Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 41، شماره 1 - ( 1405 )
جلد 41 شماره 1 صفحات 1038-1001 |
برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
موضوع مقاله:
History
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/1/12 | انتشار: 1405/2/10
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/1/12 | انتشار: 1405/2/10
How to cite this article
Yaghmaei Sabegh J, Darskhan R, Abdollahzadeh Taraf A. Investigating physical factors affecting the deterioration of urban neighborhood fabrics using an integrated approach (Case Study: Haft Chenar and Briank Neighborhoods, District 10 of Tehran). GeoRes 2026; 41 (1) :1001-1038
URL: http://georesearch.ir/article-1-1903-fa.html
URL: http://georesearch.ir/article-1-1903-fa.html
یغمائی سابق جواد، درسخوان رسول، عبداله زاده طرف اکبر. بررسی عوامل کالبدی موثر بر فرسودگی بافت محلات شهری با رویکرد تلفیقی (مطالعه موردی: محلات هفت چنار و بریانک منطقه 10 تهران). فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1405; 41 (1) :1001-1038
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
چکیده (57 مشاهده)
هدف: به دلیل عدم وجود زیرساختهای مناسب و کاهش عملکرد ساختارهای فرسوده شهری، این ساختارها به یکی از مهمترین چالشهای شهری تبدیل شده است. هدف این پژوهش، بررسی عوامل فرسودگی بافت محلات شهری در محلات هفت چنار و بریانک منطقه 10 تهران بوده است.
روش شناسی: این پژوهش با بهرهگیری از یک روششناسی ترکیبی در سال 1404 در محلات هفت چنار و بریانک تهران نجام شد. با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۶ متخصص (تکنیک دلفی)، فهرست نهایی ۱۰۰ مؤلفه مؤثر بر فرسودگی در شش بعد شناسایی و با تحلیل محتوای کیفی استخراج شد. به منظور تحلیل روابط ساختاری، یک پرسشنامه ماتریس اثرات متقابل طراحی و دادههای آن با نرمافزار میکمک تحلیل شد تا مؤلفهها در چهار دسته تأثیرگذار، تأثیرپذیر، دووجهی و مستقل طبقهبندی شوند. برای سنجش وضعیت موجود، یک پیمایش میدانی با توزیع ۴۰۰ پرسشنامه در بین ساکنان انجام و دادههای کمّی با نرمافزار Smart PLS تحلیل شد.
یافته ها: این پژوهش با استخراج ۱۰۰ شاخص مؤثر در شش بعد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی، زیستمحیطی و مدیریتی، ماهیت چندبعدی فرسودگی شهری را تأیید کرد. تحلیل ساختاری (میکمک) با پر شدن ۹۱ درصدی ماتریس، درهمتنیدگی بالای این ابعاد را نشان داد. مساحت قطعات با کمترین امتیاز (۰.۶) به عنوان چالش بنیادین، و نوع واحد ساختمانی با بالاترین امتیاز (۴) شناسایی شد. در سطح ابعاد، مدیریتی با میانگین ۲.۶۲ مطلوبترین و اقتصادی با میانگین ۲.۰۳ بحرانیترین وضعیت را داشتند. تحلیل روابط علّی، اقتصاد را به عنوان قویترین تأثیرگذار (به ویژه بر مدیریت با ضریب ۰.۵۷۰) و مدیریت را به عنوان یک عامل اهرمی کلیدی (با تأثیر قوی بر روان و محیط) معرفی کرد.
نتیجه گیری: یافتهها به وضوح نشان میدهند که فرسودگی صرفاً یک معضل کالبدی یا فیزیکی نیست، بلکه شبکه پیچیدهای از تعاملات پویا بین ابعاد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی، زیستمحیطی و مدیریتی است.
روش شناسی: این پژوهش با بهرهگیری از یک روششناسی ترکیبی در سال 1404 در محلات هفت چنار و بریانک تهران نجام شد. با استفاده از مطالعات کتابخانهای و مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۶ متخصص (تکنیک دلفی)، فهرست نهایی ۱۰۰ مؤلفه مؤثر بر فرسودگی در شش بعد شناسایی و با تحلیل محتوای کیفی استخراج شد. به منظور تحلیل روابط ساختاری، یک پرسشنامه ماتریس اثرات متقابل طراحی و دادههای آن با نرمافزار میکمک تحلیل شد تا مؤلفهها در چهار دسته تأثیرگذار، تأثیرپذیر، دووجهی و مستقل طبقهبندی شوند. برای سنجش وضعیت موجود، یک پیمایش میدانی با توزیع ۴۰۰ پرسشنامه در بین ساکنان انجام و دادههای کمّی با نرمافزار Smart PLS تحلیل شد.
یافته ها: این پژوهش با استخراج ۱۰۰ شاخص مؤثر در شش بعد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی، زیستمحیطی و مدیریتی، ماهیت چندبعدی فرسودگی شهری را تأیید کرد. تحلیل ساختاری (میکمک) با پر شدن ۹۱ درصدی ماتریس، درهمتنیدگی بالای این ابعاد را نشان داد. مساحت قطعات با کمترین امتیاز (۰.۶) به عنوان چالش بنیادین، و نوع واحد ساختمانی با بالاترین امتیاز (۴) شناسایی شد. در سطح ابعاد، مدیریتی با میانگین ۲.۶۲ مطلوبترین و اقتصادی با میانگین ۲.۰۳ بحرانیترین وضعیت را داشتند. تحلیل روابط علّی، اقتصاد را به عنوان قویترین تأثیرگذار (به ویژه بر مدیریت با ضریب ۰.۵۷۰) و مدیریت را به عنوان یک عامل اهرمی کلیدی (با تأثیر قوی بر روان و محیط) معرفی کرد.
نتیجه گیری: یافتهها به وضوح نشان میدهند که فرسودگی صرفاً یک معضل کالبدی یا فیزیکی نیست، بلکه شبکه پیچیدهای از تعاملات پویا بین ابعاد کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، روانشناختی، زیستمحیطی و مدیریتی است.
واژههای کلیدی: