:: دوره 37، شماره 3 - ( 1401 ) ::
جلد 37 شماره 3 صفحات 368-361 برگشت به فهرست نسخه ها
شناسایی عوامل موثر بر تحولات الگوی سکونت شهری از منظر بوم‌شناسی اجتماعی در ابعاد مختلف به روش تحلیل محتوا
محمدمهراد دوغایی1، محمد هادی مهدی نیا*2، مریم دانشور1
1- گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2- گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران ، h_mahdinia@mshdiau.ac.ir
چکیده:   (172 مشاهده)
اهداف: شهرها به دلیل برخورداری از ویژگی‌های خاص اقتصادی و اجتماعی همواره جاذب جمعیت بوده‌اند. البته این تحرکات جغرافیایی، خاص مهاجران نبوده و ساکنین شهرها نیز با هدف ارتقاء پایگاه اجتماعی، دائماً در حال تغییر محل سکونت خود هستند. مجموعه این تحولات اجتماعی-فضایی، تاثیرات به‌سزایی بر الگوی سکونت شهری می‌گذارد که پیچیدگی فرآیند برنامه‌ریزی شهری را دوچندان می‌کند. لذا آگاهی از عوامل موثر بر این تحولات، بسیار ضروری است. از این رو، مقاله حاضر از طریق رویکرد بوم‌شناسی اجتماعی، به شناسایی عوامل موثر بر الگوی سکونت شهری پرداخت.
روش‌شناسی: این پژوهش با روش تحلیل محتوا و در سال 1400 انجام شد. انتخاب محتوا از میان منابع انگلیسی، از صاحب‌نظران بوم‌شناسی اجتماعی و به شرط پرداختن به مباحث مرتبط با سکونت شهری، انتشار در بازه زمانی 1925 به بعد و در دسترس‌بودن نسخه الکترونیکی انجام شد. نهایتاً 18 مطالعه دست اول انتخاب و فرآیند خلاصه‌سازی، کدگذاری و مقوله‌بندی صورت پذیرفت. در آخر، مفاهیم، مقوله‌ها و عوامل تحقیق، تحت تحلیل‌های کمی قرار گرفتند.
یافته‌ها: یافته‌ها از تحلیل متغیر اول نشان داد که به ترتیب، مفاهیم با ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بیشترین فراوانی را داشتند. یافته‌ها از تحلیل متغیر دوم نیز حاکی از این بود که از بین عوامل 10گانه موثر بر الگوی سکونت، عوامل "فاصله اجتماعی" و "تحرک اجتماعی-فضایی" بیشترین فراوانی را دارند. یافته‌های ناشی از تحلیل همبستگی میان این عوامل نیز نشان داد که عامل "تجانس اجتماعی" به دلیل همبستگی بالا با شش عامل دیگر، بیشترین تاثیر را بر الگوی سکونت شهری داشت.
نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از آن بود که عوامل 10گانه تحقیق، از طریق شبکه‌ای از تاثیرات و تاثرات، تحولات اجتماعی-فضایی را رقم زده و الگوی سکونت در شهرها را دستخوش تغییر کردند.

شماره‌ی مقاله: 6
واژه‌های کلیدی: سکونت شهری، تحولات اجتماعی- فضایی، جغرافیای اجتماعی شهر، تحلیل محتوا
متن کامل [PDF 1030 kb]   (219 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: برنامه‌ریزی شهری
دریافت: 1401/3/22 | پذیرش: 1401/5/19 | انتشار: 1401/4/10


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 37، شماره 3 - ( 1401 ) برگشت به فهرست نسخه ها