:: دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) ::
جلد 34 شماره 2 صفحات 257-268 برگشت به فهرست نسخه ها
جستاری در شناخت کارکردهای دولت هگلی در ساماندهی اقتصاد سیاسی فضای جغرافیایی
دکتر احسان لشگری تفرشی*
گروه جغرافیا، پردیس علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران ، lashgari@yazd.ac.ir
چکیده:   (542 مشاهده)
اهداف و زمینه‌ها: مطالعات اقتصاد سیاسی فضا در چارچوب روش‌شناسی اثبات‌گرا غالباً متأثر از انگیزه سودمحوری دانسته و تحلیل تغییرات فضایی، ناشی از سیاست‌های اقتصادی غیروابسته به ایدئولوژی دولت قلمداد شده است. جغرافی‌دانانِ مارکسیست نیز معتقد بوده‌اند که حاکمیت سیاسی فاقد هرگونه استقلال ساختی در برابر روابط طبقاتی بوده و فرآیندهای مادی جامعه سرنوشت سیاسی حاکم بر فضای جغرافیایی را رقم می‌زند. در مطالعات اقتصاد سیاسی در چارچوب دیدگاه هگلی، نقش‌آفرینی بازیگران و نهادهای دولتی به‌مثابه نیروهای فراتر از عناصر جامعه مدنی در چگونگی توزیع کالاها و خدمات عمومی و سیاست‌گذاری به‌منظور تداوم انباشت سرمایه و بازساخت فضایی متعاقب آن در سطح قلمرو سرزمینی، مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف این پژوهش تبیین و مطالعه مهم ترین نمادهای ساختی و فرآیندهای کارکردی موثر در اقتصاد سیاسی ساخته شده به وسیله دولت در چارچوب اندیشه های هگل در مقیاس ملی و در قلمروی سرزمینی بود .
روش‌شناسی: این پژوهش توصیفی-تحلیلی با رویکردی فرااثبات‌گرا به دنبال تحلیل دیالکتیک فضایی در چارچوب عملکرد حاکمیت سیاسی در چگونگی توزیع کالاهای عمومی و تخصیص منابع در مقیاس ملی بود.
یافته‌ها: در دیدگاه هگلی، اقتصاد سیاسی فضا حاصل کنترل رقابت بین اصناف و طبقات اجتماعی جهت دسترسی به کالاهای عمومی به‌وسیله دولت است. به‌بیان‌دیگر، روندشناسی تخصیص منابع کمیاب مبتنی بر ایدئولوژی دولت حاکم و چگونگی تعیین موقعیت تسهیلات و روندشناسی تحولات فضایی متعاقب آن مورد مطالعه قرار می‌گیرد. ضمن اینکه قرارگیری نیروهای جدید در مصادر تصمیم‌گیری در سطح قلمروی سرزمینی، الگوهای متفاوتی از اقتصاد سیاسی فضا را رقم خواهد زد که الزاماً ناشی از عملکرد طبقاتی یا دنباله‌روی از منافع طبقه بورژوازی نیست. بر این مبنا، زمانی که عملکرد دولت در ساماندهی اقتصاد فضا در یک قلمرو مورد بحث قرار می‌گیرد، الزاماً این امکان وجود ندارد که صرفاً از روش‌های کمّی برای پیش‌یابی و سنجش اقتصاد سیاسی فضا استفاده نمود.
نتیجه‌گیری: اقتصاد سیاسی دولت‌گرا در دیدگاه هگلی به دنبال تشریح چگونگی سطح‌بندی و دسته‌بندی گروه‌های اجتماعی، در دسترسی به منابع کمیاب اقتصادی از طریق فرآیندهای برنامه‌ریزی و آمایش و تحلیل فضایی اثرات آن است.
واژه‌های کلیدی: اقتصاد سیاسی| دولت| فضای جغرافیایی| فرا اثبات گرایی ،
متن کامل [PDF 842 kb]   (44 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: جغرافیای سیاسی
دریافت: ۱۳۹۷/۷/۱۵ | پذیرش: ۱۳۹۸/۱/۳۱ | انتشار: ۱۳۹۸/۳/۱۳
* نشانی نویسنده مسئول: یزد - دانشگاه یزد- پردیس علوم انسانی و اجتماعی - گروه جغرافیا
فهرست منابع
1. Abdekhdaei M (2015). Methods and explorations in the modern government. Humanity Science Methodology. 21(84):7-29. [Persian]
2. Ahmadvand S (2007). Hegel's political philosophy and modernity. Public Law Research. 9(23):1-16. [Persian]
3. Agnew J, Muscra L (2012). Making political geography. 2nd Edition. New York: Rowman Littlefield.
4. Aleizad E, Saraei H (2011). The government in social theory, a comparative study of the classical sociologists. Social Science. 18(54):1-50. [Persian]
5. Allmendinger P (2002). Planning in postmodern times. 1st Edition. London: Routledge. [DOI:10.4324/9780203186152]
6. Andalib A (2001). Basic theory and principles on special planning in border regions of I. R. I. 1st Edition. Tehran: College of Command and Headquarters. [Persian]
7. Asadi R, Rahnam MR, Kharazmie O (2015). Genealogy futuristic, an appropriate approach to the future study of geographic phenomena. Geographical Studies of Arid Zone. 6(22):54-71. [Persian]
8. Ashraf A (1979). Historical obstacles to capitalist development in Iran. 1st Edition. Tehran: Zameineh. [Persian]
9. Bell W (2013). Fundamentals of futures studies, history, objectives and knowledge. Taghavi, M & Mohaghegh, M Translators, Tehran: Institute of Defense Research and Training publisher. [Persian]
10. Delfrouz M (2014). Government and economic development: Political economy of development in Iran and developing governments. 1st Edition. Tehran: Agah. [Persian]
11. Dikec M (2012). Space as a mode of political thinking. Geoforum. 43(4):669-676. [DOI:10.1016/j.geoforum.2012.01.008]
12. Edel M (2001). Urban and regional economics: Marxist perspectives. Raeis Dana F, Translator. 1st Edition. Tehran: Ghatreh. [Persian]
13. Ejlali P, Rafeiyan M, Asgari A (2017). Planning theories: Traditional and Modern views. 6th Edition. Tehran: Agah. [Persian]
14. Elden S (2007). There is a politics of space because space is political: Henri lefebvre and the production of space. Radical Philosophy Review. 10(2):101-116. [DOI:10.5840/radphilrev20071022]
15. Flanagan MG (2010). Urban sociology, image and structure. 5th Edition. New York: Allyn and Bacan.
16. Gallaher C (2011). Key concepts in political geography. Namie MH, Mohammadpour A, translators. 2nd Edition. Tehran: Zeytoun Sabz. [Persian]
17. Goymen K (2000). Tourism and governance in Turkey. Annals of Tourism Research. 27(4):1025-1048. [DOI:10.1016/S0160-7383(99)00127-9]
18. Hafeznia M, Kaviyanirad M (2014). Philosophy of political geography. 1st Edition. Tehran: Strategic Studies Research Institution. [Persian]
19. Hafeznia M, Ahmadypour Z, Ghaderi M (2014). Politics and space. 5th Edition. Mashhad: Papoli. [Persian]
20. Hegel G (2001). Elements of the philosophy of right. Ontario: Batoche Book.
21. Hughes H (1990). Consciousness and society: The reorientation of European social thought. Tehran: Islamic Revolution Press. [Persian]
22. Jahanbagloo R (1995). Modernity, democracy and intellectuals. 1st Edition. Tehran: Markaz. [Persian]
23. Javan J, Daleil S, Salmani M (2013). Space dialectics from Lefebvre. Arid Zone Studies. 3(12):1-17. [Persian]
24. Johnston R (1984). Marxism political economy. Progress in Human Geography. 8(4):473-492. [DOI:10.1177/030913258400800401]
25. Jones M, Jones R, Woods M (2016). An introduction to political geography: Space, place and politics. Peshgahiefard Z, Akbari R, Translators. 2nd Edition. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
26. Jones M (1998). Restructuring the local state: Economic governance or social regulation. Political Geography. 17(8):959-988. [DOI:10.1016/S0962-6298(97)00090-5]
27. Kourdzadeh M (2001). Political economy of Islamic Republic. 1st Edition. Tehran: Ministry of Foreign Affairs.
28. Lairson T, Skidmore D (2014). International political economy: The struggle for power and wealth. 6th Edition. Saeei A, Taghavi M, Translators. Tehran: Ghomes. [Persian]
29. Lashgari E (2014). Politics and city, new approaches in urban political geography. 1st Edition. Tehran: Entekhab. [Persian]
30. Mirheydar D, Mirahmadi F (2017). Evolution of ideas in political geography. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
31. Mirheydar D, Zakie Y (2010). The concept of scale and its significance in postmodern political geography. Geopolitics Quarterly. 6(17):5-36. [Persian]
32. Mitchell D (1995). The end of public space? People's park, definition of public and democracy. Annals of the Association of American Geographers. 85(1):108-133.
33. Mosalanejad A (2018). Political economy. 4th Edition. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
34. Mosalanejad A (2018). Institutionalism and globalization. 4th Edition. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
35. Momtaz F (2015). Urban sociology. 10th Edition. Tehran: Enteshar Stock Company. [Persian]
36. Momeni F, Zamani M (2013). Analysis of Iran's development pattern between two revolutions based on political economy and social order. Strategic Quarterly. 22(69):7-39. [Persian]
37. Moradkhani A, Shahbazi O (2012). Hegel and political economy. Basic Westernology. 3(1):77-94. [Persian]
38. Murdoch J (2013). Post structuralism geography. Afzali A, Gharahbeygei M, Translators. Tehran: Zeytoun Sabz. [Persian]
39. Nelie M (2017). Economics. Tehran: Nye Publication. [Persian]
40. Painter J (2005). State: Society. In: Cloke P, Johnston RJ, editors. Space of geographical thought: Deconstructing human's binaries. London: SAGE.
41. Parker J (2007). Structuration. Ghazeiyan H, Translator. 1st Edition. Tehran: Nye Publication. [Persian]
42. Peet R (2003). Radical geography: Alternative viewpoints on contemporary social issues. 1st Edition. Islamabad: Rawat.
43. Poladi K (2001). From the state of authority to the state of reason in modern political philosophy. 3rd Edition. Tehran: Markaz. [Persian]
44. Rafieian M, Hossienpour A (2012). Theory, city, space and urban management. 1st Edition. Tehran: Tahan. [Persian]
45. Radic H (2008). The development state under global neoliberalism. Third World Quarterly. 20(6):1153-1174. [DOI:10.1080/01436590802201121]
46. Ramesht MH, Sharifi M, Rafiean M, Ghavidel Y (2013). Local identity with a geosystem approach. Geography and Environmental Planning. 24(2):1-22. [Persian]
47. Sabzehie M (2007). A comparative study of the hegel, Marx and gramsci views on government and civil society. Political Science Research. 3(4):75-103. [Persian]
48. Sadeghi A (2015). Introduction to philosophy of contemporary science. 1st Edition. Tehran: Samt. [Persian]
49. Seyf A (2001). Despotism, the question of property and capital accumulation in Iran. 1st Edition. Tehran: Resanesh. [Persian]
50. Shakouie H (1996). New thought in philosophy of geography. 1st Edition. Tehran: Gitashenasi. [Persian]
51. Shakouie H (2004). New thought in philosophy of geography. 2nd Edition. Tehran: Gitashenasi. [Persian]
52. Sharepour M (2010). Urban sociology. 3rd Edition. Tehran: Samt. [Persian]
53. Taylor N (2018). Urban planning theory since 1945. Shemshadi M, Translator. Tehran: Papoli. [Persian]
54. Taylor P (2006). Radical political geographies. In: Agnew J, Mitchell K, Toal G, editors. A companion to political geography. 3rd Edition. London: Blackwell.
55. Taylor P (2000). World cities and territorial states, the rise and fall of their mutuality. In: Knox PL, Taylor P, editors. World cities in a world system. Cambridge: Cambridge University. pp. 48-62. [DOI:10.1017/CBO9780511522192.004]
56. Tonkiss F (2009). Space, the city and social theory: Social relations and urban forms. Farsi H, Aflatouni A, Translators. 1st Edition. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
57. Tucker K (1998). Anthony giddens and modern social theory. 1st Edition. London: SAGE. [DOI:10.4135/9781446279021]
58. Zieleniec A (2014). Space and social theory. Shourjeh M, Translator. 1st Edition. Tehran: Parham Naghsh. [Persian]



XML   English Abstract   Print



دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها