:: دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) ::
جلد 34 شماره 2 صفحات 153-164 برگشت به فهرست نسخه ها
ارتباط الگوهای پیوند از دور با خشکسالی؛ مطالعه موردی حوضه قره‌قوم
مونا فلاح زاده1، دکتر پرویز رضایی*2، دکتر سعید اسلامیان3، دکتر علیرضا عباسی1
1- گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد نجف‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف‌آباد، ایران
2- گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران ، Rezaei@iaurasht.ac.ir
3- گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده:   (1035 مشاهده)
اهداف و زمینه‌ها: خشکسالی از ویژگی­های طبیعی است و در هر منطقه ­ای که به وقوع می­ پیوندد منجر به ضررهای اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی می­شود. هدف از پژوهش حاضر، بررسی ارتباط الگوهای پیوند از دور و خشکسالی در حوضه قره­ قوم بود.
روش‌شناسی: داده­ های بارش 30 ایستگاه باران­ سنجی و سینوپتیک و نیز داده­ های مربوط به 32 نمایه عددی پیوند از دور از سایت نوآ طی دوره آماری 2013-1987 اخذ شد. داده­ های شاخص بارش استاندارد‌شده در مقیاس 9 تا 48ماهه با روش تحلیل عاملی گروه ­بندی و ایستگاه­ های دارای رفتار مشابه در پهنه مطالعاتی شناسایی شد. سپس رابطه میانگین شاخص خشکسالی هر پهنه با تک‌تک الگوهای پیوند از دور به‌صورت همزمان و با تأخیر  6 و 9ماهه از طریق روش آماری همبستگی ارزیابی شد.
یافته‌ها: الگوی چندمتغیره انسو نوسان دهه­­ای اقیانوس آرام، نوسان جنوبی، نینو 4/3 و 3 بیشترین همبستگی معنی­دار را با مقیاس‌های شاخص بارش استانداردشده داشتند. همبستگی تأخیر زمانی 6ماهه شاخص خشکسالی با چهار عامل (کل حوضه) شاخص خشکسالی با شاخص نینو 4، 4/3 و 3، چندمتغیره انسو، نوسان مادن جولیان در مناطق 20، 70، 80، 100 درجه شرقی ارتباط مستقیم و با شاخص­ آرام شرقی، نوسان جنوبی و مادن جولیان در مناطق 160 درجه شرقی، 120 و 40 درجه غربی دارای رابطه معکوس معنی­ دار بود. چهار عامل (کل ایستگاه­های حوضه) تأخیر زمانی 9 ماهه شاخص خشکسالی ارتباط معکوس معنی­ دار با شاخص­ آرام شرقی، نوسان جنوبی و نوسان مادن جولیان در مناطق 120 و 40 درجه غربی نشان داد و با شاخص­ نینو 3، چند متغیره انسو و نوسان مادن جولیان در مناطق 70، 80 و 100 درجه شرقی دارای رابطه مستقیم معنی­ دار داشت.
نتیجه‌گیری: ارﺗﺒﺎط ﻣﻌﻨﯽ­داری ﺑﯿﻦ الگوهای ﭘﯿﻮﻧﺪ از دور ﺑﺎ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽﻫﺎی حوضه قره‌قوم وﺟﻮد دارد.
واژه‌های کلیدی: شاخص بارش استانداردشده، شاخص‌های پیوند از دور، تحلیل عاملی، همبستگی، حوضه قره‌قوم
متن کامل [PDF 1416 kb]   (254 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: هواشناسی و اقلیم
دریافت: ۱۳۹۷/۵/۲۹ | پذیرش: ۱۳۹۷/۱۲/۶ | انتشار: ۱۳۹۸/۳/۱۳
فهرست منابع
1. Ilderumi A, Noori H, Bayat Varkeshi M (2017). Study of Relation between ENSO phenomenon and drought occurrence in Iran. Water and Soil Science. 27(2):143-156. [Persian]
2. Babaiean I, Zarghami M, Kouhi M, Babaiean O, Karimain M, Modirian R (2013). Investigating the behavior of Qara Qom Basin water resources under the conditions of climate change (Case study: Dargaz sub basin). Water and Soil (Agriculture Sciences and industries). 27(5):907-918. [Persian]
3. Khosravi M (2004). A Survey on the relations of the northern hemisphere large scale circulation patterns with Sistan & Baluchestan annual droughts. Geography and Development. 2(3):167-188. [Persian]
4. Khorshiddost A, Rahimi Ghavidel Y, Abaszadeh K (2010). Application of large-scale atmospheric-oceanographic patterns in the analysis of rainfall oscillations (Case study: Ahar station). Geographical Space. 10(29):95-128. [Persian]
5. Darand M (2015). Drought monitoring in Iran by Palmer Severity Drought Index (PDSI) and correlation with oceanic atmospheric teleconnection patterns. Geographical Researches. 29(4):67-82. [Persian]
6. Zolfaghari H, Nouri Sameleh Z (2016). Determination of suitable variables for analysis of droughts in Iran by using CPEI index. spatial analysis of environmental hazards. 3(3):99-114. [Persian] [DOI:10.18869/acadpub.jsaeh.3.3.99]
