:: دوره 28، شماره 4 - ( 1392 ) ::
جلد 28 شماره 4 صفحات 166-153 برگشت به فهرست نسخه ها
پهنه بندی مناطق حساس به فرسایش در حوضه آبخیز کن با روش پسیاک اصلاح شده و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)
گلاله غفاری1، حسن احمدی2، امید بهمنی3، علی اکبر نظری سامانی2
1- دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران ، golale.ghafari@gmail.com
2- دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران
3- دانشگاه آزاد اسلامی
چکیده:   (2628 مشاهده)
فرسایش خاک فرآیندی است که سالانه باعث هدر رفت میلیون ها تن خاک از عرصه های طبیعی و زراعی می گردد. برآوردهای صحیح از خطر فرسایش در بهبود توصیه های مدیریت اراضی نقش مهمی دارد. در این تحقیق، پهنه بندی خطر فرسایش در حوزه آبخیز کن با مساحت 20571 هکتار با استفاده از مدل تجربی MPSIAC و سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) مورد بررسی قرار گرفت و با استفاده از نقشه های پایه و بهره گیری از GIS لایه های اطلاعاتی مورد نیاز تهیه گردید. پس از گردآوری، آماده سازی و ورود لایه های اطلاعاتی به محیط GIS و تلفیق این لایه ها حداکثر و حداقل میزان رسوب ویژه تولیدی سطح حوضه به ترتیب 41/10 و 99/0 تن در هکتار در سال، میزان رسوبدهی ویژه کل حوضه 72/78 تن در هکتار در سال و رسوبدهی کل حوضه 50549 تن در سال بدست آمد که رقم قابل توجهی است و از دلایل آن می توان به حساس بودن جنس سازنده ای منطقه به فرسایش، نوع خاک منطقه، شیب زیاد حوضه، عدم کاربری مناسب اراضی و ... اشاره کرد به گونه ای که مناطق با شدت فرسایش زیاد منطبق بر سازنده ای حساس و شیب های تند و زیاد است.
واژه‌های کلیدی: پهنه بندی خطر فرسایش، رسوبدهی ویژه، سیستم اطلاعات جغرافیایی، سازندهای حساس به فرسایش، حوضه آبخیز کن
متن کامل [PDF 664 kb]   (1142 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: تخصصی
دریافت: 1397/2/3 | پذیرش: 1397/2/3 | انتشار: 1397/2/3
فهرست منابع
1. ابراهیمی، ن، داوودی، ع، قدرتی، ج(1380)، بررسی تأثیر بهره برداری های مختلف در فرسایش و رسوب حوضه آبخیز قره تبریز اراک، مجموع مطالعات همایش ملی مدیریت اراضی- فرسایش خاک و توسعه پایدار مرکز تحقیقات فرسایش.
2. احمدی، حسن، محمدی، علی اصغر(1380)، بررسی تخمین رسوب با استفاده از مدلهای PSIAC و EPM و با تأثیر روش ژئومورفولوژی (مطالعه موردی: حوزه آبخیز ده نمک)، سومین همایش فرسایش و رسوب.
3. آل شیخ، ع و همکاران(1383)، مدلسازی فرسایش خاک و تولید رسوب در حوضه آبخیز چیخواب با استفاده از روش پسیاک اصلاح شده و سامانه های اطلاعات جغرافیایی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 238، ص74.
4. اونق، مجید و نهتانی، محمد(1383)، رابطه واحدهای ژئومورفولوژی و فرسایش و تولید رسوب در حوضه آبخیز کاشی دار گرگانرود، مجله علوم و کشاورزی و منابع طبیعی، بهار 1383
5. بهمنی، ا. (1386)، جایگاه آبخیزداری در مدیریت شهری مطالعه موردی چند حوضه آبخیز شهری، پایان نامه دکتری آبخیزداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، ص 388.
6. تاجگردان، تکتم، ایوبی، شمس ا...، شتابی جویباری، شعبان(1387)، برآورد فرسایش و رسوب به کمک داده های ماهواره ای و سامانه اطلاعات جغرافیایی با استفاده از مدل MPSIAC(مطالعه موردی: حوزه آبخیز زیارت)، پژوهش و سازندگی در منابع طبیعی، ش 79 ،صص37-45.
7. رفاهی، ح (1382)،‌ فرسایش آبی و کنترل آن، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم.ص 67.
8. رنگزن، کاظم، زراسوندی، علیرضا، حیدری، ارسلان(1387)، مقایسه دو مدل MPSIAC و EPM در برآورد فرسایش و رسوب حوضه پگاه سرخ گتوند با استفاده از تکنیکهای GIS و RS در خوزستان، پژوهش های جغرافیایی،ش 64 ،صص123-136.
9. شرکت جهاد تحقیقات آب و انرژی(1379)، مطالعات پایه حوضه آبخیز کن،جلد 15.ص 150.
10. عرب خدری، م، زرگر، و. (1374)، برآورد تولید رسوب در بخش شمالی البرز با استفاده از مدل رگرسیونی، پژوهش و سازندگی،ش 22 ،صص29-39.
