fa تبیین رابطه دسترسی کشورها به دریا با شاخص توسعه انسانی جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">سرشت متحول رابطه انسان و محیط جغرافیایی، بر اندیشه و مکتب فلسفی علوم جغرافیا تأثیر قابل‌ملاحظه‌ای گذاشته است. این رابطه در قالب &laquo;تحلیل اکولوژیکی&raquo;، یکی از حوزه&shy;های مهم تحقیقاتی در علوم جغرافیا است. موقعیت جغرافیایی کشورها یکی از عناصر مهم در محیط جغرافیایی است و در تمامی نظریات سنتی و مدرن علوم جغرافیا، یکی از متغیرهای مهم در شکل یابی قدرت و رفتارهای سیاسی کشورها است. تماس با آب‌های آزاد و موقعیت دریایی کشورها، یکی از عناصر موقعیت جغرافیایی است و متغیری مهم در نظریات جهانی جغرافیای سیاسی و مطالعات دریایی است. دسترسی به محیط&shy;های دریایی، بسترهایی از محدودیت و فرصت برای کشورها فراهم می&shy;نماید. هدف این تحقیق، تبیین رابطه دسترسی کشورها به دریا با شاخص توسعه انسانی و مقایسه شاخص توسعه انسانی کشورهای دریایی با کشورهای محصور در خشکی است. تحقیق حاضر ازلحاظ هدف، بنیادی و ازنظر روش توصیفی - تحلیلی و همبستگی است. به‌منظور تبیین رابطه دسترسی دریایی کشورها با شاخص توسعه انسانی، دسترسی دریایی کشورهای دریایی، شاخص سازی و رتبه&shy;بندی گردید و در تحلیل رگرسیونی، رابطه این دو شاخص تبیین گردید. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان می&shy;دهد که ضریب همبستگی شاخص دسترسی دریایی با شاخص توسعه انسانی برابر با 314/0 است (05/0&shy;< 000/0 &shy;مقدار احتمال). نتایج نشان می&shy;دهد که رابطه معنی&shy;داری بین این دو شاخص وجود دارد، به‌طوری‌که به ازای یک واحد افزایش در میزان شاخص دسترسی دریایی، میزان شاخص توسعه انسانی به‌اندازه 577/0 درصد افزایش می&shy;یابد (مقدار ثابت 649/0&shy; درصد). به‌منظور تبیین بیشتر اثر دسترسی دریایی بر شاخص توسعه انسانی، کشورهای محصور در خشکی در مقام گروه شاهد انتخاب‌شده‌اند. نتایج حاصل از آزمون تی دو گروه مستقل (کشورهای دریایی و کشورهای محصور در خشکی)، مبین آن است که کشورهای دریایی در مقایسه با کشورهای محصور در خشکی، میزان شاخص توسعه انسانی بالایی دارند (05/0&shy;< 015/0 مقدار احتمال). با توجه به نتایج تحقیق می‌توان گفت دسترسی کشورها به دریا از عوامل تأثیرگذار بر روند توسعه انسانی است.&nbsp;</div> <div dir="ltr" style="text-align: right;"><span style="text-align: right;">&copy;&nbsp;</span>2018 Geographical Researches</div> <div style="text-align: justify;">Changing nature of the relationship between human and geographical environment has had considerable influence on geographical science school of thought. In terms of &quot;ecological analysis&quot;, this relationship is one of the important research fields in geographical sciences. Geographic location is one of the key elements in the environment, which is divided into a number of subgroups. In all traditional and modern theories of geography, geographical location is one of the most important variables in power formulation and political behavior of countries. Maritime location and access to free waters an element of geographical location, and it is a significant variable in global theories of geopolitics and maritime studies. Countries&rsquo; access to maritime environment has both constraints and opportunities for countries.&nbsp;The purpose of this study is to explain the relationship between maritime location of countries and their Human Development Index (HDI), as well as comparison of HDI between maritime countries and landlocked countries.&nbsp;This&nbsp;research&nbsp;is basic in terms of its objective, and descriptive-analytic and&nbsp;correlative in terms of its nature and methodology. To expound the relationship between the maritime location of countries and their HDI, countries were ranked based on their maritime locations, and then the relationship between the two variables has been explained.&nbsp;The results of regression analysis&nbsp;show&nbsp;that the correlation coefficient between maritime location index and HDI equals 0.314&nbsp;(P&nbsp;value 0.000<0.05). The results show a significant relation between the maritime location and human development index, to the extent that maritime location index is increased by 1 unit, the HDI is increased by 0.577 (constant&nbsp;0.649). Landlocked countries are selected as control group in order to illustrate the effect of access to the sea on HDI.&nbsp;The results of&nbsp;t-test indicate that maritime countries are ranked highly in HDI in comparison with landlocked countries (P&nbsp;value 0.015<0.05). According to the results, it can be suggested that maritime location is one of the factors affecting the development process of countries. But there are other factors which have higher explanatory power than maritime location.</div> دسترسی دریایی, کشورهای دریایی, کشورهای محصور در خشکی, شاخص توسعه انسانی. Access to Sea, Maritime Countries, Landlocked Countries, Human Development Index. 12 25 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1-186&slc_lang=fa&sid=1 Reza Allahverdizadeh رضا الهویردی زاده⃰ r.allahverdizadeh@maragheh.ac.ir 10031947532846004860 10031947532846004860 Yes Department of Political Geography, Maragheh University, Maragheh, Iran گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه مراغه ،مراغه ،ایران Mohammad Reza Hafeznia محمدرضا حافظ نیا 10031947532846004861 10031947532846004861 No Department of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران Zahra Ahmadipour زهرا احمدی پور 10031947532846004862 10031947532846004862 No Department of Political Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران Mahdi Pourtaheri مهدی پور طاهری 10031947532846004863 10031947532846004863 No Department of Geography, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس ،تهران،ایران