fa تبیین اثرات عناصر آب و هوایی در کیفیت هوای کلان شهر تهران هواشناسی و اقلیم Climatology توصیفی و نظرسنجی Descriptive & Survey <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه:</strong> آلاینده‌های جوی عناصری هستند که غلظت زیاد آن‌ها سبب صدمه به چرخه‌های زیستی زمین می‌‌شود و مقدار آن نیز معمولاً به‌وسیله غلظت آلاینده‌های هوا مانند دی‌اکسید نیتروژن<a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftn1" name="_ftnref1" title="">[1]</a>، دی‌اکسید گوگرد<a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftn2" name="_ftnref2" title="">[2]</a>، دی‌اکسید کربن<a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftn3" name="_ftnref3" title="">[3]</a>، ازن<a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftn4" name="_ftnref4" title="">[4]</a> و ذرات معلق<a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftn5" name="_ftnref5" title="">[5]</a> مشخص می‌شود. آلاینده‌های ناشی از فعالیت‌های بشری نسبت ترکیبات هوا را تغییر و بر کیفیت هوای محلی، منطقه‌ای و آب‌وهوای جهانی تأثیر ﻣﯽ‌گذارﻧﺪ.کیفیت هوا به‌شدت متأثر از شرایط آب‌وهوایی‌، توپوگرافی، خودروها و صنایع، سیستم حمل‌ونقل و نوع و میزان آلاینده‌ها می‌‌باشد.<br> <strong>اهداف:</strong> هدف از این پژوهش ردیابی چگونگی تأثیر مستقیم و غیرمستقیم عناصر آب‌وهوایی در کیفیت و آلودگی هوای کلان‌شهر تهران می‌‌باشد.<br> <strong>مواد و روش‌ها</strong>: تحقیق به روش کمی - تحلیلی است و داده‌های مورداستفاده شامل پارامترهای هواشناسی و آلودگی هوا در تهران می‌باشند. به‌منظور بررسی اثرات عناصر اقلیمی بر کیفیت هوا در کلان‌شهر تهران از روش تحلیل مسیر استفاده شد. این روش روابط علی، اثرات مستقیم ،غیرمستقیم و اثر کلی هر یک از متغیرهای مستقل را بر متغیرهای وابسته یعنی کیفیت هوای تهران را بررسی می‌کند و روابط و همبستگی‌های بین آن‌ها را تفسیر می‌کند. در فرایند تحلیل مسیر یک نمودار نظری بر اساس اثرات احتمالی متغیرها ترسیم و متغیرهای مؤثر بر روی گراف نهایی مسیر مشخص و تفسیر می‌شوند.<br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> نتایج تحقیق نشان داده است با توجه به عملکرد وسیع و مهم داده‌های هواشناسی در این مطالعه، باید عامل هواشناسی را به‌عنوان پارامتر تعیین‌کننده و اساسی که قدرت کنترل زیادی بر بسیاری از شاخص‌های دیگر مؤثر در میزان کیفیت هوا تهران دارد‌، دانست؛ زیرا هم در ارتباط مستقیم و هم در اثرات غیرمستقیم بر کیفیت هوای تهران نقش پررنگ و بارزی ایفا کرده است.<span dir="LTR"></span></div> <div><div style="text-align: justify;"></div> <hr size="1" > <div id="ftn1"><a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Nitrogen dioxide (NO2)</div> <div id="ftn2"><a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftnref2" name="_ftn2" title="">[2]</a> Sulfur dioxide (SO2)<span dir="RTL"></span></div> <div id="ftn3"><a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftnref3" name="_ftn3" title="">[3]</a> Carbon dioxide (CO2)</div> <div id="ftn4"><a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftnref4" name="_ftn4" title="">[4]</a> Ozone (O3)<span dir="RTL"></span></div> <div id="ftn5"><a href="file://server/Data/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84%20%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C/%D8%B1%D9%85%D8%B6%D8%A7%D9%86%DB%8C%2010.docx#_ftnref5" name="_ftn5" title="">[5]</a> Particulate Matter (PM)</div> </div> <span dir="LTR"></span><div></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Introduction</strong> and Background Atmospheric pollutants are elements whose high concentrations cause damage to the Earth&rsquo;s biological cycles, and its concentration is usually determined by concentrations of air pollutants such as nitrogen dioxide, sulfur dioxide, carbon monoxide, ozone and suspended particles. Air pollutants have changed the composition of air and affect the air quality of local, regional and global climate. Air quality is strongly influenced by climatic conditions, topography, automobiles and industries, transportation system and the type and amount of pollutants.<br> <strong>Aims </strong>The purpose of this study is to investigate the direct and indirect effects of climate elements on the quality and pollution of Tehran metropolitan air.<br> <strong>Methodology </strong>The research method is quantitative-analytical and the data also includes selected meteorological parameters and air pollution in Tehran. The path analysis method was used to study the effects of climate elements on air quality in Tehran metropolis. This method investigates the causal relations of direct and indirect effects and the total effect of each of the independent variables on dependent variables which is Tehran air quality and interprets the relationships and correlations observed between them. In the process of analyzing the path, a theoretical diagram based on the possible effects of variables relative to each other wll be considered as the initial assumption, and then after the path analysis, variables affecting the final graph of the path are specified and interpreted.<br> <strong>Conclusion</strong> The results of the research have shown that, given the wide and important performance of meteorological data in this study, we must consider the meteorological factor as a decisive parameter that has great control over many other factors affecting the air quality of Tehran. This factor has played a significant role in both direct and indirect effects on Tehran&rsquo;s air quality.</div> تحلیل مسیر, مدل مفهومی, عناصر آب‌وهوا, کیفیت هوا, کلان‌شهر تهران. Path Analysis, Conceptual Model, Climate Elements, Air Quality, Tehran Metropolis. 154 169 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-471-2&slc_lang=fa&sid=1 nabi allah ramezani نبی الله رمضانی na.r1356@gmail.com 10031947532846008071 10031947532846008071 No Department of Geography, and Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی‌‌، تهران، ایران Bohloul Alijani بهلول علیجانی bralijani@gmail.com 10031947532846008072 10031947532846008072 Yes Department of Geography, Faculty of Geographical, Kharazmi University, Tehran, Iran گروه جغرافیا، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران‌، ایران reza borna رضا برنا bornareza@yahoo.com 10031947532846008073 10031947532846008073 No Department of Geography, and Science and Research, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه جغرافیا، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی‌‌، تهران، ایران