7. Sadatinejad J, Alavinia H, Abedi R, Honarbakhsh A, Abdollahi Kh (2016). Frequency analysis of regional meteorological drought in Karun-1 basin of Iran. Watershed Management Research. 6(12):108-117. [Persian]
8. Shafiei M, Raeini M (2016). Assessment of the impact of meteorological drought and wetness trends on the Parishan lake water level decline. Watershed Management Research. 6(12):118-126. [Persian]
9. Shafiee M, Ghahraman B (2009). Investigation of place variations of maximum probable 24-hour precipitation in Qara Qom basin. Irrigation and Drainage. 3(2):50-59. [Persian]
10. Alizadeh A, Erfanian Arghavanian Sarshoory M, Ansari H (2011). Investigating the effect of teleconnection patterns on parameters of precipitation and temperature (Case study: Synoptic station of Mashhad). Irrigation and Drainage. 5(2):176-184. [Persian]
11. Fatehi Marj A (2015). Study of the relationship between the some climate signals (SOI, NAO, MEI, NINO) and meteorological drought in Kerman province, Iran. Agricultural Meteorology. 3(1):25-39. [Persian]
12. Ghavidel Rahimi Y, Farajzadehasl M, Kakapoor S (2014). Investigation on North Sea-Caspian teleconnection pattern effect on autumn rainfall fluctuations in west and northwest regions of Iran. 18(49):217-230. [Persian]
13. Ghavidel Rahimi Y, Hatami Zarneh D, Rezaei M (2014). The role of a teleconnection pattern the far atmosphere of the North Sea-Mazandaran Sea in the changes in the rainfall of the southern shores of the Caspian Sea. Applied Geosciences Research. 13(31):29-46. [Persian]
14. Mahdavi M, Taherkhani M (2012). Application of statistics in geography. 4th Edition. Tehran: Ghomes Publications. [Persian]
15. Nayebi H (2015). Advanced applied statistics with SPSS. 2nd Edition. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
16. Asong ZE, Wheatear HS, Bonsal B, Razavi S, Kurkute S (2018). Historical drought patterns over Canada and their teleconnections with large-scale climate signals. Hydrology and Earth System Sciences (HESS). 22:3105-3124. [DOI:10.5194/hess-22-3105-2018]
17. Baek SH, Smerdon JE, Coats S, Williams AP, Cook BI, Cook ER, Seager R (2017). Precipitation, temperature, and teleconnection signals across the combined North American, Monsoon Asia, and old world drought Atlases. Climate. 30(18):7141-7145. [DOI:10.1175/JCLI-D-16-0766.1] [PMID] [PMCID]
18. Chowdhury MR (2003). The El Nino- Southern Oscillation (ENSO) and seasonal flooding Bangladesh. Theoretical and Applied Climatology. 76(1-2):105-124. [DOI:10.1007/s00704-003-0001-z]
19. Hendon HH (2003). Indonesian rainfall variability: Impacts of ENSO and local air-sea interaction. Climate. 16(11):1775-1790. https://doi.org/10.1175/1520-0442(2003)016<1775:IRVIOE>2.0.CO;2 [DOI:10.1175/1520-0442(2003)0162.0.CO;2]
20. Lee HF, Zhang DD (2011). Relationship between NAO and drought disasters in northwestern China in the last millennium. Arid Environments. 75(11):1114-1115. [DOI:10.1016/j.jaridenv.2011.06.008]
21. Oglesby R, Feng S, Hu Q, Rowe C (2012). The role of the Atlantic multidecadal oscillation on medieval drought in North America synthesizing results from proxy data and climate models. Global and Planetary Change. 84-85:56-65. [DOI:10.1016/j.gloplacha.2011.07.005]
22. Rajagopalan B, Cook E, Lall U, Ray BK (2000). Spatiotemporal variability of ENSO and SST teleconnections to summer drought over the United States during the twentieth century. Climate. 13(24):4244-4255. https://doi.org/10.1175/1520-0442(2000)013<4244:SVOEAS>2.0.CO;2 [DOI:10.1175/1520-0442(2000)0132.0.CO;2]
23. Wang H, Kumar A (2015). Assessing the impact of ENSO on drought in the U.S. Southwest with NCEP climate model simulations. Hydrology. 526:30-41. [DOI:10.1016/j.eiar.2014.09.008]



XML   English Abstract   Print



دوره 34، شماره 2 - ( 1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها