fa شناسایی و تحلیل الگوهای ناهنجاری ضخامت سرماهای فرین ایران زمین(طی بازه زمانی 1340 تا 1383) هواشناسی و اقلیم Climatology پژوهشی اصیل Original Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;">برای انجام این پژوهش، از داده های روزانه میانگین دمای پایگاه داده یاخته ای اسفزاری ایران زمین، طی بازه زمانی 1340/1/1 &nbsp;تا 1383/10/11 استفاده شد. برای شناسایی سرماهای فرین ایران زمین از نمایه فوجه یا نمایه بهنجار شده دما (NTD) بهره بردیم. سپس نمایه بر حسب بزرگی و گستره مرتب شد و 500 روز که شدیدترین و فراگیرترین سرماهای ایران بودند، برای تحلیل انتخاب شدند. داده های مربوط به ارتفاع ژئوپتانسیل برای دو تراز 1000 و 500 هکتوپاسکال طی بازه زمانی یاد شده از تارنمای <a href="http://www.esrl.noaa.gov/">www.esrl.noaa.gov</a> مربوط به آزمایشگاه پژوهش های سامانه زمین وابسته&nbsp; به سازمان هواشناسی و اقیانوس شناسی ایالات متحده امریکا برداشت شد. سپس برای روزهای برگزیده شده ناهنجاری ضخامت محاسبه شد و به کمک تحلیل خوشه ای با روش ادغام وارد داده های مربوط به ناهنجاری ضخامت جو دسته بندی شدند. همزمان با رخداد هر الگو نقشه مربوط به میانگین ضخامت و ناهنجاری دمای مطلق ایران ترسیم شد. یافته های این پژوهش نشان داد که هنگام رخداد سرماهای فرین ایران پنج الگوی ناهنجاری متفاوت در ضخامت جو دیده می شود. پاسخ ناهنجاری دمای مطلق ایران زمین به الگوهای شناخته شده متفاوت است. شدیدترین سرماهای فرین ایران زمین هنگامی رخ می دهد که بر روی سیبری و شمال شرق ایران هسته بسیار قوی ناهنجاری منفی و بر روی بارنتر، گروئلند و اروپا ناهنجاری مثبت ضخامت جو دیده می شود. میانگین ناهنجاری دمای مطلق ایران زمین هنگام رخداد چنین الگویی 9/5- درجه سانتی گراد است.</p> <div style="text-align: justify;">To do this research daily interpolated temperature data from Asfezari data base have been used.In order to recognition extreme cold days, the Normalized Temperature Deviation Index (NTDI) applied. Then the index sorted according to extensive and severity and first 500 days selected for analysis. The geopotential height data extracted from www.esrl.noaa.gov data base. The thickness anomaly calculated for each day and classified by cluster analysis and Ward method. The thickness mean and temperature anomaly maps has been showed during each pattern. The results showed that 5 thickness anomaly pattern observed during extreme cold day&#39;soccurrence in Iran. The response of Iran absolute temperature anomaly to thickness anomaly are different. The coldest extreme low temperature on Iran occurred when located negative anomaly in thickness over Siberian and northeastern parts of Iran and observed positive anomaly over Barents Sea, Groland and Europe. The mean air temperature anomaly of Iran accompany to this circumstance of thickness anomaly is -5.9&deg; centigrade.&nbsp;</div> سرماهای فرین, ضخامت, ناهنجاری, ایران. Extreme colds, Thickness, Anomaly, Iran. 105 120 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-398-66&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Darand محمد دارند m.darand@uok.ac.ir 10031947532846005299 10031947532846005299 Yes Department Of Climatology ,Kurdistan University,Sanandaj,Iran گروه آب و هواشناسی، دانشگاه کردستان،سنندج،ایران Seyed Abolfazl Masoodian سید ابوالفضل مسعودیان 10031947532846005300 10031947532846005300 No Department Of climatology ,Esfahan University,Esfehan,Iran گروه آب و هواشناسی،دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران