1- گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم، پردیس دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 2- گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه کردستان، کردستان، ایران
چکیده (407 مشاهده)
اهداف: توزیع متعادل خدمات و زیرساختهای شهری یکی از الزامات مدیریت کارآمد فضاهای شهری است. در سالهای اخیر، مکانیابی صحیح جایگاههای عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده به دلیل نقش آنها در ارتقای ایمنی، کارآیی حمل و نقل و کاهش مخاطرات زیستمحیطی، اهمیت بیشتری یافته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی پهنههای مناسب برای احداث جایگاههای عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده در محدوده شهر مهاباد است. روششناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی-توصیفیبوده و در سال ۱۴۰۳ در شهر مهاباد انجام شد. در این پژوهش ابتدا با بهرهگیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی، لایههای مرتبط با معیارهای موثر در مکانیابی شامل توپوگرافی، کاربری زمین، نوع خاک، فاصله از معابر، گسلها، مراکز آتشنشانی و رودخانه تهیه شد. سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی، مقایسات زوجی معیارها انجام شد و وزن هر یک با بهکارگیری نرمافزار Expert Choice (ورژن ۱۱) محاسبه گردید. در ادامه، لایههای وزندهیشده در محیط GIS تلفیق و نقشه نهایی مطلوبیت مکانی تولید شد. یافتهها: فاصله از معابر شهری و فاصله از ایستگاههای آتشنشانی بیشترین اهمیت را در مکانیابی جایگاههای CNG شهر مهاباد داشتند، در حالی که معیارهایی نظیر ارتفاع، فاصله از فضای سبز و رودخانه کمترین تاثیر را داشتند. نقشه نهایی مطلوبیت مکانی نشان داد که در مجموع حدود ۶۰% از محدوده شهری دارای توان مناسب تا کاملاً مناسب است. همچنین تطبیق جایگاههای موجود با نقشه مطلوبیت مکانی نشان داد که هر چهار جایگاه فعال CNG شهر مهاباد در پهنههای مناسب و کاملاً مناسب قرار گرفتند. نتیجهگیری: شهر مهاباد ظرفیت مناسبی برای توسعه جایگاههای CNG دارد.