:: دوره 29، شماره 1 - ( 1393 ) ::
جلد 29 شماره 1 صفحات 205-220 برگشت به فهرست نسخه ها
تحلیل فراوانی رودبادهای مرتبط با بارش های حدی و فراگیر در کرانه های غربی خزر
دکتر امیر حسین حلبیان*1، فرشته حسینعلی پور جزی2
1- دانشگاه پیام نور ، halabian_a@yahoo.com
2- دانشگاه پیام نور باغ بهادران
چکیده:   (773 مشاهده)
در این پژوهش به تحلیل فراوانی رودبادهای مرتبط با بارش های حدی و فراگیر در کرانه های غربی خزر با بهره گیری از رویکرد محیطی به گردشی پرداخته شد. در این راستا از پایگاه داده ی بارش روزانه ی منطقه ی مطالعاتی شامل 33 ایستگاه همدید، اقلیمی و باران سنجی طی 15992 روز (از 1/1/1340 تا 11/10/1383)، 109 روز از شدیدترین و فراگیرترین بارش های منطقه بر اساس شاخص پایه ی صدک 99ام، برای بررسی و تحلیل انتخاب شد. فراوانی رودبادها و موقعیت آنها در محدوده ی وسیعی از صفر تا 120 درجه ی شرقی و صفر تا 80 درجه ی شمالی در چهار تراز 250، 300، 400 و 500 هکتوپاسکال طی چهار دیده بانی همدید در ساعت های 00:00، 06:00، 12:00 و 18:00 گرینویچ بررسی گردید. نتایج بررسی ها نشان می دهد که رودبادها از نظر زمانی به جز در تراز 250 هکتوپاسکال که در ساعت 06:00 فراوانی بالایی را نشان می دهند؛ در ترازهای 300 و 400 هکتوپاسکال عمدتاً در ساعت 18:00 بر روی منطقه مطالعاتی نمودی آشکار دارند. در عین حال، نقشه های میانگین سرعت رودبادها در این ساعت ها که از یکسو منطبق بر رخداد بیشینه ی فراوانی رودبادها و از دیگر سو مقارن با وقوع بیشینه ی سرعت رودبادها در پهنه ی مطالعاتی است؛ بیانگر قرارگیری ربع چهارم هسته رودباد( که با افزایش تاوایی مثبت و همچنین واگرایی سطوح فوقانی و همگرایی سطوح پایین جو همراه است) بر روی کرانه های غربی خزر است. این موضوع می تواند به انبساط توده ی هوا در سطح بالا یا حرکت قائم صعودی بیانجامد. به طور کلی کشیدگی رودباد تا تراز 500 هکتوپاسکال در اغلب موارد در ساعت 18:00 نشان از ضخامت لایه ی ناپایدار دارد که می تواند بارش های حدی و فراگیر را روی کرانه های غربی خزر ایجاد نماید
واژه‌های کلیدی: تحلیل فراوانی، ناپایداری، رودباد، بارش های حدی، همگرایی، واگرایی، کرانه های غربی خزر
متن کامل [PDF 757 kb]   (209 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشی اصیل | موضوع مقاله: هواشناسی و اقلیم
دریافت: ۱۳۹۷/۲/۱ | پذیرش: ۱۳۹۷/۲/۱ | انتشار: ۱۳۹۷/۲/۱
فهرست منابع
1. خسروی، محمود .(1380). «تأثیر پدیده انسو بر نابهنجاریهای بارش تابسـتانی و پـاییزی منطقـه جنـوب شـرق ایـران »، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال شانزدهم، شماره پیاپی62 ،پاییز، صص174-141.
2. خوشحال دستجردی، جواد .(1376). تحلیل و ارائه مدل های سینوپتیک کلیمـاتولوژی بـرای بـارش هـای بـیش از صـد میلی متر در سواحل جنوبی دریای خزر، پایان نامه دکتری جغرافیـای طبیعـی گـرایش اقلـیم شناسـی، دانشـگاه تربیـت مدرس، بهار.
3. علیجانی، بهلول .(1381). اقلیم شناسی سینوپتیک،تهران: سمت، 257.
4. فرج زاده اصل، منوچهر، لشکری، حسن و خورانی، اسداالله.(1384).« تحلیل موقعیـت رودبـاد در رابطـه بـا سـامانه هـای بارشی غرب کشور»، فصلنامه مدرس علوم انسانی ویژه جغرافیا، بهار 1386 ،صص 256-239.
5. کاویانی، محمدرضا؛ علیجانی، بهلول .(1379). مبانی آب و هواشناسی، تهران: انتشارات سمت، 576.
6. مارتین، جاناتان،ای. ترجمه سیدابوالفضل مسعودیان.(1388).دینامیک جو درعـرض میانـه، تهـران : انتشـارات سـمت و دانشگاه اصفهان، 426.
7. مسعودیان، سیدابوالفضل؛ کاویانی، محمدرضا .(1387).اقلیم شناسی ایران، اصفهان: انتشارات دانشگاه اصفهان، 168.
8. مسعودیان، سیدابوالفضل .(1390).آب و هوای ایران، مشهد: انتشارات شریعه توس، 277.
9. مسعودیان، سیدابوالفضل و محمدی، بختیار .(1390).«تحلیل فراوانی رودبادهای مرتبط با رخداد بارش های ابرسنگین ایران»، مجله تحقیقات منابع آب ایران، سال هفتم، ش2 ،صص 91-80.
10. مفیدی، عباس؛ زرین، آذر و جانباز قبادی، غلامرضا .(1386).« تعیـین الگـوی همدیـدی بـارش هـای شـدید و حـدی پاییزه در سواحل جنوبی دریای خزر»، مجله فیزیک زمین فضا، دوره 33 ،ش 3 ،صص 154- 131.
11. Alexander, L. V., and 23Co-authors, (2006); Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation, J.Geophys.Res., 111, D05109, doi:10.1029/ 2005J D006290.
12. Andrew Hoell, Mathew Barlow, and Roop Saini (2012); The Leading Pattern of Intraseasonal and Interannual Indian Ocean Precipitation Variability and its Relationship with Asian Circulation During the Boreal Cold Season, AMS Journals Online, doi: 10.1175/JCLI-D-11-00572.1
13. Eltantawy.A.I. (1960); Jet Stream clouds in the Middle East, Pure and Applied Geophysics, Volume 46, Number 1/May, 1960,pp.352-359.
14. Degrimrndzic.J. and Wibig.J. (2007); Jet Stream Patterns over Europe in the period 1950-2001 Classification and basic statistical properties, Theoretical and Applied Climatology, Volume 88, Numbers 3-4/March, 2007, pp.149-167.
15. Dayan.U; Abramski. R. (1983); Heavy Rain in the Middle East related to unusual Jet Stream Properties, Bulletin American Meteorological Society, Vol. 64, No.10, October 1983, pp.1138- 1140.
16. Farajzadeh. M; et al. (2008); The Relation Between Jet Stream Location and Cyclones Over the Western Iran, American Journal of Applied Sciences, 5(10):pp. 1308-1312.
17. Geer, I.W; et al. (1996); Glossary of weather and Climate, American Meteorological Society, Boston..272p.
18. Herron. T. J. and Tolstoy. I. (1968); Tracking Jet Stream winds from ground level Pressure Signals, Journal of the atmospheric Sciences. Vol 26, pp. 266-269.
19. Jhonson. D. H, Danials. S.M, (2006); Rainfall in Relation to the Jet Stream, Journal of the Royal meteorological, Vol 80, Issue 344, pp. 212-217.
20. Kalnay, E., et al. (1996); the NCEP/NCAR 40 year Reanalysis Project, Bulletin of American Metrological Society, Vol.77, No.3, pp.437-471.
21. Nicholls, N., Trewin, B. and Haylock, M., (2000); Climate Extremes: Indicators for State of the Environment Monitoring, Australia: State of the Environment, Second Technical Paper Series (The Atmosphere), Department of the Environment and Heritage, Canberra, 20p.
22. Peterson,T. C., Folland, C., Gruza, G., Hogg, W., Mokssit, A., and Plummer, N., (2001); Report on the activities of the Working Group on Climate Change Detection and Related Rapporteurs 1998-2001, World Meteorological Organization Rep.WCDMP- 47, WMO-TD1071, Geneva, Switzerland,143p.
23. Prezerakos,N.G.& et al (2006); The Role of the Interaction between Polar and Subtropical Jet in a Case of Depression Rejuvenation over the Eastern Mediterranean, Meteorol. Atmos. Phys, 92:139- 151.
24. Strong. C., and Davis. R.E, (2007); Variability in the Position and Strenght of Winter Jet Stream Cores Related to Northern Hemisphere Teleconnections, Journal of Climate, Vol 21, pp 584-592.
25. Weinert. R. A. (1968); Statistics of the subtropical Jet Stream Over the Australian, Central Office, Bureau of Meteorology, Melbourne, Manuscript received November 1998.
26. WoolingsT, et al. (2009); Variability of the North Atlantic eddy-driven Jet Stream, Quarterly Journal of the royal Meterologycal Society, Published online in Wiley InterScience.
27. Yuan, Jiacan, Steven B. Feldstein, Sukyoung Lee, Benkui Tan, (2011); The Relationship between the North Atlantic Jet and Tropical Convection over the Indian and Western Pacific Oceans. J. Climate, 24, 6100–6113.
28. Zhang, X., and 23Co-authors, (2005); Trends in Middle East climate extreme indices from 1950 to 2003, J. Geophys. Res., 110, D22104, doi:10.1029/2005JD006181.


XML   English Abstract   Print



دوره 29، شماره 1 - ( 1393 ) برگشت به فهرست نسخه ها