1- گروه معماری، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران 2- گروه طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 3- گروه معماری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران
چکیده (3825 مشاهده)
اهداف: محیطهای اداری با هدف فراهمکردن مکانی برای انجام بهتر وظایف کارکنان طراحی میشوند. از این رو شناخت عوامل محیطی موثر بر بهرهوری در آن اهمیت دارد. هدف این مطالعه بررسی تاثیر پیکرهبندی فضایی ساختمانهای بلندمرتبه اداری شهر کرج در مقیاس داخلی و خارجی بر بهرهوری کارکنان و مقایسه آن با میزان تاثیر عوامل کالبدی بیانشده در مدل هاینس بود. روششناسی: این پژوهش توصیفی در ... (زمان؟) در شهر کرج انجام شد. متغیرهای اصلی طبق مدل هاینس استخراج و با استفاده از آزمون تحلیل واریانس (ANOVA) طبقهبندی شدند. گردآوری دادهها با پرسشنامه صورت گرفت. تحلیل چیدمان فضایی ساختمانها شامل سه متغیر "همپیوندی"، "عمق" و "اتصال" در سه سطح "کلان"، "بلافصل" و "داخلی" در محیط نرمافزار UCL Depthmap 10 انجام شد. در تحلیل استنباطی، از روش تحلیل عاملی تاییدی و تحلیل مسیر به روش "حداقل مربعات جزیی"، در محیط نرمافزار LISREL 10.2 بهره گرفته شد. یافتهها: عوامل فیزیکی شامل "دما و تهویه"، "نویز و آکوستیک"، "نور"، "ابعاد" و "ارگونومی" بیشترین تأثیر را بر بهرهوری خودگزاششده در کارکنان ساختمانهای اداری بلندمرتبه داشتند. در میان عوامل دیگر، ساختار فضایی در سه سطح کلان (مقیاس شهر)، حوزه بلافصل (محدوده اطراف) و داخلی (پلان معماری) بر بهرهوری کارکنان تاثیر داشت. میزان تاثیر ساختار فضایی کمتر از عوامل کالبدی بود و در زیرمتغیرهای "همپیوندی"، "عمق" و "اتصال" تفاوتهایی وجود داشت و برابر نبودند. در میان متغیرهای چیدمان فضایی، "اتصال" فاقد ارتباط با بهرهوری کارکنان بود. دو متغیر همپیوندی و عمق نیز در سطح شهری و بلافصل دارای تاثیر متفاوت بودند. نتیجهگیری: در محیطهای کاری عوامل فیزیکی فارغ از الگوی کاری در بهرهوری کارکنان موثر است. چیدمان فضایی داخل با تعامل و تمرکز کارکنان رابطه دارد و این موضوع وابسته به الگوی کاری تاثیر متفاوتی دارد. در مقیاس شهری نیز "همپیوندی" رابطه ضعیف و مستقیم با بهرهوری دارد.