Geographical Researches

fa تعیین خط شوری در آب‌های زیرزمینی استان گیلان Salinity Line Determination in Groundwater in Guilan Province جغرافیای طبیعی Natural Geography پژوهشی اصیل Original Research اهداف: هدف این مطالعه تعیین خط شوری و مرز بین آب شور دریای خزر و آب‌های زیرزمینی استان گیلان با استفاده از عناصر مؤثر بر افزایش غلظت و روابط تجربی هرزبرگ و ورویچ بود. همچنین تلاش شد محدوده‌های بحرانی نفوذ آب شور در آبخوان‌های ساحلی به‌ویژه در شرق استان شناسایی و پهنه‌بندی شوند. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کاربردی بوده و داده‌های هیدروژئوشیمی ۱۲۷ حلقه چاه پیزومتری در چهار حوضه استان گیلان بررسی شد. عناصر شامل کل جامدات محلول، سختی کل، سدیم، کلر و سولفات در یک دوره ۲۰ ساله (۱۳۸۱–۱۴۰۱) تحلیل شدند. نقشه‌های پهنه‌بندی با استفاده از روش‌های درون‌یابی و کریجینگ در محیط GIS تهیه گردید. سپس نقشه تلفیقی عناصر تولید و با نقشه هدایت الکتریکی مقایسه شد. برای تعیین عمق و پیشروی آب شور از روابط تجربی هرزبرگ و ورویچ استفاده گردید. یافته‌ها: بیشترین محدوده بحرانی مربوط به عنصر کلر با مساحت حدود۹۸۹.۵۵۴۱ کیلومتر مربع بود. بیشترین تمرکز عناصر و شوری آب زیرزمینی در شرق گیلان و محدوده چمخاله تا چاف مشاهده شد. نقشه تلفیقی عناصر (با مساحت بحرانی حدود ۲۰۳۵.۴۴ کیلومتر مربع) انطباق کامل خط شوری با ناحیه مثلثی شرق استان را نشان داد. شوری از ساحل به سمت کوهستان کاهش یافت. نتیجه‌گیری: نفوذ آب شور در آبخوان‌های ساحلی شرق گیلان شدیدتر از سایر مناطق است. مهم‌ترین عوامل مؤثر بر پیشروی شوری شامل کل مواد جامد محلول، سختی کل، سدیم و سولفات هستند.   Aims: The aim of this study was to determine the salinity line and delineate the boundary between the saline water of the Caspian Sea and the groundwater resources of Guilan Province by utilizing concentration-increasing elements and the empirical relationships of Herzberg and Warwich. Furthermore, the study sought to identify and zone the critical areas of saltwater intrusion in coastal aquifers, particularly in the eastern part of the province. Methodology: This applied research examined hydrogeochemical data from 127 piezometric wells distributed across four basins in Guilan Province. Parameters including Total Dissolved Solids (TDS), Total Hardness (TH), sodium (Na), chloride (Cl), and sulfate (SO₄) were analyzed over a 20-year period (2002–2022). Zonation maps were generated using interpolation and kriging methods within a GIS environment. A composite map of the influencing elements was then produced and compared with the electrical conductivity (EC) map. The empirical relationships of Herzberg and Warwich were applied to determine the depth and extent of saltwater intrusion. Findings: The largest critical area was associated with chloride, covering approximately 5,541.989 km². The highest concentrations of elements and groundwater salinity were observed in eastern Guilan, particularly in the Chamkhaleh–Chaf coastal zone. The composite elements map (with a critical area of approximately 2,035.44 km²) demonstrated a complete correspondence between the salinity line and the triangular region in the eastern part of the province. Salinity decreased progressively from the coastline toward the mountainous areas. Conclusion: Saltwater intrusion is more severe in the coastal aquifers of eastern Guilan compared to other regions. The most significant factors influencing the advancement of salinity include Total Dissolved Solids (TDS), Total Hardness (TH), sodium, and sulfate.   چگالی آب دریای خزر, عناصر تاثیرگذار, شوری آب زیرزمینی, درجه شوری Caspian Sea Water Density, Influencing Elements, Groundwater Salinity, Salinity Degree 319 327 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1485-2&slc_lang=fa&sid=1 J. Behzadi جلال بهزادی 100319475328460019049 100319475328460019049 Yes Department of Water Engineering, Campus Lahijan (La.C.), Islamic Azad University, Lahijan, Iran گروه مهندسی آب، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران