Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 41، شماره 2 - ( 1405 )
جلد 41 شماره 2 صفحات 1011-1001 |
برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
موضوع مقاله:
History
دریافت: 1405/5/11 | پذیرش: 1405/6/1 | انتشار: 1405/4/28
دریافت: 1405/5/11 | پذیرش: 1405/6/1 | انتشار: 1405/4/28
How to cite this article
Ejtemaei B, Moghtaderi G. (2026). Spatial Analysis of Demographic Changes and Socio-Economic Indicators of Rural Settlements in Farashband County during the Period 1996 to 2016. GeoRes. 41(2), 1001-1011.
URL: http://georesearch.ir/article-1-1942-fa.html
URL: http://georesearch.ir/article-1-1942-fa.html
اجتماعی بابک، مقتدری قاسمعلی.(1405). تحلیل توزیع فضایی خدمات عمومی در نواحی روستایی لارستان با تأکید بر عدالت فضایی فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی 41 (2) :1011-1001
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
چکیده (575 مشاهده)
اهداف: تغییرات جمعیتی و تحولات شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی، از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر برنامه‌ریزی و توسعه فضایی مناطق روستایی محسوب می‌شوند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی تغییرات جمعیتی و شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی سکونتگاه‌های روستایی شهرستان فراشبند طی دوره ۱۳۷۵ تا ۱۳۹۵ و شناسایی الگوهای فضایی حاکم بر این تغییرات انجام شد.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری شامل ۳۵ سکونتگاه روستایی دارای اطلاعات آماری در سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن سال‌های ۱۳۷۵، ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵ است. داده‌های جمعیتی و شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی شامل نرخ رشد جمعیت، نرخ باسوادی، نرخ اشتغال و نرخ بیکاری از داده‌های سرشماری استخراج شد. برای تحلیل الگوهای فضایی از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش‌های آماری و فضایی شامل شاخص خودهمبستگی فضایی موران)، تحلیل تراکم کرنل و رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که طی دوره مورد بررسی، بسیاری از سکونتگاه‌های روستایی با کاهش یا رشد اندک جمعیت مواجه بوده‌اند و در مقابل، تعداد محدودی از روستاها روند رشد مثبت را تجربه کرده‌اند. تحلیل فضایی بیانگر وجود تمرکزهای مکانی در توزیع جمعیت و برخی شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی و نیز تفاوت‌های فضایی میان سکونتگاه‌ها بود. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که برخی شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی با تغییرات جمعیتی رابطه معناداری دارند و بخشی از تغییرات جمعیت روستایی را تبیین می‌کنند.
نتیجه‌گیری: الگوی فضایی تغییرات جمعیتی و شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی در شهرستان فراشبند یکنواخت نیست و تفاوت‌های مکانی قابل توجهی میان سکونتگاه‌های روستایی وجود دارد. بنابراین، برنامه‌ریزی توسعه روستایی باید مبتنی بر ویژگی‌های فضایی هر سکونتگاه، تقویت فرصت‌های اشتغال، ارتقای خدمات عمومی و توجه به نواحی دارای روند کاهش جمعیت باشد تا از تشدید نابرابری‌های فضایی و تداوم کاهش جمعیت روستایی جلوگیری شود.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. جامعه آماری شامل ۳۵ سکونتگاه روستایی دارای اطلاعات آماری در سرشماری‌های عمومی نفوس و مسکن سال‌های ۱۳۷۵، ۱۳۸۵ و ۱۳۹۵ است. داده‌های جمعیتی و شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی شامل نرخ رشد جمعیت، نرخ باسوادی، نرخ اشتغال و نرخ بیکاری از داده‌های سرشماری استخراج شد. برای تحلیل الگوهای فضایی از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و روش‌های آماری و فضایی شامل شاخص خودهمبستگی فضایی موران)، تحلیل تراکم کرنل و رگرسیون حداقل مربعات معمولی (OLS) استفاده شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که طی دوره مورد بررسی، بسیاری از سکونتگاه‌های روستایی با کاهش یا رشد اندک جمعیت مواجه بوده‌اند و در مقابل، تعداد محدودی از روستاها روند رشد مثبت را تجربه کرده‌اند. تحلیل فضایی بیانگر وجود تمرکزهای مکانی در توزیع جمعیت و برخی شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی و نیز تفاوت‌های فضایی میان سکونتگاه‌ها بود. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که برخی شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی با تغییرات جمعیتی رابطه معناداری دارند و بخشی از تغییرات جمعیت روستایی را تبیین می‌کنند.
نتیجه‌گیری: الگوی فضایی تغییرات جمعیتی و شاخص‌های اجتماعی–اقتصادی در شهرستان فراشبند یکنواخت نیست و تفاوت‌های مکانی قابل توجهی میان سکونتگاه‌های روستایی وجود دارد. بنابراین، برنامه‌ریزی توسعه روستایی باید مبتنی بر ویژگی‌های فضایی هر سکونتگاه، تقویت فرصت‌های اشتغال، ارتقای خدمات عمومی و توجه به نواحی دارای روند کاهش جمعیت باشد تا از تشدید نابرابری‌های فضایی و تداوم کاهش جمعیت روستایی جلوگیری شود.
واژه‌های کلیدی: