fa فرونشست زمین در اثر اُفت سطح آب زیرزمینی در دشت قزوین (منطقه بوئین‌زهرا) با استفاده از روش تداخل‌سنجی راداری جغرافیای طبیعی Natural Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:16px;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">اهداف:</span></span></b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:"> یکی از پدیده‌های مخرب طبیعی که به صورت ناگهانی یا تدریجی رخ می‌دهد و باعث خسارت‌های شدید می‌شود، پدیده فرونشست است. هدف از انجام این پژوهش بررسی تاثیر برداشت بی‌رویه آب‌های زیر‌زمینی بر میزان فرونشست بود.</span></span><span lang="FA"><span style="font-family:"IRANSharpSmall Light",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">روش&lrm;‌شناسی:</span></span></b> <span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">در این پژوهش کاربردی که در سال ۱۴۰۴ انجام شد به منظور محاسبه میزان فرونشست، دشت قزوین (منطقه بوئین‌زهرا)، انتخاب گردید. برای بررسی فرونشست از روش تداخل‌سنجی رادارب و داده‌های سال‌های ۲۰۱۹ الی ۲۰۲۵ استفاده شد و به منظور بررسی این پدیده، نقشه میان‌یابی تراز آب‌های زیرزمینی، گسل‌های موجود در محدوده و کاربری اراضی منطقه استخراج و مورد تحلیل قرار گرفت. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">یافته‌ها: </span></span></b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">تحلیل حاصل از عکس</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">های ماهواره‌ای نشان داد که میانگین فرونشست سالانه در منطقه ۲۰۰ میلی</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">متر بوده و نرخ اُفت تراز آب</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">های زیرزمینی که سالانه توسط اداره آب منطقه</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">ای برداشت و رصد می‌شود، طی سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۳ اُفت چشمگیری داشته است. تغییرات فرونشست با کاربری اراضی و اُفت تراز آب زیرزمینی منطقه همخوانی داشت، زیرا در قسمت شمالی منطقه که کاربری، کشاورزی بوده و به تبع آن بهره‌برداری بی‌رویه از منابع سفره‌های آب</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">های زیرزمینی صورت گرفته، فرونشست بیشتر و در قسمت جنوبی با کاربری مسکونی نرخ فرونشست</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">ها کمتر است.</span></span><span lang="FA"><span style="font-family:"IRANSharpSmall Light",sans-serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="color:black"><b><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b> <span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">قسمت شمالی، غربی و مرکزی منطقه درگیر فرونشست‌هایی با شدت بالا است. همچنین اُفت سطح آب‌های زیرزمینی در یک بازه ۵ساله در قسمت غربی </span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">منطقه نسبت به اُفت سطح آب در مناطق مرکزی شدیدتر است. تطابق اُفت آب</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">‌</span></span><span lang="FA"><span iransharpsmall="" light="" style="font-family:">های زیرزمینی با عمق برآوردی فرونشست، حاکی از تاثیر برداشت بی‌رویه منابع آب‌های زیرزمینی در ایجاد فرونشست سال‌های اخیر است.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-family:"B Mitra""></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#70ad47">Aims:</span></span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"> Land subsidence is a destructive natural hazard that can occur either suddenly or gradually and can lead to severe economic and human losses.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#70ad47">Methodology:</span></span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"> In this </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">applied </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">study which is conducted in 2025, the Qazvin plain (Buein Zahra region) was selected to estimate the subsidence rate. The </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">Interferometric&nbsp;Synthetic Aperture Radar </span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">method and data series from 2019 to 2025 were used to estimate this phenomenon. To do this, the interpolation maps of groundwater depletion, active faults, and land use data of the area were extracted and analyzed.</span></span><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#70ad47">Findings:</span></span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"> The analysis of the satellite images showed that the average annual drawdown in the study area was 200 mm and that the groundwater depletion rate, which is being observed by the water company of Qazvin, was strongly decreasing during 2019-2025. The subsidence variations were related to groundwater depletion and land use, as the northern part of the region was predominantly used for agriculture, and intensive agricultural activities have led to overexploitation of the aquifers, so that the subsidence rate was higher, while it was quite low in the southern part, which is used for residential purposes.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"><b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"><span style="color:#70ad47">Conclusion:</span></span></span></b> <span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:">The northern, western, and central parts of the study area were affected by a high subsidence rate. In addition, groundwater abstraction between 2019 and 2025 was</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"> much higher than that of</span></span><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span cambria="" style="font-family:"> the central part. The correspondence between the groundwater depletion and the estimated subsidence rate indicated the impact of groundwater overexploitation on the occurrence of subsidence in recent years.</span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; فرونشست, روش تداخل‌سنجی راداری, دشت قزوین, تراز آب زیرزمینی Land Subsidence, INSAR, Qazvin Plain, Groundwater Depletion 221 230 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1761-3&slc_lang=fa&sid=1 M.M. Soltani-Samet محمدمهدی سلطانی صامت 100319475328460018729 100319475328460018729 No Department of Civil Engineering, Buein Zahra Technical University, Buein Zahra, Iran گروه مهندسی عمران، مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا، بوئین زهرا، ایران H. Soltani حسین سلطانی 100319475328460018730 100319475328460018730 No Department of Civil Engineering, Buein Zahra Technical University, Buein Zahra, Iran گروه مهندسی عمران، مرکز آموزش عالی فنی و مهندسی بوئین زهرا، بوئین زهرا، ایران M. Galoie مجید گلوئی 100319475328460018731 100319475328460018731 Yes Department of Civil Engineering, Faculty of Technical and Engineering, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran گروه مهندسی عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه بین‌المللی امام‌ خمینی‌(ره)، قزوین، ایران