Geographical Researches

fa مدیریت پسماند شهری مراغه با استفاده از نظریه داده‌بنیاد Urban Waste Management in Maragheh Using Grounded Theory جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research اهداف: مدیریت پسماند شهری یکی از چالش‌های بحرانی شهرهای میانی ایران نظیر مراغه است. افزایش جمعیت از 150 به 175 هزار نفر، تولید روزانه 120 تن پسماند و کمبود زیرساخت‌های فنّی، ضرورت اتخاذ رویکردی جامع را دوچندان ساخته است. این پژوهش با هدف تحلیل برنامه‌ریزی مدیریت پسماند شهری مراغه و ارایه الگوی پارادایمی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد انجام شد. روش‌شناسی: پژوهش از نوع کیفی با رویکرد نظریه داده‌بنیاد استراوسی طراحی شد و در سال 1404 در شهر مراغه انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 10 نفر از ذی‌نفعان کلیدی شامل مدیران شهری، کارشناسان، شهروندان و فعالان زیست‌محیطی جمع‌آوری شد. نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل با کدگذاری سه‌مرحله‌ای و نرم‌افزار MAXQDA ورژن 2020 انجام گرفت که منجر به شناسایی 72 کد اولیه، 17 کد ثانویه، 11 مقوله فرعی و 7 مقوله اصلی شد. یافته‌ها: پدیده محوری «توسعه پایدار مدیریت پسماند شهری» در الگوی پارادایمی قرار داشت. شرایط علّی شامل فشارهای جمعیتی و تقویت زیرساخت‌ها؛ شرایط زمینه‌ای دربرگیرنده بسترهای مدیریتی و فرهنگ زیست‌محیطی؛ شرایط مداخله‌گر شامل مقاومت‌های اجرایی و کمبود هماهنگی؛ راهبردها متمرکز بر توسعه سیستم‌های یکپارچه و مراکز تخصصی؛ و پیامدها در سه بُّعد بهبود عملکرد سیستم، توسعه فرهنگ زیست‌محیطی و تحقق توسعه پایدار شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: مدیریت موثر پسماند نیازمند تحول سیستماتیک یکپارچه است که ابعاد فنّی، مدیریتی، اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی را هم‌افزا نماید. Aims: Urban waste management is one of the critical challenges facing medium-sized Iranian cities such as Maragheh. Population growth from 150,000 to 175,000, daily production of 120 tons of waste, and lack of technical infrastructure have doubled the necessity for adopting a comprehensive approach. This study aimed to analyze urban waste management planning in Maragheh and present a paradigm model based on grounded theory. Methodology: The research employed a qualitative approach using Straussian grounded theory methodology and was conducted in 2025. Data were collected through semi-structured interviews with ten key stakeholders, including urban managers, experts, citizens, and environmental activists. Purposive sampling continued until theoretical saturation. Analysis was conducted using three-stage coding with MAXQDA 2020 software, resulting in identification of 72 initial codes,17 secondary codes, 11 sub-categories, and 7 main categories. Findings: The core phenomenon "sustainable development of urban waste management" was positioned within a paradigm model. Causal conditions included population pressures and infrastructure strengthening; contextual conditions encompassed management platforms and environmental culture; intervening conditions included implementation resistance and coordination deficiency; Strategies focused on integrated systems development and specialized centers; And consequences were identified in three dimensions: System performance improvement, environmental culture development, and sustainable development achievement. Conclusion: Effective waste management requires systematic integrated transformation that synergizes technical, managerial, economic, social, and environmental dimensions. مدیریت پسماند شهری, نظریه داده‌بنیاد, توسعه پایدار, برنامه‌ریزی شهری, مراغه Urban Waste Management, Grounded Theory, Sustainable Development, Urban Planning, Maragheh 305 317 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1571-1&slc_lang=fa&sid=1 M. Lalehpour منیژه لاله‌پور 100319475328460018956 100319475328460018956 Yes Department of Geography and Urban Planning, Faclty of Humanities, University of Maragheh, Maragheh, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران H. Sarvar هوشنگ سرور 100319475328460018957 100319475328460018957 No Department of Geography and Urban Planning, Faclty of Humanities, University of Maragheh, Maragheh, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران H. Bordbar حدیث بردبار 100319475328460018958 100319475328460018958 No Department of Geography and Urban Planning, Faclty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران S. Salmanzadeh سینا سلمان‌زاده 100319475328460018959 100319475328460018959 No Department of Urban and Regional Planning and Design, Faculty of Architecture and Urban Planning, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه برنامه‌ریزی و طراحی شهری و منطقه‌ای، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران