fa اثر دما و طول روز بر سرعت مراحل نمو گلرنگ در استان اصفهان تخصصی Special پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">نمو محصول عبارت است از تغییرات کیفی برنامه ریزی شده ای که گیاه را به سوی رسیدگی هدایت می کند. تحت&nbsp;شرایط فاریاب، تنها عناصر اقلیمی قادر به تغییر رشد و نمو گیاه هستند و تحت این شرایط، میزان تأثیرپذیری از دما و طول روز بیش از سایر عناصر خواهد بود. به منظور تخمین سرعت نمو ارقام گلرنگ به نام های اراک، زندهرود و 1383 در - گلدشت با استفاده از درجه حرارت و طول روز، از آزمایشهای تاریخ کاشت این ارقام طی سال های 1388 مزرعه تحقیقات کشاورزی کبوترآباد اصفهان استفاده شد. برای محاسبه سرعت نمو، طول هر مرحله نموی عکس گردید. برای تعیین مدل سرعت نمو هر مرحله، سرعت هر مرحله نمو به عنوان متغیر تابع و متغیرهای حرارتی، طول روز و حاصل ضرب متغیرهای حرارتی با متغیرهای طول روز به عنوان متغیر مستقل در رگرسیون مرحلهای استفاده شدند. مرحلهای از رگرسیون به عنوان مدل مناسب انتخاب شد که ضریب رگرسیون و ضریب تشخیص جزء آن حداقل در سطح احتمال 5 درصد معنیدار بوده و حداکثر ضریب تبیین کل را داشته باشد. تعداد روز ازکاشت تا سبزشدن، سبزشدن تا تکمه دهی، سبزشدن تا گل دهی و تا رسیدگی و گل دهی تا رسیدگی از تاریخ های کاشت تأثیر پذیرفت. با افزایش دما، طول مراحل نمو کاهش یافت. طول دوران سبز شدن تا تکمه دهی و تا گل دهی بیشترین تأثیر را از طول روز پذیرفت و با افزایش آن کاهش یافت. میانگین درجه حرارت تنها متغیری بود که وارد مدل شد و حدود 76 درصد&nbsp;تغییرات سرعت سبزشدن ارقام مورد مطالعه را توضیح داد. حدود 83 درصد سرعت نمو مرحله سبز شدن تا تکمه دهی به&nbsp;وسیله حاصل ضرب درجه حرارت حداکثر در طول روز توجیه گردید. مربع درجه حرارت حداکثر در مربع طول روز حدود 92 درصد تغییرات سرعت نمو مرحله سبزشدن تا گل دهی را بیان نمود. مربع درجه حرارت حداکثردر مربع طول روز با توان چهارم درجه حرارت حدود 81 درصد واریانس سرعت نمو مرحله سبزشدن تا رسیدگی را بیان نمودند. مکعب درجه حرارت حداقل، تنها متغیری بود که سرعت مرحله گ لدهی تا رسیدگی را به میزان 47 درصد توضیح داد. سهم پارامترهای حرارتی و طول روز در تعیین سرعت مراحل مختلف نمو ثابت نیست. علت این امر ممکن است تفاو تهایی در ماهیت فیزیولوژیک مراحل نمو و اختلاف در عکس العمل مراحل نمو به عناصر اقلیمی، خاکی، زراعی و<br> اثرهای متقابل این عوامل با یکدیگر و با ژنوتیپ گیاه باشد.&nbsp;</div> <div style="text-align: justify;">Crop development is qualitative changes planned that led the plant to ripening. Under irrigated conditions expected only climate elements able to change of plant growth and development and under these conditions, temperature and day length have more effective than the other elements. Data from planting dates trials conducted over the Kabootar-Abad Agricultural Research Station during 2003-2009 were used to develop models for estimating development rate of three varieties, Arak, Zendehrud and Goldasht. To calculate of developmental rate of every stage, duration of every stage was nversed. For determining model of development rate of every stage, development rate considered as dependent variable and day length, thermal ariables and combination of these considered as independent variables in step wise regression. A step of regression was considered appropriate if the highest R2 was accompanied by the significant (p&le;0.05) regression coefficient. Evaluation of model accuracy and sensitivity was performed, using the data of 2008-2009 that there was not any role in forming of models. No. of days from planting to emergence, emergence to heading, emergence to flowering, emergence to ripening and flowering to ripening were affected by planting dates. By increasing temperature, developmental stage periods decreased. Day length had the most effect on emergence to heading and emergence to flowering period and by increasing it, decreased. Tmean was the only variable that entered to model and explained about 76% of development rate of emergence period. About 83% of development rate of emergence to heading stage was determined by Tmax&times;DL. T2 max&times;DL2 explained about 92% of development rate of emergence to flowering stage. T2 max&times;DL2 with T4 max xplained about 81% variations of developmental rate of emergence to ripening stage.T3max was the only variable that entered the model of development rate of flowering to ripening stage and expressed about 47% variations of it. Contribution of thermal and day length parameters in determining of rate of different developmental stages is not constant. This may be related to different physiological nature of developmental stages and differences reactions of these stages to climatologic, edaphic and agronomic elements and interaction among them and with genotype of plant. Contribution of thermal and day length parameters in determining of rate of different developmental stages is not constant&nbsp;</div> سرعت نمو, گلرنگ, تاریخ کاشت, ارقام, دما, طول روز Development Rate, Safflower, Varieties, Planting Date, Temperature, Day Length 181 192 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1-194&slc_lang=fa&sid=1 Talat Yasari طلعت یساری 10031947532846005558 10031947532846005558 Yes دانشکده علوم، دانشگاه زابل ،زابل ،ایران Mohammad Reza Shahsavari محمدرضا شهسواری 10031947532846005559 10031947532846005559 No Agricultural Research and Natural Resources Center of Esfahan,Esfahan,Iran مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان،اصفهان،ایران Javad Khoshhal جواد خوشحال 10031947532846005560 10031947532846005560 No Department Of Climatology, University of Isfahan,Isfehan,Iran گروه اب و هواشناسی،دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران