[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: آخرين شماره :: جستجو :: ارسال مقاله :: ثبت نام ::
:: دوره 37، شماره 3 - ( 1401 ) ::
جلد 37 شماره 3 صفحات 15-1 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی روند تغییرات کاربری/پوشش زمین با استفاده از سنجه‌ها و فرآیندهای تغییر سیمای سرزمین در حوزه آبخیز گرگانرود
معصومه یعقوبی بایعکلایی1، علیرضا وفایی نژاد*2، حمیدرضا مرادی دارابکلایی3، حسین هاشمی4
1- دانشجوی دکتری، گروه مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده مهندسی عمران-آب- محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2- استادیار گروه مهندسی ژئوتکنیک و حمل و نقل، دانشکده مهندسی عمران-آب- محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. ، a_vafaei@sbu.ac.ir
3- دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4- استادیار مرکز مطالعات خاورمیانه و مهندسی منابع آب، دانشگاه لوند، لوند، سوئد.
چکیده:   (116 مشاهده)
اهداف و زمینه­ها: پژوهش حاضر با هدف بررسی و پیش­بینی تغییرات سنجه­ها و فرآیندهای تغییر سیمای سرزمین در حوزه آبخیز گرگانرود در استان گلستان برنامه‌ریزی شده است.
 روش­شناسی: نقشه­های کاربری/پوشش زمین در سال­های 1990، 2000، 2010 و 2020 میلادی تهیه گردید. سپس پیش­بینی تغییرات کاربری/پوشش زمین برای شرایط آینده، تحت دو سناریوی (1) تداوم روند فعلی تغییر برای سال 2040 و (2) تغییرات کاربری/پوشش زمین برای سال2040 براساس توان اکولوژیکی سرزمین، با استفاده از مدل­ساز تغییر سرزمین (LCM و روش WLC) انجام پذیرفت. سنجه‌ها و فرآیندهای تغییر سیمای سرزمین در سال­های مورد مطالعه و سناریوهای مد نظر با استفاده از نرم افزار Fragstats استخراج و تغییرات آن‌ها طی دوره مورد مطالعه (1990 تا 2020) تحلیل شد.
یافته­ها: براساس نتایج به دست آمده طی دوره مورد بررسی جنگل‌زدایی (53/279 کیلومترمربع)، کاهش اراضی مرتعی (98/542 کیلومترمربع)، توسعه کشاورزی (413 کیلومترمربع) و توسعه مناطق مسکونی (81/133 کیلومترمربع) در آبخیز گرگانرود اتفاق افتاده است. براساس نقشه پیش‌بینی شده کاربری اراضی برای سال 2040 تحت دو سناریوی مدیریتی، مساحت کاربرهای جنگل، کشاورزی و مرتع در سناریوی اول (بر اساس روند تغییرات فعلی) با تغییر 37/58-، 8/35، 28/8 کیلومتر مربع به 98/1364، 09/2396 و 18/3481 کیلومتر مربع خواهد رسید. این در حالی است که در سناریوی دوم (بر اساس توان اکولوژیک) مساحت کاربرهای جنگل، کشاورزی و مرتع با تغییر 27/4، 86/100- و 58/96 کیلومتر مربع به 54/1427، 55/2258 و 49/3567 کیلومتر مربع خواهد رسید.
نتیجه­گیری: افزایش و کاهش تعداد لکه‌ها به‎ترتیب در کاربری‌های انسان‌ساخت و طبیعی بیان‌گر روند تخریبی سیمای سرزمین طی دوره پژوهش است. فرآیند‌های تنزل در جنگل، تفکیک در مرتع و ایجاد در کشاورزی و مناطق مسکونی طی دوره 30 ساله پژوهش در آبخیز گرگانرود به وقوع پیوسته است.
 
واژه‌های کلیدی: |پیش‌بینی تغییرات کاربری/پوشش زمین|مدل LCM|سنجه‌های سیمای سرزمین|توان اکولوژیک|حوزه آبخیز گرگانرود ،
متن کامل [PDF 1831 kb]   (81 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: جغرافیای طبیعی
دریافت: 1401/2/1 | پذیرش: 1401/3/27 | انتشار: 1401/4/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Yaghubi Bayekolaee M, Vafaienejad A, Moradi Darabkalayi H, Hashemi H. Investigation of the process of land cover change using metrics and land change processes in Gorganrood watershed. GeoRes. 2022; 37 (3) :1-15
URL: http://georesearch.ir/article-1-1329-fa.html

یعقوبی بایعکلایی معصومه، وفایی نژاد علیرضا، مرادی دارابکلایی حمیدرضا، هاشمی حسین. بررسی روند تغییرات کاربری/پوشش زمین با استفاده از سنجه‌ها و فرآیندهای تغییر سیمای سرزمین در حوزه آبخیز گرگانرود. فصل‌نامه تحقیقات جغرافیایی. 1401; 37 (3) :15-1

URL: http://georesearch.ir/article-1-1329-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 37، شماره 3 - ( 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها
تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4422