Heidari Sareban V, Yari Hesar A, Imani B, Amani Kelarigani A. (2025). Pathology of Rural Empowerment Programs Regarding Spatial Justice in North Savadkuh and Savadkuh Counties, Iran. GeoRes. 40(4), 361-370. doi:10.58209/geores.40.4.361 URL: http://georesearch.ir/article-1-1871-fa.html
1- گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
چکیده (1328 مشاهده)
اهداف: عدالت فضایی پندارهای است که در هیچ سنت فکری تعریف روشن و فراگیری ندارد. در فراگیرترین شکل، عدالت در گزارهها با پندارههایی همچون برابری، همآوایی، انصاف، تعادل، تساوی و حق همنشین است. این پژوهش در پی آسیبشناسی برنامههای توانمندسازی پیرامون عدالت فضایی در مناطق روستایی شهرستانهای سوادکوه و سوادکوه شمالی بود. روششناسی:این پژوهش پیمایشی در سال ۱۴۰۴ در ساکنان روستایی و متخصصان شهرستانهای سوادکوه شمالی و سوادکوه انجام شد. حجم نمونه روستاییان با استفاده از فرمول کوکران ۴۲۴ نفر تعیین شد. دادهها از طریق میدانی مبتنی بر توزیع پرسشنامههای متخصصان و ساکنان روستایی در دو شهرستان سوادکوه و سوادکوه شمالی گردآوری شد. نمونهگیری روستاییان به روش خوشهای تصادفی ساده و نمونهگیری متخصصان به روش هدفمند انجام شد. برای تحلیل دادهها از آزمون تی تکنمونهای برای روستاییان و مدل DANP برای متخصصان استفاده شد. یافتهها:برنامههای توانمندسازی فعلی در روستاهای سوادکوه، از نظر عدالت فضایی، پایینتر از حد متوسط ارزیابی شد. روستاهای کوهستانی (به جز در محیط زیست) آسیب کمتری نسبت به روستاهای کوهپایهای داشتند. مهمترین مشکلات عبارت از مدیریت ناکارآمد، توزیع ناعادلانه منابع، مشارکت کم مردم، نامناسببودن برنامهها با نیازهای محلی و نظارت ضعیف بودند. نتیجهگیری: برنامههای توانمندسازی روستاییان فاقد عدالتمحوری، مشارکت و پایداری هستند. برای موفقیت، نیاز به اصلاح مدیریت، توزیع عادلانه منابع، افزایش مشارکت مردم، انطباق برنامهها با نیازهای محلی و تقویت نظارت است.