fa اثرات زیست‌محیطی استفاده از بتن و آجر و چوب در ساختمان‌سازی بر مصرف انرژی و آزادسازی کربن؛ مطالعه موردی شمال-غرب ایران جغرافيای ناحیه‌ای Regional Geography پژوهشی اصیل Original Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsharp;"><strong>اهداف: </strong>مصرف روزافزون منابع اولیه زمین (مواد و انرژی) علاوه بر تولید آلاینده‌های محیطی و اتمسفر (مخصوصاً <span dir="LTR">CO_۲</span>)، حیات پایدار بشر را با تهدید جدی مواجه کرده است. هدف این پژوهش، ارزیابی تاثیر استفاده از بتن، آجر و چوب در ساختمان‌سازی سنتی شمال-غرب ایران بر مصرف انرژی و آزادسازی کربن بود.<br> <strong>روش‌شناسی: </strong>این مطالعه تجربی کمّی در سال‌های ۱۳۹۹-۱۳۹۴ در دو استان آذربایجان غربی و -شرقی (شمال-غرب ایران) انجام شد. بتن، آجر و چوب به عنوان مصالح مورد بررسی انتخاب شدند. برای هر یک از مصالح انتخابی، ۳ کارخانه، انتخاب شد. اطلاعات اولیه تعداد کارکنان، ورودی گاز و مصرف برق از مرکز <span dir="LTR">HSE</span> هر کارخانه به‌دست آمد. داده‌های به‌دست‌آمده از بررسی واحد‌های صنعتی، کمّیت‌های مربوط به مقدار مصرف انرژی الکتریکی، مقدار مصرف گاز، مقدار نیروی انسانی شاغل در خط تولید و در بخش حمل و مقدار سوخت گازوییل مصرف‌شده در حمل‌ونقل‌های ریلی و جاده‌ای جمع‌آوری و با استفاده از نرم‌افزار <span dir="LTR">Revit</span> برای مدلینگ و <span dir="LTR">Energyplus</span> برای تحلیل انرژی، میانگین واحد‌های صنعتی مختلف برای هر یک از مصالح محاسبه شد. مصرف روزانه انرژی نیروی انسانی نیز با توجه به نوع فعالیت، ابعاد قدی و وزنی و سن بر اساس شاخص <span dir="LTR">BMR</span> و <span dir="LTR">PAL</span> تعیین شد.<br> <strong>یافته‌ها:</strong> میانگین مصرف انرژی الکتریکی برای تولید هر تن سیمان <span dir="LTR">kw.h</span>۱۱۰، هر تن آجر <span dir="LTR">kw.h</span>۳۵ و هر تن چوب <span dir="LTR">kw.h</span>۹۰۰ بود. مجموع انرژی نهان به‌ازای تولید هر تن بتن آماده، <span dir="LTR">kw.h</span>۵۵۹۲۹۰ و <span dir="LTR">CO_۲</span> آزادشده <span dir="LTR">t</span>۹۲، هر تن آجر تولیدی، <span dir="LTR">kw.h</span>۲۸۳۲۲۰ و <span dir="LTR">CO_۲</span> آزادشده <span dir="LTR">t</span>۴۷/۵ و هر تن الوار چوبی تولیدی، <span dir="LTR">kw.h</span>۷۲۱۳ و <span dir="LTR">CO_۲</span> آزادشده <span dir="LTR">kg</span>۶۷۵ بود. <span dir="LTR"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span><br> <strong>نتیجه‌گیری:</strong> الوار چوب با وجود طی مسافت‌های طولانی به علت عدم استفاده از گاز در خط تولید، سبزترین مصالح و بتن به‌دلیل وابستگی بالای خط تولید به مصرف گاز، آلاینده‌ترین مصالح است.</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Cambria,serif;"><span style="font-size:8.0pt;"></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Aims:</strong> Increasing consumption of the earth&#39;s primary resources (materials and energy) in addition to the production of environmental and atmospheric pollutants (especially CO₂), poses a serious threat to sustainable human life. The aim of this study was to evaluate the effect of using concrete, brick and wood in traditional construction in northwestern Iran on energy consumption and carbon emissions.<br> <strong>Methodology: </strong>This quantitative experimental study was conducted during 2015-2020 in two provinces of West- and East Azerbaijan (northwest of Iran). Concrete, brick and wood were selected as the materials studied. For each of the selected materials, 3 factories were selected. Preliminary information on the number of employees, gas input and electricity consumption was obtained from the HSE center of each plant. Data obtained from the survey of industrial units, quantities related to the amount of electricity consumption, the amount of gas consumption, the amount of manpower employed in the production line and in the transportation sector and the amount of diesel fuel used in rail and road transport. Using Revit software for modeling and Energyplus for energy analysis, the average of different industrial units was calculated for each material. Daily energy consumption of manpower was determined according to BMR and PAL according to the type of activity, height and weight dimensions and age.<br> <strong>Findings: </strong>The average consumption of electrical energy to produce each ton of cement was 110kw.h, each ton of brick was 35kw.h and each ton of wood was 900kw.h. The total latent energy for the production of each ton of ready-mixed concrete was 559290kw and released 92t of CO₂, each ton of produced brick was 283220kw and released 47.5t of CO₂ and each ton of timber produced was 7213kw and the released 675kg of CO₂.<br> <strong>Conclusion:</strong> Despite the long distances due to the lack of gas in the production line, wood is the greenest material and concrete is the most polluting material due to the high dependence of the production line on gas consumption.</div> ,انرژی نهان,کربن نهان,آذربایجان,چرخه حیات انرژی,LCA,پایداری Embodied Energy, Embodied Carbon, Azerbaijan, Life Cycle Assessment, Sustainability 313 321 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1016-2&slc_lang=fa&sid=1 S. Aghakhani سحر آقاخانی 100319475328460015563 100319475328460015563 No Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران F. Haghparast فرزین حق‌پرست 100319475328460015564 100319475328460015564 Yes Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران M. Asefi مازیار آصفی 100319475328460015565 100319475328460015565 No Faculty of Architecture and Urbanism, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران