fa کاربرد ژئومورفولوژی در اکتشاف منابع نفتی در طاقدیس های بانکول و دنه خشک ژئومورفولوژی Geomorphology پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">ویژگی های مورفومتریک طاقدیس ها می توانند نقش مهمی در شناسایی طاقدیس های دارای منابع نفتی ایفا کنند. هدف این تحقیق بررسی نقش ژئومورفولوژی در اکتشاف منابع نفتی در طاقدیس نفت خیز بانکول و طاقدیس بدون نفت دنه خشک، با استفاده از شاخص های ژئومورفیک می باشد. جهت دستیابی به این هدف، نقشه های توپوگرافی 1:50000 و زمین شناسی 1:100000 و 1:250000، رقومی شدند و اطلاعات زمین شناسی و توپوگرافی استخراج گردید. براساس تصاویر ماهواره ای کویک برد و مطالعات میدانی، مورفومتری طاقدیس ها استخراج شد. در این تحقیق از شاخص های ژئومورفولوژیک نسبت جهت</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">(AR)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، تقارن چین-خوردگی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">(FSI)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، سینوسیته جبهه طاقدیس</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">(FFS)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، تراکم زهکشی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">(Dd)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، الگوی زهکشی و سطوح مثلثی شکل جهت تفکیک طاقدیس های فعال و غیر فعال از نظر تکتونیکی استفاده شد. مقادیر بالای</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;"> AR </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">FFS </span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;"> Dd</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، مقدار پائین</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;"> FSI</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:14.0pt;">، وجود سطوح مثلثی بزرگ و همچنین الگوی زهکشی راست گوشه در طاقدیس غیر نفتی دنه خشک نشان دهنده وجود تکتونیک فعالتر این طاقدیس نسبت به طاقدیس بانکول است. نتیجه این تحقیق نشان می دهد که عدم وجود نفت در طاقدیس دنه خشک را می توان تا حدودی با مکانیسم چین خوردگی سطح- خنثی توجیه نمود. تکامل و فشردگی طاقدیس دنه خشک باعث جابجایی سطح خنثی به سمت پائین و به موجب آن اتصال شکستگی های فشاری و کششی شده و بنابراین به مهاجرت و فرار نفت به سطح منجر شده است. نتیجه این تحقیق نشان می دهد که پارامترهای مورفومتریک مذکور دارای کارایی مناسبی جهت تفکیک طاقدیسهای دارای نفت و غیر نفتی هستند. در مجموع می توان نتیجه گرفت که طاقدیسهای غیر نفتی دارای مورفولوژی فشرده تر و فرسایش یافته تر هستند در حالی که طاقدیسهای نفتی، جوانتر، عریض تر و کمتر فرسایش یافته اند</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:14.0pt;">.&nbsp;</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Morphometric characteristics of anticlines can play an important role in the exploration of oil resources. The purpose of this research is to evaluate the effect of geomorphology on the exploration of oil resources in oil-rich Bankol and oil-less Danehkhoshk anticlines by means of Geomorphological indices. To achieve the purpose of this study<span dir="RTL">، </span>topographic maps at a scale of 1:50000 and Geologic maps of the study area at scales of 1:250000 and 1/1000000 were digitized in ILWIS software and then geologic and topographic data were obtained. Morphometric of anticlines were extracted based on Quick bird Satellite images as well as field works. In this research<span dir="RTL">، </span>some geomorphological indices such as Aspect Ratio(AR)<span dir="RTL">، </span>Fold Symmetry index (FSI)<span dir="RTL">، </span>Fold front sinuosity (FFS)<span dir="RTL">، </span>Drainage Density( ) drainage pattern and triangular facets were used for differentiating tectonically active and inactive anticlines. Danehkhoshk oil-free anticline<span dir="RTL">، </span>with rectangle drainage pattern<span dir="RTL">، </span>higher rate of Aspect Ratio<span dir="RTL">، </span>Fold front sinuosity<span dir="RTL">، </span>Drainage Density and lower rate of Fold Symmetry index as well as with large triangular facets<span dir="RTL">، </span>is tectonically more active than Bankol anticline. This study represents that the lack of oil in Danehkhoshk can be explained by development of Neutral-Surface Folding mechanism. Development and compression of Danehkhoshk anticline has resulted in the downward movement of neutral surface and thereby progress and connection of extensional to compressional fractures<span dir="RTL">، </span>and then has allowed migration and escapement of oil recourses to the surface. Results of this study reveal that mentioned morphometric parameters are appropriate indexes for distinguishing oil bearing and oil less anticlines. Overall<span dir="RTL">، </span>it can be concluded that oil- less anticlines have tight and eroded morphology whereas oil bearing anticlines are younger<span dir="RTL">، </span>wider and less eroded.<span dir="RTL"></span></div> بانکول, دنه خشک, شاخص های ژئومورفولوژیک, نفت, زاگرس, تقارن چین خوردگی Bankol, Danehkhoshk, Geomorphological Indexes, Oil, Zagros, Fold Symmetry 1 14 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1-173&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Bahrami شهرام بهرامی S.bahrami@sttu.ac.ir 10031947532846002192 10031947532846002192 Yes Hakim Sabzevari University, Iran دانشگاه حکیم سبزواری , Afrooz Behrojeh افروز بهروجه 10031947532846002193 10031947532846002193 No Hakim Sabzevari University, Iran دانشگاه حکیم سبزواری