Geographical Researches

fa سنجش پایداری اقتصادی و اجتماعی شهرستان‌های استان مازندران طی دو دوره سرشماری 1385 و 1400 Measuring the Economic and Social Stability of the Cities of Mazandaran Province During Two Census Periods of 2006 and 2021 جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;">اهداف: از چالش‌های پیش روی برنامه‌ریزان شهری، مدیریت مطلوب شهری و منطقه‌ای و توازن و تعادل در میزان توسعه شهرها است. در همین راستا، هدف اصلی این پژوهش سنجش و تحلیل روند پایداری اقتصادی و اجتماعی شهرستان‌های استان مازندران طی سرشماری ۱۳۸۵ و ۱۴۰۰ بود. روش‌شناسی: این پژوهش از نوع کمّی بوده و به شیوه پیمایشی با استفاده از داده‌های دستگاه‌های دولتی و سرشماری ۱۳۸۵ و ۱۴۰۰ انجام شد. به منظور شناسایی مولفه‌های پایداری، ۳۰‌ نفر از اساتید و خبرگان حوزه برنامه‌ریزی شهری به روش تصادفی ساده به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند که پایایی پرسش‌نامه با استفاده از پیش‌آزمون و آزمون آلفای کرونباخ با ضریب ۸۱۲/۰ مورد تایید قرار گرفت. سپس پایداری ۱۶ شهرستان استان مازندران در سرشماری ۱۳۸۵ و ۲۲ شهرستان در سرشماری ۱۴۰۰ با استفاده از مدل‌های بارومتر پایداری و الکتر، ارزیابی شد. در انتها با تکنیک کاپ‌لند، رتبه نهایی پایداری شهرها مشخص شد. یافته‌ها: شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی نشان‌ داد شهرستان‌های ساری، بابل، آمل، قائم‌شهر، تنکابن و چالوس از رتبه‌های بالاتری در ابعاد پایداری برخوردارند. همچنین شهر ساری به دلیل مرکزیت اداری-سیاسی و سیاست قطب رشد، برتری خود راحفظ کرده است و باعث تمرکز فعالیت‌ها و امکانات اقتصادی، سیاسی و جمعیتی در استان شده است. نتیجه‌گیری: شهرستان‌های استان مازندران پایداری متفاوتی داشتند و معضل ناپایداری، از نظر اندازه بیشتر به شهرهایی با اندازه کوچک و متوسط و از لحاظ شاخص‌ها بیشتر به مسایل اقتصادی باز می‌گردد.  </div> <div style="text-align: justify;">Aims: One of the challenges encountered by urban planners pertains to achieving optimal management and balance in the development of urban and regional areas. In relation to this matter, the primary objective of this study was to assess and analyze the trajectory of economic and social stability in the cities of Mazandaran province during the 2006 and 2021 censuses. Methodology: This study, characterized as descriptive-analytical in nature, relied on data obtained from government agencies and the aforementioned censuses conducted in 2006 and 2021. To determine the components of sustainability, a sample of 30 experts was selected using a simple random method. The questionnaire's validity and reliability were established through the calculation of Cronbach's alpha coefficient. Subsequently, the stability of 16 cities in Mazandaran province during the 2006 census and 22 cities during the 2021 census was evaluated employing the stability barometer, Electr, and Vicor models. Finally, the cities' sustainability was assessed through the utilization of the Copeland technique, which enabled the determination of the final ranking. Findings: The findings from the utilization of sustainability evaluation methodologies demonstrated varying degrees of sustainability among cities. Additionally, the economic and social indicators revealed that the cities of Sari, Babol, Amel, Qaimshahr, Tonkabon, and Chalus exhibit higher levels of sustainability. Moreover, the city of Sari has consistently upheld its position of superiority due to its centralization in political-administrative affairs and the implementation of growth pole strategies, leading to the concentration of economic, political, and social activities and resources within the province. Conclusion: In conclusion, the cities within the Mazandaran province have encountered distinct levels of stability, with the issue of instability primarily affecting small and medium-sized cities in terms of their scale, and predominantly associated with economic matters when considering indicators. Consequently, the implementation of solutions derived from this research offers the potential to foster stability and facilitate the development of cities.  </div> پایداری شهری,پایداری اقتصادی,پایداری اجتماعی,استان مازندران Urban Sustainability, Economic Sustainability, Social Sustainability, Mazandaran Province 343 354 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1464-2&slc_lang=fa&sid=1 N. Asadoullahtabar سیده نفیسه اسداله تبار 100319475328460016433 100319475328460016433 Yes Department of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران N. Marsousi نفیسه مرصوصی 100319475328460016434 100319475328460016434 No Department of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران A. Divsalar اسداله دیوسالار 100319475328460016435 100319475328460016435 No Department of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران P. Shokri Firoozjah پری شکری فیروزجاه 100319475328460016436 100319475328460016436 No Department of Geography and Urban Planning, Payame Noor University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران