زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 8 الی 10 صبح -Response time only pairs at 8:10 AM 

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: پیشکسوتان جغرافیا :: ثبت نام :: تماس با ما ::
:: دوره 32، شماره 4 - ( 12-1396 ) ::
جلد 32 شماره 4 صفحات 175-187 برگشت به فهرست نسخه ها
جغرافیای تاریخی بندر ریشهر از عهد باستان تا سقوط سلسلۀ ساسانی
دکتر بدرالسادات علیزاده مقدم 1، احترام شکریان2
1- استادیارگروه تاریخ دانشگاه پیام نور اصفهان
2- کارشناس ارشد تاریخ ایران در دوره اسلامی دانشگاه پیام نور اصفهان
چکیده:   (512 مشاهده)
ریشهر نام بندر باستانی است که در کناره آب‌های گرم خلیج‌فارس قرار دارد این بندر که امروز قسمتی از قلمرو جغرافیایی استان بوشهراست، در ادوار قدیم تاریخ پرفراز و نشیبی را پشت سر گذاشته است.در آثار و کتیبه‌های به‌جامانده به این منطقه با عناوینی چون لیان، بوخت اردشیر، ریواردشیرو سرانجام ریشهر اشاره‌شده است. این منطقه در طول عهد باستان نه‌فقط به لحاظ جغرافیایی و استراتژایکی بلکه به لحاظ اقتصادی و فرهنگی نیز از جایگاه ویژه‌ای در حیات ایران باستان برخوردار بوده است. با سقوط سلسله ساسانی ریشهر نیز مرکزیت و اهمیت خود را در جغرافیای خلیج‌فارس از دست داد و پس‌ازآن در منابع جغرافیایی به‌ندرت به آن اشاره گردیده است. در این مقاله ضمن بررسی اهمیت جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی و تجاری ریشهر در عهد باستان به بررسی علل افول این بندر در جریان سقوط سلسله ساسانی پرداخته خواهد شد.
واژه‌های کلیدی: واژگان کلیدی: جغرافیای تاریخی، ریشهر، عهد باستان، سلسلۀ ساسانی.
متن کامل [PDF 971 kb]   (301 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۱۲/۲۰ | پذیرش: ۱۳۹۶/۱۲/۲۰ | انتشار: ۱۳۹۶/۱۲/۲۰
فهرست منابع
1. ­ ابن اعثم کوفی، محمد بن علی (1386)، الفتوح، ترجمه محمد بن احمد مستوفی هروی، به تصحیح غلامرضا طباطبایی مجد، تهران انتشارات علمی و فرهنگی.
2. ­ ابن بلخی (1374)، فارسنامه، تصحیح منصور رستگار فسایی، شیراز بنیاد فارس شناسی، چاپ اول.
3. ­ ابن جعفر، قدامه (1370)، الخراج، ترجمه و تحقیق دکتر حسین قره چانلو، تهران، نشر البرز، چاپ اول.
4. ­ ابن خردادبه (1371)، مسالک و الممالک، ترجمه سعید خاکرند، با مقدمه ای از آندرومیکل، تهران، انتشارات میراث ملل.
5. ­ اتابک زاده، سروش (1373)، جایگاه دشتستان در سرزمین ایران، به نقل از عبدالکریم مشایخی، شیراز، انتشارات نوید، چاپ اول.
6. ­ اصطخری، ابواسحق ابراهیم (1347)، مسالک و الممالک، به اهتمام ایرج افشار، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ دوم.
7. ­ اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان (1371)، درر التیجان فی تاریخ بنی الاشکان (تاریخ اشکانیان)، به کوشش نعمت احمدی، تهران، انتشارات اطلس، چاپ اول.
8. ­ افشار سیستانی، ایرج (1372)، نام خلیج‌فارس بر پایه اسناد تاریخی، تهران، انتشارات صدیقی.
9. ­ اقتداری، احمد (1344)، خلیج‌فارس، تهران: انتشارات ابن‌سینا، چاپ اول.
10. ­ اقتداری،احمد (1348)، آثار شهرهای باستانی ایران (سواحل و جزایر خلیج‌فارس و دریای عمان)، تهران، انتشارات دانشگاه انجمن آثار ملی، چاپ اول.
11. ­ اقتداری،احمد (1375)، خوزستان و کهگیلویه و ممسنی، جغرافیای تاریخی و آثار باستانی، تهران، مؤسسه فرهنگی آبان، چاپ دوم.
12. ­ اکبری، حسن (1381)، ایلام و ایلامی‌ها، مجله باستان پژوهی، شماره 9.
13. ­ امام شوشتری، سید محمدعلی (1369)، منابع اقتصادی در خلیج‌فارس (مجموعه مقالات خلیج‌فارس)، تهران، مرکز مطالعات خلیج‌فارس دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، چاپ اول.
14. ­ آمیه، پیر (1384)، تاریخ عیلام، ترجمه شیرین بیانی، تهران انتشارات دانشگاه تهران، چاپ چهارم.
15. ­ انوری، حسن (1381)، فرهنگ بزرگ سخن، جلد پنجم، تهران، انتشارات سخن، چاپ اول.
16. ­ اولیری، ولیسی (1355)، انتقال علوم یونانی به عالم اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران، انتشارات جاویدان، چاپ دوم.
17. ­ بریان، پی یر(1379)، تاریخ امپراطوری هخامنشیان، ترجمه مهدی سمسار، جلد دوم، تهران، انتشارات زریاب، چاپ سوم.
18. ­ بلاذری، احمد بن یحیی (1346)، فتوح البلدان، بخش مربوط به ایران، ترجمه آذرتاش آذر نوش، تهران، انتشارات بنیاد فرهنگ ایران.
19. ­ بلاذری،احمدبن یحیی (1367)، فتوح البلدان، ترجمه و مقدمه و تحشیه دکتر محمد توکل، تهران، انتشارات نشر قطره، چاپ اول.
20. ­ بویس، مری (1374)، تاریخ کیش زرتشت، ترجمه همایون صنعتی زاده، جلد اول، تهران، انتشارات توس، چاپ اول.
21. ­ پزار، موریس (1384)، مأموریت در بندر بوشهر (گزارش حفاری‌ها و مطالعات باستان‌شناسی)، ترجمه سید ضیاء مصلح، توضیحات و تعلیقات غلامحسین نظامی، بوشهر، انتشارات شروع، چاپ اول.
22. ­ پیرنیا، حسن (1369)، ایران باستان، جلد اول، تهران، انتشارات دنیای کتاب، چاپ چهارم.
23. ­ حدود العالم من المشرق و المغرب (1970)، بی‌جا، دارالثقاقیه.
24. ­ حمیدی، سید جعفر (1373)، خلیج‌فارس شاهراه تجارت شرق و غرب، مجله سیراف فصلنامه علمی ـ آموزشی و تربیتی، بهار.
25. ­ حمیدی،سید جعفر (1380)، فرهنگ‌نامه بوشهر، تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، چاپ اول.
26. ­ حمیدی،سید جعفر (1384)، استان زیبای بوشهر، بوشهر: انتشارات شروع، چاپ اول.
27. ­ داندامایف،م.ا (1358)، تاریخ سیاسی و اقتصادی هخامنشیان، ترجمه میر کمال نبی پور، تهران، نشر گسترده.
28. ­ دریایی، تورج (1383)، شاهنشاهی ساسانی، ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول.
29. ­ دریایی،تورج (1384)، تاریخ فرهنگ و تمدن ساسانی، ترجمه مهرداد قدرت دیزجی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ دوم.
30. ­ دیاکونوف، میخائیل میخائیلوویچ (1382)، تاریخ ایران باستان، ترجمه روحی ارباب، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم.
31. ­ رائین، اسماعیل (1978)، دریانوردی ایرانیان، جلد اول، تهران، نشر مؤلف، چاپ اول.
32. ­ رکن زاده آدمیت، محمدحسین (1369)، اوضاع اجتماعی خلیج‌فارس، مجموعه مقالات خلیج‌فارس، تهران، مرکز مطالعات خلیج‌فارس دفتر مطالعات سیاسی و بین المللی، چاپ اول.
33. ­ سرفراز، علی‌اکبر (1381)، اکتشافات اخیر باستان‌شناسی در حاشیه خلیج‌فارس، بوشهر، سالنامه میراث لیان، اردیبهشت.
34. ­ سرفراز،علی‌اکبر (1383)، اهمیت تاریخی چرخاب برازجان، بوشهر، سالنامه میراث لیان، اردیبهشت.
35. ­ صفا، ذبیح ا... (1351)، تاریخ ادبیات ایران، جلد اول، تهران انتشارات ابن‌سینا.
36. ­ طبری، محمد بن جریر (1362)، تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد دوم، تهران، انتشارات اساطیر، چاپ دوم.
37. ­ طبری، محمد بن جریر (1363)، تاریخ الرسل و الملوک، ترجمه ابوالقاسم پاینده، جلد پنجم، تهران، انتشارات اساطیر، چاپ سوم.
38. ­ فضلی نژاد، احمد (1386)، روابط تاریخی ارجان (بهبهان) با بنادر خلیج‌فارس، پژوهشنامه خلیج‌فارس، جلد دوم، بی‌جا، بی‌نا.
39. ­ کالج، مالکوم (1380)، اشکانیان (پارتیان)، ترجمه مسعود رجب نیا، تهران، انتشارات هیرمند، چاپ اول.
40. ­ کامرون، جورج (1365)، ایران در سپیده‌دم تاریخ، ترجمه حسن انوشه، بی‌جا، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.
41. ­ کیان راد، حسین، بابایی درمتی، علی (1386)، سفرنامه نئارخوس، پژوهش خلیج‌فارس شناسی ضمیمه کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، جلد دوم، تهران.
42. ­ گریشمن، رومن (1372)، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمه محمد معین، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ یازدهم.
43. ­ مارکوارت، پروفسور یوزف (1383)، ایرانشهر در جغرافیای بطلمیوس، ترجمه دکتر مریم میر احمدی، تهران، انتشارات طهوری، چاپ اول.
44. ­ مجید زاده، یوسف (1370)، تاریخ و تمدن ایلام، تهران، انتشارات مرکز دانشگاهی، چاپ اول.
45. ­ مستوفی، احمد (بی‌تا)، سفر دریایی نئارخوس در سواحل عمان و خلیج‌فارس، مجله دانشکده ادبیات، جلد سوم، شماره 4.
46. ­ مستوفی، حمدا... (1362)، نزهت‌القلوب، به تصحیح گای لیسترانچ، تهران، انتشارات دنیای کتاب، چاپ اول.
47. ­ مشایخی،عبدالکریم (1382)، عیسویان در بوشهر، بوشهر، انتشارات بوشهر.
48. ­ معین، محمد (1374)، فرهنگ معین، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ نهم.
49. ­ منشی، اسکندر بیگ (1377)، عالم‌آرای عباسی، تصحیح اسماعیل رضوانی، تهران، انتشارات دنیای کتاب، چاپ دوم.
50. ­ میر فتاح، سید علی‌اصغر (1374)، گورستان شغاب عرضه داشت در هوای آزاد و دفن به شیوه استخوان دان، مجله اثر، شماره 25.
51. ­ نبی پور، ایرج (1379)، بوشهر حلقه گمشده تاریخ دریانوردی اشکانیان، هفته‌نامه نسیم جنوب، سال سوم، شماره 127، بهمن‌ماه.
52. ­ نبی پور،ایرج (1382)، در ژرفای دریانوردی ایرانیان، سالنامه میراث لیان، اردیبهشت.
53. ­ هینتس، والتر (1371)، دنیای گمشده عیلام، ترجمه فیروز فیروز نیا، ویراسته منصوره کاویانی، بی‌جا، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول.
54. ­ وایت هاوس، دیوید و اندرو ویلیامسن (1977)، بازرگانی دریایی ساسانیان، ترجمه اسدا... ملکیان، تهران، کشتیرانی آریا.
55. ­ وثوقی، محمدباقر (1387)، خلیج‌فارس فرهنگ و تمدن، تهران، انتشارات موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی، چاپ اول.
56. ­ ویلسون، سر آرنولد (1348)، خلیج‌فارس، ترجمه محمد سعیدی، تهران، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، چاپ اول.
57. ­ یا حسینی، سید قاسم (1386)، سرنوشت غم‌انگیز اولین کتابخانه بوشهر و کتابخانه لیان، هفته‌نامه نسیم جنوب، شماره362.
58. ­ یاحسینی،سید قاسم (1387)، نام‌های بندر بوشهر در تاریخ، تهران، انتشارات طلوع دانش، چاپ اول.
59. ­ یار شاطر، احسان (1368)، تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانیان (کیمبریج)، ترجمه حسن انوشه، قسمت اول، جلد سوم، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ اول.
60. ­ یاقوت حموی، شهاب‌الدین (1977)، معجم البلدان، جلد سوم، بیروت، دارصار.
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Alizadeh Moghadam B, shekarian E. The Historical Geography of Reishahr Port from Old Era Until the Fall of the Sassanid Dynasty . geores. 2018; 32 (4) :175-187
URL: http://georesearch.ir/article-1-374-fa.html

علیزاده مقدم بدرالسادات، شکریان احترام. جغرافیای تاریخی بندر ریشهر از عهد باستان تا سقوط سلسلۀ ساسانی . فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1396; 32 (4) :175-187

URL: http://georesearch.ir/article-1-374-fa.html



دوره 32، شماره 4 - ( 12-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3708