fa بررسی الگوی رقابت قدرتها در دریای خزر جغرافیای سیاسی Political Geography پژوهشی اصیل Original Research <p style="text-align: justify;">پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به سبب تغییر در ساختار نظام جهانی و نیز تغییر در جغرافیای سیاسی منطقۀ خزر،شرایط ژئوپولیتیک جدیدی بر این منطقه حاکم شد. از یک سو، با ظهور کشورهای تازه استقلال یافتۀ شوروی در اطراف&nbsp;این دریا، جغرافیای سیاسی منطقه دچار تغییر شده و به تبع روابط ژئوپولیتیک منطقه نیز شکلی جدید به خود گرفت. از&nbsp;سویی دیگر، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به افزایش تلاشهای ایالات متحده برای سلطه به مناطق تحت نفوذ شوروی&nbsp;سابق منجر شد. تلاش گسترده قدرتهای فرامنطقه ای؛ به ویژه ایالات متحده امریکا به منظور نفوذ و در نهایت، سلطه بر&nbsp;منطقه؛ و نیز اقدامات قدرتهای ساحلی و منطقهای، به منظور دستیابی به منافع خود در خزر و جلوگیری از شک لگیری&nbsp;نظام تک قطبی به رهبری امریکا؛ صحنه ای از رقابت را در منطقۀ خزر سبب گردید. اینکه این رقابتها چه فضایی را در&nbsp;منطقۀ خزر ایجاد کرده است، سؤال اصلی پژوهش حاضر است. این پژوهش با روش کتابخانه ای و میدانی و رویکردی&nbsp;توصیفی - تحلیلی به دنبال دستیابی به الگوی رقابت قدرتها در منطقۀ خزر است و در نهایت، در الگویی از فضای&nbsp;رقابت در منطقه، عوامل موجد رقابت، قدرتهای درگیر در این منطقه و فضای حاصل از این رقابتها را ارائه می کند.</p> <div style="text-align: justify;">Following the collapse of the Soviet :union: due to changes in the structure of global system and political geography of the region, a new geopolitical situation was created in the region. On one hand, with the emergence of the newly independent countries of the Soviet :union:, around the sea, the political geography of the region has changed and consequently, a new form of geopolitical relations was created in the region. On the other hand, the collapse of the Soviet :union:, led to the United States increase its efforts for dominating the areas of Soviet influence. In order to influence and eventually dominate the region, extensive efforts of trans-regionalpowers was made, particularly by the United States of America as well as the actions of coastal and regional powers to get their interests in the Caspian and prevent the formation of a unipolar system that is led by America; made a space of competition in the Caspian region. The main question of the research is that, what space is created by the competitions in the Caspian region. This research with library and survey method and approach of Cross &ndash; sectional is Seeks to achieve a competition powers model in the Caspian region.&nbsp;</div> رقابت, قدرت, ژئوپولیتیک, دریای خزر. Competition, Power, Caspian Sea, Geopolitics. 85 103 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-398-53&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Ahmadipoor زهرا احمدی پور 10031947532846005296 10031947532846005296 No Department Of Political Geography,Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ،ایران Mohammadreza Hafeznia محمدرضا حافظ نیا 10031947532846005297 10031947532846005297 No Department Of Political Geography,Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ،ایران Zahra Hosseini Sadat Mahalleh زهرا حسینی سادات محله z.hosseini62@yahoo.com 10031947532846005298 10031947532846005298 Yes Department Of Political Geography,Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ،ایران