[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: تماس با ما :: ثبت نام ::
:: دوره 32، شماره 2 - ( 6-1396 ) ::
جلد 32 شماره 2 صفحات 120-132 برگشت به فهرست نسخه ها
ارزیابی شاخص های وارونگی دمای لایه‌مرزی هوای شهر تهران
دکتر تقی طاوسی 1، نسرین حسین آبادی2
1- گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سیستان و بلوچستان
2- دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان دانشگاه سیستان و بلوچستان
چکیده:   (156 مشاهده)
هدف این پژوهش بررسی وارونگی دمای لایه مرزی هوای شهر تهران طی سال‌های 2014-2010 در مقیاس زمانی روزانه، ماهانه و فصلی است. بدین منظور پارامترهای ارتفاع پایه و ارتفاع رأس وارونگی، دمای لایه پایه و رأس وارونگی، اختلاف دما بین دولایه مزبور، عمق لایه وارونگی، مقدار فشار هوا در لایه پایه و لایه رأس وارونگی در دوره آماری 2014-2010 مورد بررسی قرار گرفت، سپس روزهای دارای وارونگی از نوع تابشی (ناشی از سرمایش شبانه پوشش سطح زمین) و فرونشینی هوا (پویشی)  تفکیک گردید. با استفاده از شاخص­های مختلف روزها بر اساس شدت وارونگی از ضعیف تا بسیار شدید طبقه‌بندی گردید. نتایج نشان داد تعداد روزهای توأم با پدیده وارونگی دما در دوره مورد مطالعه 231 روز بوده است که شامل 206 روز (89 درصد) وارونگی تابشی و 25 روز (11 درصد) وارونگی فرونشینی می­شود که بیشترین وارونگی دما در فصل تابستان و کمترین آن در فصل بهار رخ‌داده است. به‌هرروی، وارونگی‌های بسیار شدید در فصل پاییز و زمستان رخ‌داده است. بیشترین فراوانی وارونگی‌های تابشی و فرونشینی در دوره مورد مطالعه در فصل تابستان مشاهده‌شده است. وارونگی دمایی در زمستان ضخامت کمتر و شدت بیشتری دارد همچنین روزهای با تداوم پدیده می­تواند سهم زیادی در پایداری هوا در لایه‌های نزدیک سطح زمین به‌ویژه در فصول سرد سال و معضلات ناشی از آن داشته باشند.
واژه‌های کلیدی: وارونگی دما، شدت وارونگی، عمق وارونگی، تهران.
متن کامل [PDF 1178 kb]   (119 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۶/۱۲ | پذیرش: ۱۳۹۶/۶/۱۲ | انتشار: ۱۳۹۶/۶/۱۲
فهرست منابع
1. انصافی مقدم، طاهره (1372)، بررسی آلودگی هوای تهران در رابطه با پایداری و وارونگی دمای جو (اینورژن)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی،‌ دانشگاه تربیت مدرس.‌
2. پوراحمد، احمد (1377)، نقش اقلیم و ساختار جغرافیایی در آلودگی هوای شهر تهران، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 34، صص 53-38.
3. ثنایی، مریم، خانمحمدی، مجید، محمدی، حسین (1394)، تحلیل اثر الگوی سینوپتیکی رخداد مخاطره‌آمیز موج گرمای تابستان 1392 و فوت ناشی از آلودگی شهر تهران، دانش مخاطرات، شماره 1، صص 83-67.
4. جهانبخش اصل، سعید، روشنی، رقیه (1392)، بررسی وضعیت و شدت وارونگی‌های سطح پایین‌شهر تبریز طی دور 2004 تا ‌‌2008، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 4، صص 54-45.
5. .جهانبخش اصل، سعید، روشنی، رقیه (۱۳۹۳)، بررسی شرایط الگوی سینوپتیکی حاکم بر وضعیت وارونگی دمای بسیار شدید ‌شهر تبریز، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، شماره ۴۸، صص 96-81.
6. دلجو، امیر هوشنگ (۱۳۷۸)، مطالعه و بررسی وارونگی دما و ناپایداری بر روی آلودگی هوای شهر تهران، پایان‌نامه کارشناسی ‌ارشد دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.‌
7. سعید نیا، احمد (۱۳۶۸)، مکان شهر تهران، مجله محیط‌شناسی، شماره 15، صص 10-1.‌
8. صفوی، یحیی، علیجانی، بهلول (۱۳۸۵)، بررسی عوامل جغرافیایی در آلودگی هوای تهران، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره 58، صص 112-99.
9. قسامی، طاهره، بیدختی، علی اکبر، صداقت کردار، عبدالله، صحرائیان، فاطمه (۱۳۸۹)، بررسی تغییرات قائم دمای پتانسیل در ‌چند دوره بحرانی آلودگی هوای تهران، مجله علوم و تکنولوژی محیط‌زیست، شماره 3، صص 23-13.
10. کیخسروی، قاسم، لشکری، حسن (۱۳۹۳)، تحلیل رابطه بین ضخامت ارتفاع وارونگی و شدت آلودگی هوا در شهر تهران، ‌جغرافیا و برنامه‌ریزی، شماره ۴۹، صص 231-۲57.‌
11. محسنی، ذات الله (۱۳۶۶)، تأثیر عوامل جوی بر آلودگی هوای تهران، پایان‌نامه دانشکده ژئوفیزیک دانشگاه تهران، ایران.‎
12. محمودی، فرج اله (۱۳۶۹)، سیمای طبیعی تهران، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره ۲۶، صص 47- 23.
13. هدایت، پریسا، لشکری، حسن (۱۳۸۵)، تحلیل الگوی سینوپتیکی اینورژن‌های شدید شهر تهران، پژوهش‌های جغرافیایی، شماره ۵۶، صص 65-82.‌
14. Bourne, S. M., (2008), A climate perspective of observed and modeled surface based temperature ‎inversions in Alaska, M.S. Thesis, Department of Atmospheric Sciences, University of Alaska Fairbanks, 106.
15. Brümmer, B., Schultze, M. (2015), Analysis of a 7-year low-level temperature inversion data set measured at the 280 m high Hamburg weather mast, Meteorologische Zeitschrift, Vol. 24, No. 5, pp. 481-494.
16. Fritz, B.K. (2006), Meteorological effects on deposition and drift of aerially applied sprays, American ‎Society of Agricultural and Biological Engineers, No. 5, pp. 1295-1301.
17. Jonathan, D. K., (1990), Characteristics of the Low-level Temperature Inversion along the Alaskan Arctic ‎Coast, International Journal of Climatology, No. 10, pp. 537-548.
18. Kankanala, P. (2007), Doppler Sodar observations of the winds and structure in the lower atmosphere over ‎Fairbanks, Alaska, M.S. Thesis‎‌ Department of Atmospheric.
19. Iacobellis, S.F., Norris, J.R., Kanamitsu, M., Tyree,‎‌ M., Cayan, D.C. (2009), Climate Variability and ‌California Low-level Temperature Inversions, California Climate Change Center, pp. 1- 47.
20. Kober, A. U., (2013), the influence of temperature inversions on the air pollution in the city of Sibiu, Riscur ui Catastrofe, vol. 12, pp. 36-45.
21. Nodz, M.I, Ogino, S.Y., Yamanaka, M. (2006), Climatological Description of Seasonal Variations in Lower-Tropospheric Temperature Inversion Layers over the Indochina Peninsula, Journal of Climate, No. 24, pp. 3211-3223.
22. Pankajakshan, T., Ghosh, A.K., Pattanaik, J., Ratnakaran, L. (1999), A Quality-control Procedure for Surface Temperature and Surface Layer Inversion in the XBT data Archive from the Indian Ocean, Journal of Atmospheric and Oceanic Technology, No. 19. pp. 980-982.
23. Tavousi, T., Hossein Abadi, N. (2016), Investigation of inversion characteristics in ‎atmospheric boundary layer a case study of Tehran, ‎Model. Earth Syst. Environ, ‎No. 2, pp. 85-90.
24. Williams, R., Thorp, T. (2015), Characteristics of springtime nocturnal temperature inversions in a high latitude environment, Weather. No. 70, pp. 37-43.
25. Yasmeen, Z., (2011), Inversion Layer and its Environmental Impact over Karachi, Pakistan Journal of Meteorology, No. 7, pp. 53-62.
26. Zeng, S., Zhang, Y. (2017), The Effect of Meteorological Elements on Continuing Heavy Air Pollution, A Case Study in the Chengdu Area during the 2014 Spring Festival, Atmosphere, ‎No. 8, 4, pp. 85-94.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



DOI: 10.18869/acadpub.geores.32.2.120


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Tavousi T, Hossein Abadi N. Evaluation of Temperature Inversion Indicators in Boundary Layer(Case Study: Tehran, Iran) . geores. 2017; 32 (2) :120-132
URL: http://georesearch.ir/article-1-219-fa.html
طاوسی تقی، حسین آبادی نسرین. ارزیابی شاخص های وارونگی دمای لایه‌مرزی هوای شهر تهران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1396; 32 (2) :120-132

URL: http://georesearch.ir/article-1-219-fa.html

دوره 32، شماره 2 - ( 6-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.048 seconds with 817 queries by yektaweb 3471