Geographical Researches

fa شناسایی عوامل موثر بر تحولات الگوی سکونت شهری از منظر بوم‌شناسی اجتماعی در ابعاد مختلف به روش تحلیل محتوا Identifying the Factors Affecting the Variations of Urban Settlement patterns Based on Social Ecology in Different Dimensions by Content Analysis Method جغرافيای شهری Urban Geography پژوهشی اصیل Original Research اهداف: شهرها به دلیل برخورداری از ویژگی‌های خاص اقتصادی و اجتماعی همواره جاذب جمعیت بوده‌اند. البته این تحرکات جغرافیایی، خاص مهاجران نبوده و ساکنین شهرها نیز با هدف ارتقاء پایگاه اجتماعی، دائماً در حال تغییر محل سکونت خود هستند. مجموعه این تحولات اجتماعی-فضایی، تاثیرات به‌سزایی بر الگوی سکونت شهری می‌گذارد که پیچیدگی فرآیند برنامه‌ریزی شهری را دوچندان می‌کند. لذا آگاهی از عوامل موثر بر این تحولات، بسیار ضروری است. از این رو، مقاله حاضر از طریق رویکرد بوم‌شناسی اجتماعی، به شناسایی عوامل موثر بر الگوی سکونت شهری پرداخت. روش‌شناسی: این پژوهش با روش تحلیل محتوا و در سال 1400 انجام شد. انتخاب محتوا از میان منابع انگلیسی، از صاحب‌نظران بوم‌شناسی اجتماعی و به شرط پرداختن به مباحث مرتبط با سکونت شهری، انتشار در بازه زمانی 1925 به بعد و در دسترس‌بودن نسخه الکترونیکی انجام شد. نهایتاً 18 مطالعه دست اول انتخاب و فرآیند خلاصه‌سازی، کدگذاری و مقوله‌بندی صورت پذیرفت. در آخر، مفاهیم، مقوله‌ها و عوامل تحقیق، تحت تحلیل‌های کمی قرار گرفتند. یافته‌ها: یافته‌ها از تحلیل متغیر اول نشان داد که به ترتیب، مفاهیم با ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بیشترین فراوانی را داشتند. یافته‌ها از تحلیل متغیر دوم نیز حاکی از این بود که از بین عوامل 10گانه موثر بر الگوی سکونت، عوامل "فاصله اجتماعی" و "تحرک اجتماعی-فضایی" بیشترین فراوانی را دارند. یافته‌های ناشی از تحلیل همبستگی میان این عوامل نیز نشان داد که عامل "تجانس اجتماعی" به دلیل همبستگی بالا با شش عامل دیگر، بیشترین تاثیر را بر الگوی سکونت شهری داشت. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن بود که عوامل 10گانه تحقیق، از طریق شبکه‌ای از تاثیرات و تاثرات، تحولات اجتماعی-فضایی را رقم زده و الگوی سکونت در شهرها را دستخوش تغییر کردند. Aims: Cities have always been population absorbent because of having specific economic and social characteristics. These geographical movements are not only for immigrants and Residents of cities are also constantly moving to intend to improve their social status. All these socio-spatial variations have profound effects on the pattern of urban settlement which doubles the complexity of the urban planning process. So it is very important to be aware of the factors affecting these variations. Therefore, this paper, through the social ecology approach, identified the factors affecting the urban settlement pattern. Methodology: The present research has been carried out using content analysis in 2021. The content has been selected from English-language sources from social ecology theorists who have dealt with issues related to urban Settlement and have been published between 1925 to now, so eighteen Primary sources were selected and the process of summarization, coding, and categorization was performed on them. Finally, quantitative analysis was carried out on all units including concepts, categories, and factors. Findings: The results of the analysis on the first variable, show that the concepts with the social, cultural, and economic approach, respectively, had the highest frequency. The results of the analysis on the second variable, also show that among the ten factors affecting the Settlement pattern, "social distance" and "socio-spatial movement" had the highest frequency. The results of correlation analysis between the ten factors, also show that "social homogeneity" by a direct relationship and strong correlation with six other factors, has the greatest impact on urban settlement patterns. Conclusion: The results indicate that the final ten factors, through a network of interactives, shape socio-spatial variations and change the pattern of urban settlement.   سکونت شهری,تحولات اجتماعی- فضایی,جغرافیای اجتماعی شهر,تحلیل محتوا Urban Settlement,Socio-spatial Variations,Urban Social Geography,Content Analysis, 361 368 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1361-1&slc_lang=fa&sid=1 M.M. Doughaei محمدمهراد دوغایی 100319475328460015379 100319475328460015379 No Department of Urban Planning & Design, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران M.H. Mahdinia محمد هادی مهدی نیا 100319475328460015380 100319475328460015380 Yes Department of Urban Planning & Design, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران M. Daneshvar مریم دانشور 100319475328460015381 100319475328460015381 No Department of Urban Planning & Design, Mashhad Branch, Islamic Azad University, Mashhad, Iran گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران