:: دوره 36، شماره 3 - ( 1400 ) ::
جلد 36 شماره 3 صفحات 233-241 برگشت به فهرست نسخه ها
عوامل تصویرپذیر در خانه‌های دوره قاجار در شهر تبریز
مینو قره‌بگلو*1، لاله رشاد2
1- دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران ، m.gharehbaglou@tabriziau.ac.ir
2- دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
چکیده:   (205 مشاهده)
اهداف: انسان با آمیختن داده‌های محسوس و نامحسوس فضا، برای تعامل و زندگی در فضا، تصاویری شبیه به نقشه را در ذهن خود ثبت می‌کند. این تصاویر نشان می‌دهد که مردم چگونه محیط پیرامون خود را در ذهن خویش ساختار می‌دهند. لذا وجود مولفه‌هایی در فضا با قابلیت تصویرپذیری بالا می‌تواند کیفیت ادراکی ناظر را در فضا ارتقا بخشد. هدف اصلی پژوهش حاضر نیز تبیین عوامل تصویرپذیر در فضای زندگی خانه‌های دوره قاجار در شهر تبریز بود.
روش‌شناسی: پژوهش پیمایش کمّی حاضر بر عملکرد خانه‌های سنتی دوره قاجار در شهر تبریز با مشارکت ۱۸۷ نفر از زنان و مردانی که در این خانه‌ها تجربه زیسته داشتند در سال ۱۳۹۸ انجام شد. افراد با روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی انتخاب شدند. روش گردآوری اطلاعات به‌کمک نقشه‌های شناختی بود که به‌کمک ساکنین خانه‌ها، در دو ماه متوالی و در فصل تابستان انجام شد. متغیرهای گزینشی ساکنین شناسایی شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات به‌صورت تحلیل عامل اکتشافی و با استفاده از نرم‌افزار SPSS ۱۶ بود.
یافته‌ها: هشت عامل تصویرپذیر در خانه‌های دوره قاجار در شهر تبریز شناسایی شدند؛ عامل اول، شامل حوض، باغچه، درخت، گل و حیوان؛ عامل دوم، شامل سرویس، آشپزخانه و انبار؛ عامل سوم، شامل پله، ایوان و در ورودی حیاط به اتاق‌ها؛ عامل چهارم، شامل در ورودی اصلی خانه، فضای باز، فضای بسته، شکل، هندسه و اجزای دیوار رو به حیاط؛ عامل پنجم، شامل محله، کوچه، مصالح؛ عامل ششم شامل اتاق‌ها، طنبی و پنجره؛ عامل هفتم، شامل سردابه و زیرزمین و عامل هشتم، شامل دالان و هشتی.
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن است که مولفه­های تجربی حاصله از برداشت­های ذهنی ساکنین بر هر دو فضای عینی و ذهنی در خانه­ها دلالت دارد که نشان می­دهد این مولفه­ها از قابلیت تصویرپذیری بالایی در ادراک انسان­ها در فضا برخوردارند.
واژه‌های کلیدی: فضا|ادراک|تصویر پذیری|نقشه‌های شناختی|خانه‌های سنتی تبریز. ،
متن کامل [PDF 800 kb]   (169 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: جغرافیای عمومى
دریافت: 1399/12/19 | پذیرش: 1400/1/22 | انتشار: 1400/6/30
* نشانی نویسنده مسئول: تبریز، میدان ساعت، خیابان مصلی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، دانشکده معماری و شهرسازی. کدپستی: 5164736931


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 36، شماره 3 - ( 1400 ) برگشت به فهرست نسخه ها