Geographical Researches

fa بکارگیری فرآیند تولید برنامه راهبردی با هدف کاهش خطرپذیری اثرات خشکسالی بر سکونت در شهر اصفهان با استفاده از فن تحلیل عرصه‌های تصمیم‌گیری مرتبط (AIDA) Application of Strategic Planning Process to Reduce the Risk of Drought Impact on Isfahan's Habitation by Using AIDA جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">اهداف و زمینه‌ها: از مهم‌ترین پیامدهای تغییرات اقلیمی، وقوع خشکسالی در بخش‌های مختلف زمین (به ویژه فلات قاره ایران) است که سکونتگاه‌های شهری و روستایی را با بحران‌های گوناگون روبه‌رو کرده است. برنامه‌ریزی کاهش‌ خطرپذیری ‌خشکسالی که بخشی از دستورکارهای ویژه در شرایط بحران برای برنامه‌ریزی و مدیریت شهری است، یکی از راه‌های مقابله با این پدیده است. هدف از این پژوهش، شناسایی اثرات خشکسالی مؤثر بر سکونت و سنجش میزان و اولویت‌بندی آن در شهر اصفهان؛ و همچنین تولید دستورکارهای برنامه‌ریزی راهبردی منتج از سناریوهای سازگار و اولویت‌مند برآمده از فن تحلیل عرصه‌های تصمیم‌گیری مرتبط با هدف کاهش خطرپذیری بحران خشکسالی بوده است. روش‌شناسی: در این پژوهش توصیفی-تحلیلی، ابتدا به کمک گروه متخصصان، عوامل مؤثر بر فعالیت مسکونی شناسایی و در گام بعدی، ارزیابی این اثرات از طریق پیمایش اجتماعی با استفاده از پرسش‌نامه ویژه ساکنین در مناطق 15‌گانه شهر اصفهان با 384 نمونه به‌صورت نمونه‌گیری غیرتصادفی سهمیه‌ای انجام شد. 20 اثر دارای شدت بالاتر از میانگین استخراج شده و در مرحله بعد با ورود به فرآیند برنامه فضایی راهبردی مشکل سو و با به کارگیری تکنیک تحلیل عرصه‌های تصمیم‌گیری مرتبط، سناریوهای سازگار و اولویت‌مند برنامه تولید و طراحی شده است. لازم به ذکر است در طی مراحل تکنیک مذکور، اولویت‌بندی سناریوها بر پایه نتایج حاصل از ارزیابی نیمه‌کمی خطرپذیری انجام شده است. یافته‌ها: «خشک‌شدن ‌رودخانه‌ و مادی‌ها»، «ایجاد نارضایتی‌ و بی‌اعتمادی‌ عمومی ‌متقابل ‌جامعه مدنی ‌و تصمیم‌گیرندگان»، «دگرگونی ‌امید به ‌زندگی»، «دگرگونی ‌کیفیت‌ هوا» و «افزایش ‌آسیب‌پذیری ‌سلامت ‌جسمی» دارای بالاترین خطرپذیری بر فعالیت مسکونی در شهر اصفهان بودند. نتیجه‌گیری: با استفاده از فن تحلیل عرصه‌های تصمیم‌گیری مرتبط، برنامه راهبردی برتر برای کاهش‌ خطرپذیری ‌خشکسالی با در نظر گرفتن 8 عرصه «طراحی ‌شهری»، «سرزندگی»، «مشارکت ‌مردمی»، «مدیریت ‌شهری»، «فناوری‌های ‌نوین»، «سلامت‌ جسمی» و «سبک ‌زندگی» ارایه شد. </div> <div style="text-align: justify;">Aims & Backgrounds: The most important consequences of climate change are the occurrence of drought in different parts of the world (especially Iran), which has encountered urban and rural settlements with various crises. One of the ways to deal with this phenomenon is to plan a Disaster (Drought) Risk Reduction plan that is part of a crisis-specific agenda for urban planning and management. The purpose of this study is to identify, measure, and prioritize the effects of drought on habitation in Isfahan; and present strategic planning agendas resulting from compatible and prioritized scenarios derived from the Analysis of Interconnected Decision Area related to reducing the risk of drought crisis. Methodology: In this descriptive-analytical research, at first, by using delphi technique, the effective factors on habitation activity were identified, and in the next step, these impacts were assessed through social scrolling using a residents’ questionnaire in Isfahan with 384 samples by non-random quota sampling. Twenty impact which have higher mean score, extracted and then by entering into the process of the problematic strategic spatial planning process and applying the Analysis of Interconnected Decision Area techniques, compatible and prioritized scenarios of the program are designed. It should be noted that during the above-mentioned step, the scenarios are prioritized based on the results of semi-quantitative risk assessment. Findings: The results indicate that the impacts of “river drying and madies”, “the dissatisfaction and distrust between civil society and decision makers”, “life expectancy transformation”, “air quality change” and “increased physical health vulnerability” are highest risk of habitation in Isfahan. Conclusion: The top scenario among the nine areas of decision-making areas consists of eight areas including “urban design”, “vitality”, “public participation”, “urban management”, “modern technologies”, “physical health” and “lifestyle”.</div> برنامه‌ریزی ‌‌راهبردی, کاهش‌ خطرپذیری ‌خشکسالی, سکونت, شهر اصفهان, تکنیک تحلیل عرصه‌های تصمیم‌گیری مرتبط Strategic Planning, Drought Risk Reduction (DRR), Habitation, Isfahan, Analysis of Interconnected Decision Area (AIDA) 455 469 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-686-2&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Ghasemi مسعود قاسمی mas.ghasemi1992@gmail.com 10031947532846009242 10031947532846009242 Yes Department of Urban Planning, Architecture & Urban Design Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه برنامه‌ر‌یزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Daryoush Moradi Chadegani داریوش مرادی چادگانی 10031947532846009243 10031947532846009243 No Department of Urban Planning, Architecture & Urban Design Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Ahmad Shahivandi احمد شاهیوندی 10031947532846009244 10031947532846009244 No Department of Urban Planning, Architecture & Urban Design Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران Mahmood Mohammadi محمود محمدی 10031947532846009245 10031947532846009245 No Department of Urban Planning, Architecture & Urban Design Faculty, Art University of Isfahan, Isfahan, Iran گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران