Geographical Researches

fa تحلیل منطق چیدمان سکونتگاه‌‌های شهری در پهنه سواحل خزر Urban Spatial Syntax Logic in the Coastal Plain Northern Coast of Iran جغرافیای طبیعی Natural Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="border-bottom:solid windowtext 1.0pt; padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm"></div> <div style="border-bottom:solid windowtext 1.0pt; padding:0cm 0cm 1.0pt 0cm">اهداف: ادراک و تحلیل چینش و کشف منطق چیدمان فضایی سکونتگاههـا در ایجاد و توسعه کانونهای جمعیتی موثر است. چیدمان شهرها در جلگه‌های ساحلی دارای منطق خاصی است و از قوانین ویژه‌ای پیروی می‌کند که بازشناسی آنها مستلزم آشنایی با حافظه تکوین ‌تاریخی جلگه‌های ساحلی و عواملی است که در پاره‌ای از نقاط آن سبب ایجاد هویت مکانی خاص و جذابیتی برای بستر اولیه و تبلور کانون مدنیت شهری شده است. هدف این مطالعه، تحلیل منطق چیدمان سکونتگاه‌‌های شهری در پهنه سواحل خزر بود. روش‌شناسی: در این پژوهش با اتکا بر تئوری چیدمان فضا و رویکرد پدیدارشناسی و با هدف ادراک سرزمینی، به بازشناسی فرایندهای هویت‌‌ساز مکانی در جلگه سواحل شمال ایران پرداخته‌ شد. یافته‌ها : چیدمان سکونتگاهها، با نگاه به ‌مولفههای ژئومورفیک از جمله تراس‌های دریاچه‌ای، خط تعادل آب و خشکی، خط تعادل آب و یخ و مئاندرها و الگوی شبکه زهکشی مورد تحلیل قرار گرفت و با روش توصیفی- تحلیلی و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی، الگوی چیدمان فضایی سکونتگاههـا و پیکربنـدی فضا بررسی و آنالیز شد. نتیجه‌گیری: منطق چیدمان سکونتگاه‌های نگاره دریایی سواحل شمال ایران با نگاره‌های دریایی سواحل جنوب ایران تفاوت دارد. سکونتگاه‌های شهری در نگاره دریایی از قاعده بزرگی- فاصله خطوط تراز آبی تبعیت میکنند. سکونتگاه‌های شهری در نگاره دریایی با توجه به ‌رفتار رودخانه‌ها از قانون بیفورکاسیون تبعیت نمی‌کنند. سکونتگاه‌های شهری در نگاره کوهستانی استقرار نیافته‌اند و ‌روستاها هویت خود را از خط تعادل آب و یخ گرفته‌اند.</div> Aims: Understanding and analyzing the Space Syntax Logic of the spatial arrangement of settlements is effective in creating and developing population centers. The Space Syntax cities in the coastal plains have a special logic and follow special rules, the recognition of which requires familiarity with the memory of the historical development of coastal plains and factors that have created a spatial identity and attractiveness for the initial bed and the crystallization of the center of urban civilization. This study aimed to analyze the urban Spatial Syntax Logic in the coastal plain Northern Coast of Iran. Methodology: In this study, relying on the theory of the Space Syntax and phenomenological approach and with the aim of territorial perception, we recognized the processes of spatial identity in the plains of the northern coast of Iran. Finding: Syntax analysis of settlements was considered by looking at geomorphic components such as lake terraces, equilibrium ice-water line, equilibrium water, ice line, meander, and drainage network pattern. Using the descriptive-analytical method and GIS, we analyzed the Space Syntax pattern of settlements and the configuration of space. Conclusion: Syntax Logic Marine painting settlements of the northern coasts of Iran are different from marine paintings of the southern coasts. Urban settlements in the marine image follow the Frequency-Magnitude rule of water level lines. Urban settlements in the marine image of the southern coasts do not follow the law of bifurcation. Urban settlements are not located in the mountain landscape, and villages have taken their identity from the equilibrium ice-water line and permanent snow.   منطق چیدمان فضا, سکونتگاه, سواحل خزر, هویت مکان, متن جغرافیایی, زمین‌متن, تحولات ژئومورفیک Space Syntax Logic, Habitat, The coast of Caspian, Spatial Identity, Geographical Text, Land Context, Geomorphic Evolutionary 497 508 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1275-2&slc_lang=fa&sid=1 J. Hosseini Nejad ژاله حسینی نژاد 100319475328460017296 100319475328460017296 No Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده‌ ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه‌ گیلان، رشت، ایران S.S. Shahzeidi سمیه سادات شاه زیدی 100319475328460017297 0000000329602112 Yes Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده‌ ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه‌ گیلان، رشت، ایران A. Shokrgozar اصغر شکرگزار 100319475328460017298 100319475328460017298 No Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, University of Guilan, Rasht, Iran گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده‌ ادبیات و علوم‌انسانی، دانشگاه‌ گیلان، رشت، ایران