fa بررسی و تحلیل تغییرات زمانی- مکانی یخبندان در حوضه زاینده رود تخصصی Special پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;">حوضه زاینده رود به دلیل تنوع آب و هوایی و آب حیات بخش رودخانه زاینده رود، یکی از مناطق مهم کشاورزی در سطح کشور است. از آنجایی که پدیده یخبندان به ویژه یخبندان دیررس بهاره به درختان میوه و محصولات کشاورزی این منطقه خسارت زیادی وارد می کند؛ بنابراین بررسی یخبندان در این حوضه ضروری است. در این تحقیق شدت یخبندان دوره سرد سال و فصل بهار در حوضه زاینده رود در 5 آستانه ی ضعیف (0 تا 5- درجه)، متوسط (1/5- تا 10- درجه)، شدید (1/10- تا 15- درجه)، بسیار شدید (1/15- تا 20- درجه) و فوق العاده شدید (کمتر از 20- درجه سلسیوس) با استفاده از آمار دمای کمینه شبانه روز 13 ایستگاه هواشناسی طی دوره آماری 16 ساله (72-1371 تا 87-1386) بررسی گردید. نقشه پهنه بندی فراوانی شدت های مختلف یخبندان نیز در محیط</span><span dir="LTR"> Arc Map </span><span style="font-family:b nazanin;">ترسیم شد. نتایج تحقیق نشان می دهد که تمام ایستگاه های مورد مطالعه حوضه زاینده رود در دوره سرد سال یخبندان ضعیف تا بسیار شدید را تجربه می کنند؛ اما یخبندان فوق العاده شدید تنها در مناطق مرتفع (بالای 2000 متر) اتفاق می افتد. در فصل بهار، یخبندان ضعیف تا آخر فروردین و در ایستگاه های مرتفع تا دهه سوم اردیبهشت و یخبندان متوسط تنها در ایستگاه های 2000 متر به بالا در فروردین ماه رخ می دهد. یخبندان شدید نیز تنها در شمال غرب منطقه مورد مطالعه اتفاق می افتد. با توجه به نقشه های پهنه بندی، شمال غرب حوضه زاینده رود از نظر فراوا نی وقوع شدت های مختلف یخبندان منطقه پرخطر می باشد</span><span dir="LTR">.&nbsp;</span><span style="font-family:b nazanin;"></span></div> <div style="text-align: justify;">Zayanderoud Basin is one of the important agricultural areas in country level because of climatic variety and resuscitative water of Zayanderoud River. Since frost phenomenon especially late spring frost incurs great damages on fruit trees and agricultural products of this region<span dir="RTL">، </span>it is necfessary to study frost in this basin.In this research<span dir="RTL">، </span>the intensity of frost during cold period and spring season in Zayanderoud Basin in five thresholds: mild (0 to -5 0C)<span dir="RTL">، </span>moderate (-1.5 to -10 0C)<span dir="RTL">، </span>strong (-1.10 to -150C)<span dir="RTL">، </span>very strong (-1.15 to -20 0C) and extraordinarily strong (lower than -200C) was studied using daily minimum temperature statistics of 13 meteorological stations during 16-years statistical period (1992-1993 to 2007-2008). Frequency zoning map of different frost intensities was also drawn in ARC MAP environment. The results of research show that all studied stations of Zayanderoud Basin experience mild to very strong frost during cold period<span dir="RTL">، </span>but the extraordinarily strong frost only is occurred within elevated regions (above 2000 m). In spring season<span dir="RTL">، </span>mild frost is occurred in until late Farvardin month and within elevated stations until third decade of Ordibehesht and moderate frost is only occurred within 2000 m stations and above in Farvardin month. Strong frost is only occurred in the studied north-western region. According to zoning maps<span dir="RTL">، </span>north-western Zayanderoud Basin is hazardous in terms of the frequency of occurrence of different frost intensities.<span dir="RTL"></span></div> تغییرات زمانی, مکانی یخبندان, حوضه زاینده رود, دمای کمینه, پهنه بندی Temporal, Spatial Changes, Frost, Zayanderoud Basin, Minimum Temperature, Zoning 147 163 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1-152&slc_lang=fa&sid=1 kamal Omidvar کمال امیدوار komidvar@yazd.ac.ir 10031947532846001920 10031947532846001920 Yes Yazd University, Iran دانشگاه یزد Aghdas Aslani اقدس اصلانی 10031947532846001921 10031947532846001921 No Yazd University, Iran دانشگاه یزد