fa شاخص‌های پیشران در بازآفرینی سکونتگاه‌های غیررسمی شهر زاهدان جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">اهداف:</span></b> <span iransharpsmall="" lang="FA" light="" style="font-family:">یکی از مهم‌ترین بازتاب‌های شهرنشینی معاصر، پیدایش و گسترش محله‌های آسیب‌پذیر و یا سکونتگاه‌های غیررسمی در مرکز یا پیرامون شهرها است. </span><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">هدف از این پژوهش، ارزیابی شاخص‌ها و متغیرهای پیشران در بازآفرینی سکونتگاه‌های غیررسمی شهری در شهر زاهدان بود. </span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">روش‌شناسی:</span></b> <span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">این پژوهش کاربردی-اکتشافی در سال ۱۴۰۰ در منطقه زاهدان به انجام رسید. داده‌های مورد نیاز با استفاده از تکنیک پویش محیطی و بررسی پیشینه ادبیات جمع‌آوری شد. جامعه آماری در رابطه با سنجش ظرفیت نهادی، کارمندان و مدیران نهادهای مرتبط بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند </span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span cambria="" style="font-family:">(n=۵۰)</span></span><span iransharpsmall="" lang="FA" light="" style="font-family:">. </span><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">به‌منظور ارزیابی شاخص‌ها و متغیرهای پیشران از تحلیل نظرات کارشناسی با آزمون تی تک نمونه‌ای استفاده شد. اجزا و عناصر سیستم بافت ناکارآمد شهر گونه‌بندی و تحلیل شد برای تحلیل یافته‌ها از مدل تحلیل سلسله مراتبی و تلفیق این دو با یکدیگر به منظور </span><span iransharpsmall="" lang="FA" light="" style="font-family:">تحلیل </span><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">نتایج مدل کارت امتیاز متوازن استفاده شد.</span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="font-family:"Cambria",serif"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:"> شاخص‌های موثر بر بازآفرینی سکونتگاه‌های غیررسمی عوامل اجتماعی-فرهنگی و جمعیتی، اقتصادی، محیطی-کالبدی و مدیریتی- نهادی بودند. شاخص‌های اجتماعی-فرهنگی و جمعیتی (۶۲.۰۳%)، اقتصادی (۷۴/۵۰%)، محیطی-کالبدی (۲۳/۵۴%) و مدیریتی-نهادی (۲۰/۴۸%) به ترتیب در شرایط مناسب، متوسط، متوسط و ضعیف قرار داشتند. </span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></b><span iransharpsmall="" lang="AR-SA" light="" style="font-family:"><span style="color:#0d0d0d"> در بین عوامل موثر بر بازآفرینی سکونتگاه‌های غیررسمی شهر زاهدان، شاخص مدیریتی-نهادی نیازمند توجه بیشتری است که قطعا بر وضعیت سایر عوامل اجتماعی-فرهنگی و جمعیتی، اقتصادی و محیطی-کالبدی تاثیر بسزایی خواهد داشت.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span cambria="" style="font-family:">Aims:</span></b><span cambria="" style="font-family:"> One of the important reflections of contemporary urbanization is the emergence and expansion of vulnerable neighborhoods or informal settlements in suburban areas. This study aimed to evaluate the effective factors</span><b>&nbsp;</b><span cambria="" style="font-family:">in the regeneration of city settlements in Zahedan city.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span cambria="" style="font-family:">Methodology:</span></b><span cambria="" style="font-family:"> This applied-exploratory research was carried out in 2022-2023 in Zahedan city. The data was collected using the environmental scanning technique and literature review. The statistical population was the employees and managers of related institutions, who were selected by purposive sampling (n=50). The analysis of expert opinions was used through a sample t-test. AHP and BSC models were used to analyze the effective factors in the urban regeneration of informal settlements.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span cambria="" style="font-family:">Findings:</span></b><span cambria="" style="font-family:">&nbsp;The indicators affecting the regeneration of informal settlements were socio-cultural and demographic, economic, environmental-physical, and managerial-institutional. The socio-cultural and demographic (62.03%), economic (50.74%), environmental-physical (54.23%), and managerial-institutional (48.20%) indicators were in inappropriate, medium, medium, and weak conditions, respectively.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span cambria="" style="font-family:">Conclusion:</span></b><span cambria="" style="font-family:">&nbsp;Among the affecting indicators in the regeneration of informal settlements in Zahedan, the managerial-institutional needs more attention, which will definitely have a significant impact on the status of other sociocultural and demographic, economic, and environmental-physical indicators.</span></span></span></span><br> &nbsp; ,بازآفرینی شهری,سکونتگاه‌های غیررسمی,شهر زاهدان Urban Regeneration,Informal Settlement,Zahedan, 565 573 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1433-1&slc_lang=fa&sid=1 S. Rezaei سهیلا رضایی 100319475328460017317 100319475328460017317 No Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران M. Karimian Bostani مریم کریمیان بستانی 100319475328460017318 100319475328460017318 Yes Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران Gh. Miri غلامرضا میری Gholam_Reza_Miri@yahoo.com 100319475328460017319 100319475328460017319 No Department of Geography and Urban Planning, Zahedan Branch, Islamic Azad University, Zahedan, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران