1- گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 2- گروه شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران
چکیده (508 مشاهده)
اهداف: هدف این تحقیق تبیین ساختار دانشی، الگوهای گفتمانی و شکافهای موجود در حوزه سیاستگذاری طراحی شهری مرتبط با تغییرات اقلیمی بود. روششناسی: این پژوهش با روش علمسنجی و رویکرد تحلیل شبکهای در سال ۱۴۰۴ انجام شد. دادهها از پایگاه وب آو ساینس با استفاده از یک رشته جستوجوی بولی جامع استخراج شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و طی مراحل غربالگری براساس چارچوب پریزما، ۳۴۳ مقاله برای تحلیل انتخاب شدند. تحلیلهای شبکهای با استفاده از نرمافزار وُسویوئر برای ترسیم شبکههای همرخدادی کلیدواژهها، همتالیفی کشورها و نویسندگان و هماستنادی منابع انجام شد. نرمافزار سایتاسپیس برای شناسایی مفاهیم نوظهور و روندیابی جهشهای استنادی استفاده شد. تحلیل کیفی تکمیلی بر روی ۴۰ مقاله پراستناد با نرمافزار مکسکیودا صورت پذیرفت. ارزیابی کیفیت مقالات با چکلیست کاسپ انجام و برای تحلیل شبکهها از روشهای شمارش کامل و کسری استفاده شد. یافتهها: تولید دانش در حوزه طراحی شهری و تغییرات اقلیمی در کشورهای توسعهیافته (آمریکا، بریتانیا، آلمان، استرالیا) و چین متمرکز است و کشورهای در حال توسعه (بهجز چین) در حاشیه قرار دارند. شبکه همنویسندگی نشاندهنده همکاریهای محدود و خوشههای کوچک پژوهشی است. ادبیات این حوزه مسیری تکاملی از سیاستگذاری توسعهای به تابآوری، حکمرانی و ارزیابی سیاستها را طی کرده است. چهار خوشه مفهومی اصلی شامل کالبدی-فنی، اکولوژیکی، حکمرانی و آسیبپذیری شناسایی شد، اما پیوند میان طراحی کالبدی و عدالت اجتماعی-فقر شهری ضعیف است. تحلیل کیفی ۴۰ مقاله پراستناد نشان میدهد که شکاف نهادی (۶۸٪) و عدالت فضایی (۵۲٪) مهمترین اولویتهای مغفولمانده هستند. نتیجهگیری: گفتمان سیاستهای طراحی شهری در کشورهای در حال توسعه به انسجام، بومیسازی و کارآمدی مطلوب نرسیده است. برای بهبود این وضعیت، بازنگری در اولویتهای پژوهشی، تقویت همکاریهای علمی، توجه نظاممند به عدالت اقلیمی و تلفیق ابعاد اجتماعی، اقتصادی و محیطی در سیاستگذاری ضروری است.