fa احتمال وقوع بارش های روزانه ی ایران و پیش بینی آن با مدل زنجیره ی مارکوف هواشناسی و اقلیم Climatology پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">در این پژوهش، وقوع بارش های ایران بر اساس قوانین احتمال به صورت فرایندهای تصادفی و با استفاده از مدل زنجیره مارکوف واکاوی شد. برای رسیدن به این هدف، از داده های رخداد و رخنداد بارش پایگاه داده اسفزاری به مدت ۴۳ سال (۱/۱/۱۳۴۰ تا ۱۱/۱۰/۱۳۸۳) استفاده شد. این اطلاعات بر روی۷۱۸۷ یاخته و شامل ۱۵۹۹۱ روز است. با استفاده از مدل زنجیره مارکوف مرتبه اول با دو حالت بارش و بی بارش، آرایه فراوانی تشکیل و سپس به روش حداکثر درست نمایی آرایه احتمال انتقال محاسبه شد. انجام آزمون نیکویی برازش، خی- دو پیروی داده ها از مدل انتخاب شده را در سطح بالایی تأیید کرد. با به توان رساندن مکرر این آرایه، احتمال پایا و دوره بازگشت روزانه، حالت های بارش و بدون بارش برآورد شد. بدین ترتیب، دوره بازگشت بارش روزانه حدود 7 روز و دوره بازگشت خشکی حدود یک روز برآورد شد. بنابراین، احتمال وقوع بارش در هر روز ۱۴۴۹/۰ و احتمال عدم وقوع آن ۸۵۵۱/۰ به دست آمد. همچنین، دوره بازگشت بارش با تداوم 1 تا 3 روز برای تمام ماه ها و فصول محاسبه شد. بیشترین احتمال وقوع روز همراه با بارش ۲۷/۰ طی اسفند ماه است. کوتاه ترین دوره بازگشت بارش ها با تداوم 1 و 2 روزه طی ماه های بهمن و اسفند به ترتیب ۷/۳ و ۶/۵ روز است.<span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;">In this paper occurrences of precipitation in Iran was analyzed according to random processes by the applying of markov chain model. In order to do that occurrence and non-occurrence of rainfall of asfezari data base for the period of 1961/3/21 to 2004/12/31 was used. This data are for 7187 pixel and 15991 days. By using markov chain model first order two state dry and wet frequency matrix was made. And then by the method of maximum likelihood transmission probability matrix was developed. By Chi-square goodness data following from chosen model was confirmed. By frequently powering this matrix stable probability and daily return period of rainy and non-rainy states was estimated. Period of daily returns and non-rainy days was estimated 7 and 1 respectively. So probability of precipitation was 0.1449 and probability of non-occurrence was estimated 0.8551. Return period of precipitation with lasting 1 to 3 days was calculated for all the months. The maximum likelihood of occurrence with precipitation was in March with the amount of 0.27. The shortest return period. The Shortest return period with lasting of 1 to 2 days was in February and March with the amount of 5.6 and 3.7 respectively.<span dir="RTL"></span></div> بارش, پایگاه داده ی اسفزاری, زنجیره ی مارکوف, آرایه احتمال انتقال . precipitation, Asfazari database, Markov chain, transition probability matrix. 229 240 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1-141&slc_lang=fa&sid=1 zahra mahavarpour زهرا ماه آورپور zarrin_mah2010@yahoo.com 10031947532846005672 10031947532846005672 Yes Department Of Climateology ,Isfahan University,Isfahan,Iran گروه آب و هواشناسی،دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران