:: دوره 38، شماره 3 - ( 1402 ) ::
جلد 38 شماره 3 صفحات 422-411 برگشت به فهرست نسخه ها
ارایه مدل تلفیقی تصمیم‌گیری براساس سنجش از دور و GIS برای شناسایی قابلیت‌های ژئومورفوتوریستی حوضه تجنود و کویر همت‌آباد
الهام میری*1، ابوالقاسم امیراحمدی1، الهه اکبری2
1- گروه ژئومورفولوژی و اقلیم‌شناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
2- گروه سنجش از دور و GIS،‌ دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
چکیده:   (274 مشاهده)
اهداف: شناسایی قابلیت­های ژئومورفوتوریستی یک منطقه می­تواند منجر به جذب گردشگر، برنامه ریزی برای ژئوتوریسم پایدار و بهبود زیرساخت‌ها شود. هدف از مطالعه حاضر ارایه یک مدل تلفیقی تصمیم­گیری براساس سنجش از دور و GIS برای شناسایی قابلیت­های ژئومورفوتوریستی حوضه تجنود و کویر همت‌آباد در شهرستان زیرکوه است.
روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کمّی-پیمایشی بوده و در سال 1401-1402 در شهرستان زیرکوه در استان خراسان جنوبی انجام شد. در این پژوهش بعد از شناسایی لندفرم‌ها و عوارض ژئومورفولوژی و ژئوسایت‌ها از طریق سنجش از دور، از روش‌های فاسیلوس، GAM، کومانسکو برای اولویت‌دهی و ارزش‌دهی پتانسیل‌های ژئوتوریستی شامل ژئوسایت‌ها، ژئومورفوسایت‌ها و نیز سایت‌های فرهنگی و اقتصادی استفاده شد. در نهایت، از مدل تلفیقی فاسیلوس-گام-کومانسکو (FA-CO-GM) براساس روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد تا فاکتورهای متعدد که در هر مدل به‌ طور جداگانه در نظر گرفته شده، با هم تلفیق شود و از مزایای همه مدل‌ها استفاده شود.
یافته‌ها: نقشه نهایی مدل تلفیقی تصمیم­گیری براساس سنجش از دور و GIS حاصل از سه مدل کومانسکو، فاسیلوس و گام نشان داد که %۳۶ منطقه در پهنه قابلیت ژئومورفوتوریستی زیاد قرار داشت که بر لندفرم­های ژئومورفولوژی منطبق بوده و دارای دسترسی مناسب، چشم‌انداز بلند و نقاط دید بالا است. %۵۱ منطقه نیز به دلیل نمایانگربودن، تنوع ژئومورفولوژیکی، کمیابی، دست‌نخوردگی و یکپارچگی در ژئوسایت­ها در پهنه قابلیت ژئومورفوتوریستی خیلی‌زیاد قرار گرفت. برای صحت مدل­های کومانسکو، فاسیلوس، گام و تحلیل سلسله مراتبی از آزمون تی تک نمونه‌ای استفاده شد. سطح معناداری آزمون کمتر از ۰۵/۰ و در حد استاندارد و آزمون معنادار بود.
نتیجه‌گیری: بعد از اعمال چند مدل از مدل‌های ارزش‌دهی، با یکی از روش‌های تصمیم­گیری چندمعیاره (MCDM) در GIS می­توان به رفع این نقص‌ها و تهیه نقشه پهنه­بندی مناسب برای ژئوسایت و تلفیق نتایج چند مدل پرداخت.

 
واژه‌های کلیدی: ژئومورفوتوریسم، ژئوسایت، حوضه‌ی تجنود، کویر همت آباد، GIS، RS
متن کامل [PDF 1845 kb]   (106 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: ژئومورفولوژی
دریافت: 1402/5/29 | پذیرش: 1402/6/27 | انتشار: 1402/7/10



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 38، شماره 3 - ( 1402 ) برگشت به فهرست نسخه ها