Geographical Researches

en مکان‌یابی بهینه جایگاه‌های عرضه سوخت گاز طبیعی شهرستان مهاباد Optimal Site Selection of Natural Gas Fuel Supply Stations in Mahabad City جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research اهداف: توزیع متعادل خدمات و زیرساخت‌های شهری یکی از الزامات مدیریت کارآمد فضاهای شهری است. در سال‌های اخیر، مکان‌یابی صحیح جایگاه‌های عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده به دلیل نقش آنها در ارتقای ایمنی، کارآیی حمل و نقل و کاهش مخاطرات زیست‌محیطی، اهمیت بیشتری یافته است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی پهنه‌های مناسب برای احداث جایگاه‌های عرضه سوخت گاز طبیعی فشرده در محدوده شهر مهاباد است. روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع کاربردی-توصیفی بوده و در سال ۱۴۰۳ در شهر مهاباد انجام شد. در این پژوهش ابتدا با بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی، لایه‌های مرتبط با معیارهای موثر در مکان‌یابی شامل توپوگرافی، کاربری زمین، نوع خاک، فاصله از معابر، گسل‌ها، مراکز آتش‌نشانی و رودخانه تهیه شد. سپس با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی، مقایسات زوجی معیارها انجام شد و وزن هر یک با به‌کارگیری نرم‌افزار Expert Choice (ورژن ۱۱) محاسبه گردید. در ادامه، لایه‌های وزن‌دهی‌شده در محیط GIS تلفیق و نقشه نهایی مطلوبیت مکانی تولید شد. یافته‌ها: فاصله از معابر شهری و فاصله از ایستگاه‌های آتش‌نشانی بیشترین اهمیت را در مکان‌یابی جایگاه‌های CNG شهر مهاباد داشتند، در حالی که معیارهایی نظیر ارتفاع، فاصله از فضای سبز و رودخانه کمترین تاثیر را داشتند. نقشه نهایی مطلوبیت مکانی نشان داد که در مجموع حدود ۶۰% از محدوده شهری دارای توان مناسب تا کاملاً مناسب است. همچنین تطبیق جایگاه‌های موجود با نقشه مطلوبیت مکانی نشان داد که هر چهار جایگاه فعال CNG شهر مهاباد در پهنه‌های مناسب و کاملاً مناسب قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: شهر مهاباد ظرفیت مناسبی برای توسعه جایگاه‌های CNG دارد. Aims: The balanced distribution of urban services and infrastructure is one of the prerequisites for efficient urban management. In recent years, the proper siting of CNG fueling stations has gained increasing importance due to their role in enhancing transportation safety and efficiency and reducing environmental hazards. The present study aims to identify suitable zones for the establishment of Compressed Natural Gas stations within the city. Methodology: This study was an applied-descriptive study conductred in 2024 in Mahabad. In this study, Geographic Information System was used to prepare layers related to criteria affecting site selection, including topography, land use, soil type, distance from roads, faults, fire stations, and rivers. Subsequently, pairwise comparisons of the criteria were conducted using the Analytical Hierarchy Process, and the weight of each criterion was calculated using Expert Choice software. Weighted layers were then integrated within the GIS environment to produce the final site suitability map. Findings: The distance from urban roads and distance from fire stations had the highest importance in locating Compressed Natural Gas stations in Mahabad city, while criteria such as elevation, distance from green spaces, and rivers had the least impact. The final spatial suitability map indicated that about 60% of the urban area has moderate to high suitability. Moreover, matching the existing stations with the suitability map showed that all four active Compressed Natural Gas stations in Mahabad city were located in suitable and highly suitable zones. Conclusion: Mahabad city has a good capacity for the development of Compressed Natural Gas stations.   جایگاه سوخت گاز طبیعی فشرده, مکان‌یابی, سیستم اطلاعات جغرافیایی, آذربایجان غربی, مهاباد Compressed Natural Gas Station, Site Selection, Geographic Information System, West Azerbaijan, Mahabad 339 346 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1785-1&slc_lang=en&sid=1 A.R. Lak امیررضا لک 100319475328460019053 100319475328460019053 No Department of Industrial Engineering, School of Industrial and Systems Engineering, Faculty of Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی صنایع و سیستم، پردیس دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران F. Meihami فاطمه میهمی 100319475328460019054 100319475328460019054 Yes Department of Environmental Science and Engineering, Faculty of Natural Resources, University of Kurdistan, Kurdistan, Iran گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی دانشگاه کردستان، کردستان، ایران