11. عسگری، شمس ا...، ثروتی، محمد رضا، جعفری، محمد رضا(1387)، برآورد فرسایش خاک و تولید رسوب حوضه سد ایلام بااستفاده از، پژوهش های جغرافیایی، ش ۶۴، صص ۲۹ -۳۵.MPSIAC مدل
12. علیزاده، ا.(1384)، اصول هیدرولوژی کاربردی، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ هیجدهم.
13. غلامی، ش(1379)، مدل شبیه سازی رسوب روزانه با استفاده از مدل توزیعی SWAT در حوضه های کوهستانی، دومین همایش ملی فرسایش و رسوب، دانشگاه فردوسی مشهد، 185
14. گلبابایی، ح (1375)، تعیین نقاط حساس به فرسایش در زیرحوضه لوارک سد لتیان از طریق سامانه اطلاعات جغرافیایی GIS ،پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران،ص 166.
15. محسنی، بهروز، قدوسی، جمال، احمدی، حسن، طهماسبی، رمضان(1390)، ارزیابی دقت و کارایی مدل های EPM ،MPSIAC و ژئومورفولوژی و هیدروفیزیکی در برآورد فرسایش و رسوب، مجله جغرافیا و توسعه، 22 ،107-127.
16. محمودآبادی، م و همکاران(1384)، پهنه بندی خطر فرسایش در حوضه آبخیز گل آباد اصفهان با استفاده از مدل MPSIAC و سامانه اطلاعات جغرافیایی، مجله علوم کشاورزی ایران، جلد 36 ،شماره 2، سال 1384 ،520 -511.
17. مهدوی، م.(1381)، هیدرولوژی کاربردی، جلد دوم، انتشارات دانشگاه تهران.
18. نیکجو، م، ر، (1375)، کاربرد مدل PSIAC در برآورد فرسایش و رسوب حوضه آبخیز دریانچای، پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.
19. Clark, K, B., (1999), An estimate of sediment yield for two small watersheds in Geographic information System. M.Sc. Thesis, Geography, University of New Mexico.
20. Daniels, R. C., R. H. Huxfprd and D. McCandless (1998); Coastline mapping and identification of erosion hazard areas in pacific county, Washington, Department of Ecology, Coastal Monitoring and analysis program, pp:113-142.
21. Daroussin, J. & D. King, (2001), Mapping erosion risk for cultivated soil in France. Catena, Vol. 46: 207-220.
22. Elliot, W.J. (2004); WEPP internet interfaces for forest erosion prediction. Journal of the American Water Resources Association (JAWRA) 40(2):299-309.
23. Gandomkar, Amir(2009), Using GIS in Soil Erosion Control (Case study: Mousa Abad Basin, Isfahan, Iran), GIS Ostrava, 1, 25- 28.
24. Harvey, C and et al (1995), Environmental and economic costs of soil erosion and conservation benefits, science, 267:1117-1123. 12PP.
25. Kerr, J., Chung, K. (2006), Environment and Production Technology Division International Food Policy, Research Institute, Washington, D. C. 65PP.
26. Kokh-Sherstha, M. (2001); Soil erosion modeling using Remote Sensing and GIS: A case study of Jhikhu Khola watershed, Nepal, M. Tech. Thesis, Andhra University, 78p.
27. Sadiq, A. M., and M. A. Syed (2001); Digital image processing extract information case study state of Qatar, Remote sensing unit, Scientific and Applied Research Center(SARC) University of Qatar.
28. Safamanesh, Ramin, Sulaiman, Azmin, Ramli, Mohammad Firuz (2006), Erosion Risk Assessment using an Empirical Model of Pacific South West Inter Agency Committee Method for Zargeh Watershed, Iran, Journal of Spatial Hydrology, 6(2), 105-120.
29. Shrestha, R. P. A. Eiumonoh and S. Baimoung (1996) ;Soil erosion assessment and its policy implications: A case study of RS and GIS applications in Uthai Thani, Thailand Metrological
30. Soil erosion and sedimentation modeling by MPSIAC model and GIS application(case study: Ghareh Aghach watershed, Iran),Fazel, Amiri
31. Soil Science Department, Agricultural Faculty, Ankara University (1996); Quantitatve determination of erosion by using remote sensing and geographic information in the vicinity of Ankara Cubuk dam lake, Soil and Fertilizer Research Institute, 45p.
32. Tayario, Salehi, kasra, Irani, Doustin, (2009), using the gis/rs analysis to reduce differences of catchment erosion-sediment estimates applying through the mpsiac method-case study: maroun catchment, water engineering, 1(2), 75-84.
33. Tiwari, A.K., L.M. Risse, and M.A. Nearing, (2000); Evaluation of WEPP and its comparison with USLE and RUSLE. T. Am. Soc Agric. Engr. 43(5):1129-1135.
34. UNDP.(1999), Human Development Report of the Islamic Republic of IRAN. Chapter 8, PP: 109-121.
35. Victora, C., A. Kacevas, & H. Fiori. (1998), Soil credibility assessments with simulated rainfall and with the USLE monograph in soil from Uruguay. Proceeding of 16th World Congress of Soil Science, Montpellier. France.10 PP.


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 28، شماره 4 - ( 1392 ) برگشت به فهرست نسخه ها