اهداف و زمینهها:با توجه به نقش حیاتی آب در توسعه پایدار اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی و تشدید بحران کمآبی در کشور، مدیریت بهینه منابع آب اهمیت فزایندهای یافته است. یکی از چالشهای اصلی در این حوزه، تبخیر قابل توجه آب از سطح مخازن و سدها، بهویژه در مناطق گرم و خشک با تابش خورشیدی و وزش باد بالا است. هدف این پژوهش، بررسی و ارزیابی کارایی مواد کاهنده تبخیر بهعنوان راهکاری نوین برای کاهش تلفات آب از منابع سطحی است. روششناسی تحقیق:این تحقیق در دو مقیاس آزمایشگاهی و پایلوت تحقیقاتی انجام شد. در این مطالعه، سه نوع ماده کاهنده تبخیر شامل ترکیبات رسی، سیلیسی و الکلی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفتند. عملکرد این مواد در کاهش نرخ تبخیر و تأثیر آنها بر کیفیت آب در شرایط کنترلشده و نیمهصنعتی ارزیابی شد. یافتهها:نتایج نشان داد ماده کاهنده تبخیر مبتنی بر سیلیس با تشکیل یک لایه نازک و پایدار بر سطح آب، توانایی بالایی در کاهش نرخ تبخیر دارد. این ماده در مقایسه با سایر ترکیبات، عملکرد بهتری از خود نشان داد و اثر منفی قابلتوجهی بر کیفیت فیزیکی و شیمیایی آب ایجاد نکرد. نتیجهگیری:بر اساس یافتههای این پژوهش، ماده کاهنده تبخیر سیلیسی میتواند بهعنوان یک راهکار مؤثر، پایدار و مقرونبهصرفه برای کاهش هدررفت آب در مخازن و منابع سطحی در مقیاس صنعتی مورد استفاده قرار گیرد و نقش مهمی در بهبود مدیریت منابع آب کشور ایفا کند.