زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 8 الی 10 صبح 

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: پیشکسوتان جغرافیا :: ثبت نام :: تماس با ما ::
:: دوره 30، شماره 4 - ( 12-1394 ) ::
جلد 30 شماره 4 صفحات 30-53 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی تطبیقی قلمروهای دریائی ایران در خلیج فارس و دریای عمان با کنوانسیون حقوق بین الملل دریاها
رضا اله‌وردی‌زاده* 1، دکتر محمد رضا حافظ نیا1
1- گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران
چکیده:   (1582 مشاهده)

قلمروهای دریایی ایران بر اساس قانون مناطق دریایی ایران مصوب سال1372، قوانین داخلی و نظام حقوقی بین­ المللی تنظیم شده است. نوشتار حاضر به بررسی تطبیقی قانون مناطق دریایی ایران با کنوانسیون حقوق بین المللی دریاها (1982) پرداخته و با ملاحظه اصول و قواعد حقوقی داخلی، عرف و قانون بین­ الملل به تحلیل قانون مناطق دریایی ایران می­پردازد. با بررسی تطبیقی قانون مناطق دریایی ایران با کنوانسیون 1982، تفاوت­ها و ابهام­ های قانون مصوب مجلس با مفاد کنوانسیون 1982 مشخص؛ همچنین فرصت­ها، ظرفیت­های اعمال نشده و کاستی­های حقوقی ایران در قانون مناطق دریایی تشریح گردیده است. تحقیق مزبور به لحاظ هدف کاربردی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی همراه با تحلیل محتوای اسناد مربوطه از جمله قانون مناطق دریایی ایران و کنوانسیون 1982 حقوق دریاها می­باشد. بر اساس یافته­های تحقیق؛ قانون مناطق دریایی ایران در مواد 3 (اعمال نظام حقوقی آب­های داخلی برای جزایری که 24 مایل از هم فاصله دارند)، 9 (استثناهای عبور بی ضرر)، 13 (صلاحیت امنیتی و محیط زیست در منطقه نظارت) و 16 (ممنوعیت فعالیت­های نظامی در منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره) با کنوانسیون متفاوت بوده و یا از موارد مبهم کنوانسیون و مورد اختلاف در تفسیر کشورهاست. ترسیم خطوط مبدا مستقیم و موافقت قبلی برای عبور کشتی­های جنگی از دریای سرزمینی از فرصت­های قانون مناطق دریایی ایران است. تداخل حقوقی آب­های داخلی با دریای سرزمینی در ماده 3، عدم تعیین حدود منطقه انحصاری اقتصادی و فلات قاره در دریای عمان و عدم تعیین قواعد حقوقی مناسب برای تنگه هرمز با توجه به حقوق عبور ترانزیت از کاستی­های قانون ایران می­باشد. مشخص نشدن ضوابط محیط ­زیست فعالیت­های دریایی و عدم تصویب آئین ­نامه­ های اجرایی ماده 22 از ظرفیت­های اعمال نشده قانون مناطق دریایی ایران است.

واژه‌های کلیدی: قلمروهای (مناطق) دریایی ایران، کنوانسیون حقوق بین­الملل دریاها 1982، فرصت­های حقوقی، ظرفیت­ها و کاستی­های حقوقی ایران.
متن کامل [PDF 614 kb]   (1554 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیای سیاسی
دریافت: ۱۳۹۴/۶/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۴/۸/۱۹ | انتشار: ۱۳۹۴/۱۲/۲۷
فهرست منابع
1. آیین نامه اجرایی قانون مناطق دریایی ایران (11/08/1373). مصوب هیات وزیران.
2. افشردی، محمد حسین (1385). بررسی میزان مطابقت و تفاوت‌های قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران (1372) در خلیج فارس و دریای عمان با کنوانسیون حقوق دریاها (1982). فصلنامه پژوهش‌های جغرافیائی، شماره 59، صص 141-160.
3. اداره اطلاعات جغرافیایی سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح (1389). نقشه حدود مناطق دریایی ایران در خلیج فارس و دریای عمان با کشورهای همسایه.
4. تصویب نامه راجع به اعلامیه ضمیمه درباره حد خارجی منطقه انحصاری ماهیگیری ایران در خلیج فارس و دریای عمان (مصوب 9/4/1352). مصوب هیات وزیران.
5. چرچیل، رابین و لو، آلن (1991). حقوق بین الملل دریاها، ترجمه بهمن آقایی (1387)، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزارت امور خارجه.
6. حافظ‌نیا، محمدرضا (1388). خلیج فارس و نقش استراتژیک تنگه هرمز. تهران: انتشارات سمت.
7. حافظ‌نیا، محمدرضا (1387). جغرافیای سیاسی ایران. تهران: انتشارات سمت.
8. حافظ‌نیا، محمدرضا، کاویانی راد، مراد (1383). افق‌های جدید در جغرافیای سیاسی. تهران: انتشارات سمت.
9. حافظ‌نیا، محمدرضا (1369). نقش استراتژیک تنگه هرمز. رساله دکتری در جغرافیای انسانی، به راهنمایی دکتر عزت ا... عزتی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
10. حقوق بین الملل دریاها،کنوانسیون حقوق دریاها(1982)، ترجمه منصور پورنوری، محمد حبیبی (1383)، تهران: مهد حقوق.
11. رامی، محمد و آزموده اردلان، علیرضا (1389). مقایسه تطبیقی سه روش تحدید حدود مرزهای آبی در دریای خزر، مجله مهندسی نقشه برداری و اطلاعات مکانی، شماره سوم، صص 55- 61.
12. زرنشان، شهرام (1392). شکل‌گیری و شناسایی حقوق بین‌الملل عرفی، تهران: انتشارات گنج دانش.
13. ضیائی ‌بیگدلی، محمدرضا (1381). حقوق بین‌الملل عمومی. تهران: انتشارات کتابخانه گنج دانش.
14. طلایی، فرهاد (1390). حقوق بین الملل دریاها. تهران: انتشارات جنگل.
15. قانون حفاظت از دریاها و رودخانه‌های قابل کشتیرانی در مقابل آلودگی به مواد نفتی (17/6/1389). مصوب مجلس شورای اسلامی.
16. قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران (22/6/1374). مصوب مجلس شورای اسلامی.
17. قانون مناطق دریایی جمهوری اسلامی ایران (31/2/1372). مصوب مجلس شورای اسلامی.
18. کاظمی، سید علی‌اصغر (1374). ابعاد حقوقی حاکمیت ایران در خلیج فارس. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی وزرات امور خارجه.
19. کاظمی، سید علی‌اصغر (1366). مسئله شمول مفاد کنوانسیون جدید حقوق دریاها به کشورهای ثالث غیرعضو. مجله حقوقی «حقوق بین الملل»، شماره 8، صص 53-76.
20. لویس بی. سون، گوستافسون یوراس. کریستین، ای نویز. جان و فرانکس. اریک (2010). حقوق بین الملل دریاها. ترجمه: محمد حبیبی مجنده (1390)، تهران: انتشارات جنگل.
21. معاهده وین در خصوص حقوق معاهدات (1969).
22. مقتدر، هوشنگ (1377). حقوق بین‌الملل عمومی. تهران: انتشارات دفتر مطالعات سیاسی و بین الملل وزرات امور خارجه.
23. ممتاز، جمشید و رنجبریان، امیرحسین (1375). تفسیر دوگانه از کنوانسیون حقوق دریاها، قانون مناطق دریایی ایران و اعتراض آمریکا. مجله ] دانشکده[ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، شماره 35.
24. Ashley Roch, J. and Smith, R. W. (2012). Excessive Maritime Claims, Martinus Nijhoff Pub.
25. Berry, D. S. (2010). Introduction to Maritime Boundary Delimitation. Retrieved from http://www.cavehill.uwi.edu/clic/ioi_module/docs/Dr_Berry_Introduction_to_Maritime_Boundary_Delimitation_2010.pdf. 29/01/2014.
26. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations. (2011). Claims to maritime jurisdiction Retrieved from http://www.un.org/Depts/los/LEGISLATIONANDTREATIES/PDFFILES/table_summary_of_claims.pdf. 03/12/2013.
27. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations “Declarations and statements”: Iran’s Declaration Upon signature UNCLOS (10 December 1982), Retrieved from http://www.un.org/depts/los/convention_agreements/convention_declarations.htm#Iran upon signatur. 17/01/2014.
28. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations “Declarations and statements”. Spain’s Declaration Upon signature UNCLOS (4 December 1984), Retrieved from http://www.un.org/depts/los/convention_agreements/convention_declarations.htm#Spain upon signature. 17/01/2014.
29. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations “Declarations and statements”. Serbia and Montenegro Declaration Upon succession (12 March 2001), Retrieved from http://www.un.org/depts/los/convention_agreements/convention_declarations.htm#S&M Confirmed upon succession.25/02/2014.
30. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations “Status of the Convention and of the related Agreements” (2014), Retrieved from http://www.un.org/depts/los/reference_files/status2010.pdf. 15/01/2014.
31. Division for ocean affairs and the law of the sea of the United Nations “United Nations Convention on the Law of the Sea” (1982). Retrieved from http://www.un.org/depts/los/convention_agreements/texts/unclos/unclos_e.pdf. 08/10/2013
32. Dundua, N. (2007). Delimitation of boundaries between adjacent States. United Nations-The Nippon Foundation Fellow. Retrieved from http://www.un.org/depts/los/nippon/unnff_programme_home/fellows_pages/fellows_papers/dundua_0607_georgia.pdf. 20/01/2014.
33. Geng, J. (2012). The Legality of Foreign Military Activities in the Exclusive Economic Zone under UNCLOS. Merkourios, Vol 28, No 74, pp 22-30.
34. Hayashi, M. (2005). Military and intelligence gathering activities in the EEZ: definition of key terms. Marine Policy, Vol 29, No 2, pp 123-137.
35. Harrison, J. (2011). Making the Law of the Sea: A Study in the Development of International Law. Cambridge University Press.
36. Harrison, J. (2008). Evolution of the law of the sea: developments in law-making in the wake of the 1982 Law of the Sea Convention. Ph.D Thesis, School of Law, Edinburgh, Edinburgh University. Retrieved from https://www.era.lib.ed.ac.uk/handle/1842/3230. 15/11/2013
37. Larson, D. L. (1994). Conventional, customary, and consensual law in the United Nations convention on the law of the sea. Ocean Development & International Law, Vol 25, No1, pp 75-85.
38. Statute of the International Court of Justice. Retrieved from http://legal.un.org/avl/pdf/ha/sicj/icj_statute_e.pdf. 28/11/2013.
39. Nelson, L. D. M. (1990). The roles of equity in the delimitation of Maritime Boundaries, American Journal of International Law, Vol 84, No 4, pp 837-858.
40. Ngantcha, F. (1990). The Right of Innocent Passage and the Evolution of the International Law of the Sea: The Current Regime of "Free" Navigation in Coastal Waters of Third States. London, Pinter Publishers.
41. Nordquist, M. H. and Moore, J. N. (1995). Entry into Force of the Law of the Sea Convention, Martinus Nijhoff Publishers.
42. Tanaka, Y. (2012). The International Law of the Sea. Cambridge University Press.
43. United Nations “Treaty Series”. (1958). Convention on the Territorial Sea and the Contiguous Zone. (Done at Geneva on 29 April 1958). vol 516, p 205, Retrieved from http://untreaty.un.org/ilc/texts/instruments/english/conventions/8_1_1958_territorial_sea.pdf
44. U.S. Department of State “Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs”. (2000). National Claims to Maritime Jurisdiction, Limits in the Seas, No 36 (8th Revision).
45. U.S. Department of State “Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs”. (1992). United States Responses to Excessive National Maritime Claims, Limitea in the Seas. No 112.
46. U.S. Department of State “Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs”. (1994). Iran’s maritime claims. Limits in the Seas, No 114.
47. U.S. Department of State “Bureau of Oceans and International Environmental and Scientific Affairs”. (1970). Straight Baselines of the Burma, Limits in the Seas, No 14.
48. Valencia, M. J. Garmendia, J. M. Ship & Ocean Foundation (SOF) and the East-West Center (EWC). (2003). the Regime of the Exclusive Economic Zone: Issues and Reponses A Report of the Tokyo Meeting. Honolulu: East-West Center.
49. Van Dyke, J. M. (2004). Military ships and planes operating in the exclusive economic zone of another country. Maritime Policy, Vol 28, No 1, pp 29–39.
50. Xiaofeng, R. and Xizhong, C. (2005). A Chinese perspective: Military and Intelligence Gathering Activities in the Exclusive E conomic Zone: Consensus and Disagreement II. Journal of Marine Policy, Vol 29, No 2, pp 139-146.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Allahverdizadeh R, Hafeznia M R. Comparative study of Iran’s maritime realms in Persian Gulf and Oman Sea with the convention of the International Law of the Sea. geores. 2016; 30 (4) :30-53
URL: http://georesearch.ir/article-1-85-fa.html

اله‌وردی‌زاده رضا، حافظ نیا محمد رضا. بررسی تطبیقی قلمروهای دریائی ایران در خلیج فارس و دریای عمان با کنوانسیون حقوق بین الملل دریاها . فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1394; 30 (4) :30-53

URL: http://georesearch.ir/article-1-85-fa.html



دوره 30، شماره 4 - ( 12-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3790