Geographical Researches

fa کارکردهای چندلایه و هویت‌بخش معماری دوره زندیه در توسعه گردشگری شهر شیراز؛ تحلیل مردم‌شناختی An Anthropological Analysis of the Role of Multi-Layered Functions and Identity-Forming Aspects of Zandiye-Era Architecture in Tourism Development of Shiraz, Iran گردشگری طبيعی Natural Tourism پژوهشی کيفی Qualitative Research <div id="ftn2">اهداف: هدف این‌ پژوهش، تحلیل مردم‌شناختی جلوه‌های فرهنگی معماری زندیه با تاکید بر کارکردهای چندلایه و معنای پنهان در توسعه گردشگری شهر شیراز بود. روش‌شناسی: این مطالعه کیفی با رویکرد غالب مردم‌نگارانه در بهار و تابستان ۱۴۰۲ در مجموعه تاریخی وکیل شیراز (شامل ارگ کریم‌خان، مسجد وکیل، حمام وکیل و بازار وکیل) انجام شد. مصاحبه عمیق با ۱۵ نفر از کارشناسان و آگاهان محلی، و بررسی اسناد تاریخی جمع‌آوری و با روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای نظریه بنیادی (استراس و کوربین) تحلیل شدند که بر پایه پدیدارشناسی معماری برای درک شور و حال فضا و نظریه تولید فضای هانری لوفور برای بررسی ابعاد اجتماعی-سیاسی فضا بود. یافته‌ها: ددر مجموع ۲۴۲ کد اولیه از سه مرجع جمع‌آوری داده استخراج و در قالب ۱۹ کد ثانویه، ۵ مقوله فرعی طبقه‌بندی و در نهایت در قالب یک مقوله اصلی کدگذاری شد. بناهای دوره زندیه کارکردهای متنوعی اعم از بهداشتی، اجتماعی، سیاسی و نمادین داشتند؛ با این حال، تبدیل این فضاها به موزه‌های صرفاً جنبه دیداری آنها را حفظ کرده و تمرکز صرف بر مرمت‌های کالبدی بوده است. نتیجه‌گیری: معماری زندیه ابزاری قدرتمند برای حفظ هویت فرهنگی بوده و احیای آن در عصر حاضر نیازمند رویکردی تجربه‌محور و پدیدارشناختی است تا این میراث ارزشمند همچنان به عنوان یک پل زنده میان گذشته و حال باقی بماند و نقشی محوری در توسعه گردشگری فرهنگی پایدار ایفا کند. </div> Aims: This research aimed to conduct an anthropological analysis of the cultural manifestations of Zandiye architecture, emphasizing its multi-layered functions and hidden meanings in Shiraz's tourism development. Methodology: This qualitative study used a predominantly ethnographic approach and was conducted in spring and summer 2023 in the Vakil historical complex of Shiraz (including the Karim Khan Citadel, Vakil Mosque, Vakil Bath, and Vakil Bazaar). In-depth interviews with 15 local experts and scholars and a review of historical documents were conducted and analyzed using the three-stage coding method of grounded theory (Strauss and Corbin), which was based on architectural phenomenology to understand the mood of space and Henri Lefebvre's theory of space production to examine the socio-political dimensions of space. Findings: In total, 242 initial codes were extracted from three data sources; these were classified into 19 secondary codes and 5 sub-categories, and ultimately coded into a single main category. Zandiye-era buildings served a variety of functions, including health, social, political, and symbolic; however, converting these spaces into museums has preserved their purely visual aspect and focused solely on physical restoration. Conclusion: Zandiye architecture is a powerful tool for preserving cultural identity, and its revival today requires an experience-based, phenomenological approach so this valuable heritage continues to serve as a living bridge between past and present and plays a pivotal role in developing sustainable cultural tourism.   معماری زندیه, گردشگری فرهنگی, مردم‌شناسی, شیراز Zandiye Architecture, Cultural Tourism, Anthropology, Shiraz 79 86 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-1783-6&slc_lang=fa&sid=1 R. Bagheri رویا باقری 100319475328460019330 0009000053194281 No Department of Anthropology, Faculty of Humanities, C.T.C. (Central Tehran Campus), Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران V. Rashidvash وحید رشیدوش 100319475328460019331 0000000283106411 Yes Department of Anthropology, Faculty of Humanities, C.T.C. (Central Tehran Campus), Islamic Azad University, Tehran, Iran گروه علوم اجتماعی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Y. Sharbatian یعقوب شربتیان 100319475328460019332 0000000208081146 No Department of Anthropology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ga.C. (Garmsar Campus), Garmsar, Iran گروه جامعه‌شناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران H. Karimiyan حبیب اله کریمیان 100319475328460019333 0000000306237589 No Department of Anthropology, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ga.C. (Garmsar Campus), Garmsar, Iran گروه جامعه‌شناسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران