fa بررسی تغییرات الگوی فضایی یخبندان های دوره ای ایران هواشناسی و اقلیم Climatology پژوهشی اصیل Original Research <p style="text-align: justify;">هدف از پژوهش حاضر، تحلیل تغییرات خود همبستگی فضایی یخبندان های دوره ای ایران طی نیم قرن اخیر است. بدین منظور داده های روزانه دما طی دوره 1340-1383 از پایگاه داده اسفزاری استخراج و به منظور افزایش تفکیک زمانی پایگاه داده مذکور، مشاهدات روزانه دما از سال 1383 تا انتهای 1390 با بهره گیری از همان روش و همان تفکیک مکانی به پایگاه داده مذکور افزوده گردید. سپس با استفاده از امکانات برنامه نویسی در محیط نر م افزار متلب و سامانه اطلاعات جغرافیایی با استفاده شاخص موران به تحلیل تغییرات خود همبستگی فضایی یخبندان طی پنج دوره مساوی پرداخته شد. در این مطالعه، برای عملیات ترسیمی از نرم افزار سرفر بهره گرفته شد. نتایج نشان می دهد که بیشینه فراوانی وقوع یخبندان در تمام دوره ها، بیشتر در غرب، شمال غرب و شمال شرق قرار دارد که بر ارتفاعات منطبق هستند. در این میان، نواحی جنوبی کشور به علت موقعیت قرارگیری و همچنین، حاکمیت پرفشار پویشی در تمام دوره تقریباً فاقد&nbsp;یخبندان بوده است. با وجود این، به سمت دوره های اخیر (به ویژه از 1370 به بعد) وقوع یخبندا ن ها به شدت کاهش پیدا&nbsp;کرده است؛ به طوری که تحلیل تغییرات الگوی خود همبستگی فضایی یخبندا ن ها نشان داد که الگوی توزیع فضایی&nbsp;یخبندان ها طی سا لهای اخیر، کاهش محسوسی داشته است که با نتایج مطالعات در زمینه گرمایش جهانی مطابقت دارد.</p> <div style="text-align: justify;">Purpose of this study is analysis of spatial autocorrelation of freezing changes of Iran over the last half century. Daily temperature data over the period 1340 - 1383 of Esfezari database provided by doctor Masoodian (to enhance the temporal resolution of the database, daily observations of temperature from 1383 to the end of 1390 using the same method and the same spatial resolution is added to the database) has been used. Then by using Matlab and GIs soft wares, freezing changes during 5 same length period extracted by using spatial autocorrelation analysis (Moran Index).In this study, surfer software was used for mapping operations. The results show that the maximum frequency of freezing occurrence in all periods is in West, North West and North East, which are adapted on altitude regions. Regions that located in the southern parts of the country due to dynamic high pressure didn&#39;t have freezing day. However, the recent periods (particularly since 1370) freezing has declined sharply. Analysis of spatial autocorrelation of freezing pattern changes show that the spatial distribution freezing decreases recent years that corresponded with the results of studies on global warming.</div> فراوانی یخبندان, الگوی خودهمبستگی فضایی, شاخص موران, ایران . Frequency of Freezing, Spatial Autocorrelation Pattern, Moran Index, Iran. 39 50 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-398-50&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Doostkamian مهدی دوستکامیان s.mehdi67 @ gmail.com 10031947532846005288 10031947532846005288 Yes Department Of Synoptic Climatology, Zanjan University,Zanjan,Iran گروه آب و هواشناسی ،دانشگاه زنجان،زنجان،ایران Saeedeh Ashrafi سعیده اشرفی 10031947532846005289 10031947532846005289 No Department Of Synoptic Climatology,Tabriz University,Tabriz,Iran گروه آب و هواشناسی،دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Fardin Ghadami فردین قدمی 10031947532846005290 10031947532846005290 No Department Of Synoptic Climatology,Kharazmi University,Tehran,Iran گروه آب و هواشناسی ،دانشگاه خوارزمی،تهران،ایران