار حکمروایی همکارانه، برندسازی معکوس و ترمیم اعتماد نهادی عمل کنند.