Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 41، شماره 1 - ( 1405 )
جلد 41 شماره 1 صفحات 50-41 |
برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
موضوع مقاله:
History
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/1/12 | انتشار: 1405/2/10
دریافت: 1404/11/19 | پذیرش: 1405/1/12 | انتشار: 1405/2/10
How to cite this article
Yaghmaei Sabegh J, Darskhan R, Abdollahzadeh Taraf A. (2026). Physical Factors Affecting the Deterioration of the Urban Fabric of Haft Chenar and Beryanak Neighborhoods in Tehran, Iran. GeoRes. 41(1), 41-50. doi:10.58209/geores.41.1.41
URL: http://georesearch.ir/article-1-1903-fa.html
URL: http://georesearch.ir/article-1-1903-fa.html
یغمائی سابق جواد، درسخوان رسول، عبداله زاده طرف اکبر.(1405). عوامل کالبدی موثر بر فرسودگی بافت شهری محلات هفت‌چنار و بریانک تهران فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی 41 (1) :50-41 10.58209/geores.41.1.41
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Authors
جواد یغمائی سابق1، رسول درسخوان*1، اکبر عبداله زاده طرف1
1- گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
چکیده (831 مشاهده)
هدف: به دلیل عدم وجود زیرساخت‌های مناسب و کاهش عملکرد ساختارهای فرسوده شهری، این ساختارها به یکی از مهم‌ترین چالش‌های شهری تبدیل شده است. هدف این پژوهش، بررسی عوامل فرسودگی بافت محلات شهری در محلات هفت‌چنار و بریانک منطقه 10 تهران بود.
روش‌شناسی: این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌شناسی ترکیبی و در سه مرحله متوالی در سال 1404 در محلات هفت‌چنار و بریانک تهران انجام شد. فهرست نهایی ۱۰۰ مولفه موثر بر فرسودگی با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ متخصص در شش بُعد استخراج شد. به منظور تحلیل روابط ساختاری، یک پرسش‌نامه ماتریس اثرات متقابل طراحی و داده‌های آن با نرم‌افزار میک‌مک تحلیل شد و مولفه‌ها در 4 دسته تاثیرگذار، تاثیرپذیر، دووجهی و مستقل طبقه‌بندی شدند. برای سنجش وضعیت موجود، یک پیمایش میدانی با توزیع ۴۰۰ پرسش‌نامه در بین ساکنان انجام و داده‌های کمّی با نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس تحلیل شد.
یافته‌ها: تاثیر بُعد اقتصادی بر بُعد مدیریتی (با ضریب 57/0)، قوی‌ترین رابطه مثبت در مدل بود. در مقابل، ضعیف‌ترین رابطه مربوط به تاثیر بُعد اقتصادی بر بُعد زیست‌محیطی (با ضریب 128/0) بود. بُعد مدیریتی نقشی کلیدی و چندوجهی داشت و نه‌تنها تحت تاثیر قوی اقتصاد قرار داشت، بلکه خود بر ابعاد روان‌شناختی (با ضریب 532/0) و زیست‌محیطی (با ضریب 564/0) تاثیر داشت. از سوی دیگر، بُعد اجتماعی نیز تاثیر مستقیم بر بُعد کالبدی (با ضریب 268/0) داشت.
نتیجه‌گیری: بُعد اقتصادی قوی‌ترین تاثیرگذار خارجی (به‌ویژه بر مدیریت)، بُعد مدیریتی قوی‌ترین تاثیرگذار داخلی (با تاثیر قوی بر روان و محیط) و بُعد کالبدی بستر عوامل اثرگذار اولیه بر فرسودگی بافت شهری هستند. بُعد روان‌شناختی، عامل اثرپذیر نهایی است که بهبود آن در گرو درمان ریشه‌های عینی در سایر ابعاد است.
روش‌شناسی: این پژوهش با بهره‌گیری از روش‌شناسی ترکیبی و در سه مرحله متوالی در سال 1404 در محلات هفت‌چنار و بریانک تهران انجام شد. فهرست نهایی ۱۰۰ مولفه موثر بر فرسودگی با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۶ متخصص در شش بُعد استخراج شد. به منظور تحلیل روابط ساختاری، یک پرسش‌نامه ماتریس اثرات متقابل طراحی و داده‌های آن با نرم‌افزار میک‌مک تحلیل شد و مولفه‌ها در 4 دسته تاثیرگذار، تاثیرپذیر، دووجهی و مستقل طبقه‌بندی شدند. برای سنجش وضعیت موجود، یک پیمایش میدانی با توزیع ۴۰۰ پرسش‌نامه در بین ساکنان انجام و داده‌های کمّی با نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس تحلیل شد.
یافته‌ها: تاثیر بُعد اقتصادی بر بُعد مدیریتی (با ضریب 57/0)، قوی‌ترین رابطه مثبت در مدل بود. در مقابل، ضعیف‌ترین رابطه مربوط به تاثیر بُعد اقتصادی بر بُعد زیست‌محیطی (با ضریب 128/0) بود. بُعد مدیریتی نقشی کلیدی و چندوجهی داشت و نه‌تنها تحت تاثیر قوی اقتصاد قرار داشت، بلکه خود بر ابعاد روان‌شناختی (با ضریب 532/0) و زیست‌محیطی (با ضریب 564/0) تاثیر داشت. از سوی دیگر، بُعد اجتماعی نیز تاثیر مستقیم بر بُعد کالبدی (با ضریب 268/0) داشت.
نتیجه‌گیری: بُعد اقتصادی قوی‌ترین تاثیرگذار خارجی (به‌ویژه بر مدیریت)، بُعد مدیریتی قوی‌ترین تاثیرگذار داخلی (با تاثیر قوی بر روان و محیط) و بُعد کالبدی بستر عوامل اثرگذار اولیه بر فرسودگی بافت شهری هستند. بُعد روان‌شناختی، عامل اثرپذیر نهایی است که بهبود آن در گرو درمان ریشه‌های عینی در سایر ابعاد است.
واژه‌های کلیدی: