زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 10 الی 12  

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) ::
جلد 34 شماره 2 صفحات 183-192 برگشت به فهرست نسخه ها
ناحیه‌بندی رژیم بارش‌های حدی ایران در دوره 20ساله
محترم محمدیاریان1، دکتر تقی طاوسی*2، دکتر محمود خسروی3، دکتر محسن حمیدیان پور3
1- گروه جغرافیا طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
2- جغرافیا طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران ، t.tavousi@gep.usb.ac.ir
3- جغرافیا طبیعی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
چکیده:   (814 مشاهده)
 اهداف و زمینه‌ها: یکی از مهم‌ترین رخدادهای حدی، بارش‌های سنگین است که هرساله خسارات فراوانی را به دنبال دارد. رژیم بارش‌های سنگین می‌تواند در شناسایی اقلیم هر منطقه کمک شایانی کند. بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی (به‌ویژه کشاورزی) بر پایه رژیم بارندگی تنظیم می‌شود. دگرگونی رژیم بارش افزون بر اثرات قابل‌توجه زیست‌محیطی می‌تواند عادات و فعالیت‌های اقتصادی و نیز درآمدهای حاصل از آن را متأثر سازد. شناسایی مناطق همگن بارشی مهم‌ترین پیش‌نیاز برنامه‌ریزی‌های محیطی به‌ویژه برنامه‌های مدیریت منابع و آمایش سرزمین است. هدف این پژوهش، ناحیه‌بندی رژیم بارش‌های حدی ایران در دوره 20ساله اخیر بود.
روش‌شناسی: به‌منظور ناحیه‌بندی رژیم بارش‌های حدی ایران از داده‌های بارش روزانه 153 ایستگاه همدید (2016-1996) استفاده شد. برای اجرای روش PCA ماتریسی به ابعاد 12×153 تشکیل شد. با تحلیل مؤلفه‌های اصلی روی ماتریس مورد نظر، 6 مؤلفه اول انتخاب و سپس با خوشه‌بندی K-Mean روی ماتریس نمره استاندارد مؤلفه‌های انتخابی، ایستگاه‌های مورد مطالعه به 8 منطقه همگنی بارش‌های حدی گروه‌بندی شد.
یافته‌ها: رژیم اول (رژیم بارش‌های حدی پاییزه) بالاترین نمره عاملی را در بین 6 رژیم دیگر داشت. بیشینه بارش‌های حدی الگوی بهاره-تابستانه (الگوی دوم) در ماهای آوریل تا جولای بود. الگوی سوم (رژیم مطلق بهاره) دارای بیشینه بارش‌های حدی در ماه‌های آوریل و می بود. الگوی چهارم مربوط به اوایل زمستان دارای بیشینه بارش‌های حدی در اکتبر، نوامبر، دسامبر و ژانویه بود. در الگوی پنجم، بخش بزرگی از بارش‌های حدی در تابستان بود. حداکثر بارش‌های حدی الگوی ششم که در اکثر ایران حاکمیت داشت، در زمستان (مارس) بود.
نتیجه‌گیری: هشت رژیم بارش حدی در ایران وجود دارد که رژیم‌های آذربایجانی و آذربایجان شمالی در نیمه نخست سال و سایر رژیم‌ها در نیمه دوم سال دارای بالاترین میزان بارش‌های حدی هستند.
واژه‌های کلیدی: ایران، تحلیل مؤلفه اصلی، خوشه‌بندی چند میانگین، چرخش اکو ماکس، رژیم بارش‌های سنگین
متن کامل [PDF 2559 kb]   (108 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: هواشناسی و اقلیم
دریافت: ۱۳۹۷/۶/۲۷ | پذیرش: ۱۳۹۸/۲/۷ | انتشار: ۱۳۹۸/۳/۱۳
فهرست منابع
1. Alexander L, Zhang X, Peterson TC, Caesar J, Gleason B, Klein Tank AMG, et al (2006). Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation. Geological Research, Atmosphere. 111(D5). [DOI:10.1029/2005JD006290]
2. Alijani B (2001). Iran rainfall hydrometeorology. Scientific Information Center (Virtual). 1(1):261-275. [Persian]
3. Alijani B, Mofidi A, Aliakbari Bidokhti A, Jafarpour Z (2011). Atmospheric circulation patterns of the summer rainfalls in the southeast Iran during July 1994. Earth and Space Physics. 37(3):205-227. [Persian]
4. Alijani B (2002). Synoptic climatology. 1st Edition. Tehran: Samt Publication. [Persian]
5. Dinpashoh Y, Fakheri-Fard A, Moghaddam M, Jahanbakhsh S, Mirnia M (2004). Selection of variables for the purpose of regionalization of Iran's precipitation climate using multivariate methods. Journal of Hydrology. 297(1-4):109-123. [DOI:10.1016/j.jhydrol.2004.04.009]
6. Domroes M, Ranatung E (1993). A statistical approach toward a regionalization of daily rainfall in Srilanka. Climatology. 13(7):741-754. [DOI:10.1002/joc.3370130704]
7. Domroes M, Kaviani M, Schaefer D (1998). An analysis of regional and intra-annual precipitation variability over Iran using multivariate statistical methods. Climatology. 61(3-4):151-159. [DOI:10.1007/s007040050060]
8. Dostkamyan M, Mirmosavi SH (2015). The study and analysis the clusters of heavy rainfall threshold in Iran. Geography and Development. 13(41):131-146. [Persian]
9. Farajzadeh-Asl M (1995). Drought analysis and forecasting in Iran [Dissertation]. Tehran: Tarbiat Modares University.
10. Ghayoor HA, Masoudian SA, Azadi M, Noori H (2011). Analysis of temporal and spatial events of the Caspian Sea coastal events. Geographical Researches Quarterly Journal. 100(26):1-30. [Persian]
11. Janbaz Ghobadi Gh, Mofidi A, Zarrin A (2011). Identify the patterns of severe winter rainfall in the southern coastal of the Caspian Sea. Geography and Environmental Planning. 22(2):23-40. [Persian]
12. Masoodian A (2005). Identification of Iran's rainfall regime by cluster analysis. Geographical Research. 37(52):47-59. [Persian]
13. Masoodian A (1998). Investigating the system of temporal and spatial variations of rainfall in Iran [Dissertation]. Isfahan: Isfahan University. [Persian]
14. Masoudian SA, Ataee H (2005). Identification of Iranian rainfall season by cluster analysis. Applied Sociology. 18(1):12-1. [Persian]
15. Masoodian A (2009). Precipitation regions of Iran. Geography and Development. 7(13):79-91. [Persian]
16. Modarres R, Sarhadi A (2011). Statistically-based regionalization of rainfall climates of Iran. Global and Planetary Change. 75(1-2):67-75. [DOI:10.1016/j.gloplacha.2010.10.009]
17. Link:
18. Mofidi A, Zarrin A, Janbaz Ghobadi GR (2007). Determination of the pattern of extreme and fatal precipitation in the southern costal of the Caspian Sea. Physics of Earth and Space. 33(3):131-154. [Persian]
19. Nazeri Tohroodi M, Khalili K, Abbaszadeh-Afshar M, Nazeri-Torodi Z (2013). Comparison of normalizing conversions to normalize monthly rainfall data in different regions of Iran. Water and Soil. 28(2):365-372. [Persian]
20. Seibert P, Frank A, Formayer H (2007). Synoptic and regional patterns of heavy precipitation in Austria. Theoretical and Applied Climatology. 87(1-4):139-153. [DOI:10.1007/s00704-006-0198-8]
21. Peterson TC, Folland C, Gruza G, Hogg W, Mokssit A, Plummer N (2001). Report on the activities of the working group on climate change detection and related rapporteurs 1998-2001. Geneva: World Meteorological Organization.
22. Raziei T (2017). Identification of precipitation regimes of Iran using multivariate methods. Earth and Space Physics. 43(3):695-673. [Persian]
23. Raziei T, Bordi I, Pereira LS (2008). A precipitation-based regionalization for western Iran and regional drought variability. Hydrology and Earth System Sciences. 12:1309-1321. [DOI:10.5194/hess-12-1309-2008]
24. Raziei T, Azizi G (2007). The zoning of the western rainforest regime using principal component analysis and clustering methods. Iran-Water Resources Research. 3(2):46-49. [Persian]
25. Regenmortel GV (1995). Regionalization of Botswana rainfall during the 1980s using principal component
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Mohamadyariyan M, Tavousi T, khosravi M, Hamidiyanpour M. Zoning of Iranian Heavy Precipitation Regime. geores. 2019; 34 (2) :183-192
URL: http://georesearch.ir/article-1-612-fa.html

محمدیاریان محترم، طاوسی تقی، خسروی محمود، حمیدیان پور محسن. ناحیه‌بندی رژیم بارش‌های حدی ایران در دوره 20ساله. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1398; 34 (2) :183-192

URL: http://georesearch.ir/article-1-612-fa.html



دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.07 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 4006