Bilingual
En/Fa
Geographical Research is Published in both Persian and English Full-text.
دوره 40، شماره 4 - ( 1404 )
جلد 40 شماره 4 صفحات 304-295 |
برگشت به فهرست نسخه ها
نوع مقاله:
موضوع مقاله:
History
دریافت: 1404/7/11 | پذیرش: 1404/9/18 | انتشار: 1404/9/21
دریافت: 1404/7/11 | پذیرش: 1404/9/18 | انتشار: 1404/9/21
How to cite this article
Bagheri R, Rashidvash V, Sharbatian Y, Karimian H. Anthropological Analysis of the Role of Qajar-Era Architecture in Tourism Development in Shiraz. GeoRes 2025; 40 (4) :295-304
URL: http://georesearch.ir/article-1-1868-fa.html
URL: http://georesearch.ir/article-1-1868-fa.html
باقری رویا، رشیدوش وحید، شربتیان یعقوب، کریمیان حبیبالله. بررسی مردمشناختی نقش معماری قاجاری در توسعه گردشگری شهر شیراز. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1404; 40 (4) :295-304
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Rights and permissions
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Authors
رویا باقری1 
، وحید رشیدوش*1 ، یعقوب شربتیان2 ، حبیبالله کریمیان2
، وحید رشیدوش*1 ، یعقوب شربتیان2 ، حبیبالله کریمیان2
1- گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2- گروه جامعهشناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
2- گروه جامعهشناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
چکیده (255 مشاهده)
اهداف: هدف از این پژوهش، تبیین نقش فرهنگی و کارکردی معماری قاجاری شیراز در توسعه گردشگری فرهنگی پایدار با رویکرد مردمشناختی بود. این مطالعه به دنبال پرکردن شکاف دانشی ناشی از تمرکز مطالعات پیشین بر ابعاد شکلی و فنّی بود و به طور همزمان دو رویکرد معناشناختی و کارکردگرایانه را بررسی کرد.
روششناسی: پژوهش حاضر کیفی و از نوع مطالعه موردی تفسیری با رویکرد غالب مردمنگارانه بود که در سال ۱۴۰۳ در شهر شیراز انجام شد. این رویکرد به درک عمیقتر معناها و کارکردهای نهفته در فضاهای معماری قاجاری شیراز کمک کرد. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان (کارشناسان میراث فرهنگی، معماران سنتی و راهنمایان گردشگری) و مشاهدات میدانی در ابنیه شاخص قاجاری شیراز مانند نارنجستان قوام، باغ عفیف آباد، باغ ارم، خانه زینتالملک و مسجد نصیرالملک جمعآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها: تحلیل مضمون دادهها منجر به استخراج دو مضمون کانونی شد: الف) معماری قاجاری به مثابه متن فرهنگی (خوانش نمادین)، که شامل نمادگرایی بصری و نور و نقش تزیینات در انتقال داستانها بود. ب) معماری قاجاری به مثابه نهاد کارکردی (خوانش اجتماعی)، که شامل کارکرد بازنمایی قدرت و منزلت و حفظ حریم و روابط اجتماعی بود. این ویژگیها به طور موفقیتآمیزی حس اصالت و پیوستگی هویتی را به گردشگران فرهنگی منتقل کرد.
نتیجهگیری: معماری قاجاری شیراز بهعنوان یک نهاد فرهنگی و متن زنده، از طریق معناهای نمادین و سازماندهی فضایی، تجربه گردشگران را شکل میدهد و بازتابدهنده هویت ملی، ساختار اجتماعی و ارزشهای فرهنگی دوره خود است.
روششناسی: پژوهش حاضر کیفی و از نوع مطالعه موردی تفسیری با رویکرد غالب مردمنگارانه بود که در سال ۱۴۰۳ در شهر شیراز انجام شد. این رویکرد به درک عمیقتر معناها و کارکردهای نهفته در فضاهای معماری قاجاری شیراز کمک کرد. دادهها از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان و متخصصان (کارشناسان میراث فرهنگی، معماران سنتی و راهنمایان گردشگری) و مشاهدات میدانی در ابنیه شاخص قاجاری شیراز مانند نارنجستان قوام، باغ عفیف آباد، باغ ارم، خانه زینتالملک و مسجد نصیرالملک جمعآوری و با استفاده از تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت.
یافتهها: تحلیل مضمون دادهها منجر به استخراج دو مضمون کانونی شد: الف) معماری قاجاری به مثابه متن فرهنگی (خوانش نمادین)، که شامل نمادگرایی بصری و نور و نقش تزیینات در انتقال داستانها بود. ب) معماری قاجاری به مثابه نهاد کارکردی (خوانش اجتماعی)، که شامل کارکرد بازنمایی قدرت و منزلت و حفظ حریم و روابط اجتماعی بود. این ویژگیها به طور موفقیتآمیزی حس اصالت و پیوستگی هویتی را به گردشگران فرهنگی منتقل کرد.
نتیجهگیری: معماری قاجاری شیراز بهعنوان یک نهاد فرهنگی و متن زنده، از طریق معناهای نمادین و سازماندهی فضایی، تجربه گردشگران را شکل میدهد و بازتابدهنده هویت ملی، ساختار اجتماعی و ارزشهای فرهنگی دوره خود است.
واژههای کلیدی: