Geographical Researches

fa سناریوهای حمل‌ونقل عمومی سازگار با محیط زیست کلانشهر تهران در افق 1410 Eco-friendly Public Transportation Scenarios of Tehran Metropolitan in 2031 Horizon جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research اهداف: گذار از الگوهای حمل‌ونقل شخصی به حمل‌ونقل عمومی نه تنها مزایای اقتصادی و اجتماعی به همراه داشته، بلکه موجب پایداری زیست‌محیطی در سیستم‌های حمل‌ونقل عمومی نیز می‌شود. اما، این نوع پایداری در کلانشهر تهران تاکنون کمتر با نگاه به آینده مطالعه شده است. در واقع آینده‌پژوهی به ‌عنوان یک دانش میان‌رشته‌ای، ابزارهایی را برای حصول پایداری در سیستم‌های حمل‌ونقل عمومی فراهم می‌کند. از همین رو، مطالعه حاضر به ارزیابی وضعیت آینده سیستم حمل‌ونقل عمومی کلانشهر تهران از منظر سازگاری با محیط زیست پرداخته است. روش‌شناسی: این مطالعه پیمایشی با روش کیفی-کمّی در سال ۱۴۰۰ و برای افق زمانی سال ۱۴۱۰ انجام شد. ۱۲ نفر خبره دارای صلاحیت در موضوعات «آینده‌پژوهی» و «حمل‌ونقل و ترافیک شهری» که به شیوه هدفمند انتخاب شده بودند در این پژوهش همکاری داشتند. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش‌های «تحلیل مضمون»، «مقایسه میانگین» و «سناریونگاری» انجام شد. یافته‌ها: در مجموع ۸ مورد از ۴۱ پیشران موثر بر آینده سیستم حمل‌ونقل عمومی کلانشهر تهران به عنوان پیشران‌های کلیدی شناسایی شدند. در ادامه، با تعریف سه وضعیت مطلوب، ایستا و بحرانی برای هر یک از پیشران‌های کلیدی، ۱۱ سناریو به‌دست آمد که از بین آنها، ۶ سناریو احتمال وقوع بیشتر و باورپذیری بالاتری برای کلانشهر تهران داشت. با این حال، سناریوی شماره ۲ که ادامه روند فعلی سیستم بود، محتمل‌ترین سناریو برای ۱۰ سال آینده شهر تهران تشخیص داده شد. نتیجه‌گیری: فرآیند تحقق پایداری زیست‌محیطی در آینده سیستم حمل‌ونقل عمومی کلانشهر تهران منوط به سرمایه‌گذاری و تأمین مالی برای توسعه فنّاوری‌ها و استانداردهای زیست‌محیطی نوین است که موفقیت تمامی این اقدامات در گرو چشم‌اندازسازی و سیاست‌گذاری دقیق در سطح منطقه کلانشهری است. Aims: Transitioning from private transportation into public transportation, provides environmental sustainability, as well as, economic and social benefits. However, this type of sustainability in the Tehran metropolis has been less studied from a future perspective. In fact, as an interdisciplinary knowledge, future studies provide a tool to assess sustainability in public transportation systems. Therefore, the present study has evaluated the future state of the public transportation system of Tehran's metropolis from the viewpoint of compatibility with the environment. Methodology: This is a "survey" carried out based on the experts' opinion and through the "explanatory-evaluation" path. The study is done in 2021 in order to propose possible scenarios for 2031. 12 qualified experts in "future studies" and "transportation and urban traffic", who were selected in a targeted manner, participated in this study. Data analysis was done using "theme analysis", "mean comparison" and "scenario" methods. Findings: 8 out of 41 drives affecting the future of the public transportation system in Tehran were identified as the key drivers. Then, 11 scenarios were obtained after defining three favorable, static and critical states for each of the key drivers, in which 6 scenarios were more probable and more credible in the Tehran metropolis. However, scenario number 2, which is the continuation of the current situation, was recognized as the most likely scenario for the next 10 years in Tehran. Conclusion: Achievement of the environmental sustainability in the future of the public transportation system of the Tehran metropolis is dependent on investment and financing the development of new technologies and environmental standards. Accurate planning and policy-making are of great importance in the achievement of this goal at the level of the metropolitan area. آینده‌پژوهی, حمل‌ونقل عمومی, برنامه‌ریزی سناریو, عدم قطعیت, تهران Future Studies, Public Transportation, Scenario Planning, Uncertainty, Tehran 121 132 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1505-1&slc_lang=fa&sid=1 T. Alizadeh تهمینه علیزاده 100319475328460015782 0000000253818661 No Department of Geography and Urban Plannin, Faculty of Humanities, Noor Branch, Islamic Azad University, Noor, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران J. Azimi Amoli جلال عطیمی آملی 100319475328460015783 100319475328460015783 Yes Department of Geography and Urban Plannin, Faculty of Humanities, Noor Branch, Islamic Azad University, Noor, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران S. Motevalli صدرالدین متولی 100319475328460015784 100319475328460015784 No Department of Geography and Urban Plannin, Faculty of Humanities, Noor Branch, Islamic Azad University, Noor, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد نور، دانشگاه آزاد اسلامی، نور، ایران R. Sarver رحیم سرور 100319475328460015785 100319475328460015785 No Department of Geography and Urban Plannin, Faculty of Literature, Science and Research Branch, Humanities and Social Sciences, Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران