جوادین سیدفاضل، بهزادی جلال، امیری ابراهیم، مقیمی علی.(1405). vدورههای خشک کوتاهمدت و بلندمدت لاهیجان و پیامدهای آن برای منابع آب , فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 41 (2) :148-141 10.58209/geores.41.2.141
1- گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
چکیده (485 مشاهده)
اهداف: خشکسالی و دورههای تر و خشک کوتاهمدت و بلندمدت از مهمترین پیامدهای تغییر اقلیم برای بارش است. این پژوهش با هدف تعیین شدت، فراوانی و زمان وقوع دورههای خشک لاهیجان و بررسی پراکنش مکانی آنها در استان گیلان انجام شد. روششناسی: پژوهش حاضر با روش تحلیل سریهای زمانی بارش از فروردین ۱۴۰۴ تا اردیبهشت ۱۴۰۵ در لاهیجان انجام شد. دادههای بارش ماهانه ۳۰ساله ایستگاه لاهیجان (۱۹۹۴ تا ۲۰۲۳) و ۱۴ ایستگاه دیگر استان گیلان بررسی شد. دورههای خشک با شاخص بارش استانداردشده در مقیاسهای ۳ و ۳۶ماهه، روند بارش با آزمون من-کندال و پراکنش مکانی خشکی با درونیابی در سامانه اطلاعات جغرافیایی تحلیل شد. یافتهها: میانگین بارش سالانه لاهیجان ۲۷۰٫۳±۱۴۹۱٫۵ میلیمتر بود و پاییز ۴۱% آن را دریافت کرد. نوسان بارش فصلی بیش از نوسان بارش سالانه بود. در مقیاس سهماهه ۲۵ دوره خشک با مدت ۲ تا ۱۲ ماه و شدت حداکثر ۲٫۷- رخ داد. در مقیاس ۳۶ماهه دو دوره خشک ثبت شد که شدیدترین و طولانیترین آن از اکتبر ۲۰۱۶ تا ژوئن ۲۰۲۳ (۸۱ ماه) با شدت ۲٫۳۹- بود. بیشترین دورههای خشک در شرق و میانه گیلان رخ داد و لاهیجان را نیز دربر گرفت. نتیجهگیری: فراوانی دورههای خشک ۳۶ماهه کمتر و شدت و تداوم آنها بیشتر از دورههای سهماهه است. دورههای کوتاهمدت بر کشاورزی و دورههای بلندمدت بر منابع آب اثر میگذارد. برنامهریزی آب کشاورزی و حفاظت از منابع آب لاهیجان باید این دورهها را در نظر بگیرد.