زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 8 الی 10 صبح -Response time only pairs at 8:10 AM 

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: پیشکسوتان جغرافیا :: ثبت نام :: تماس با ما ::
:: دوره 30، شماره 1 - ( 3-1394 ) ::
جلد 30 شماره 1 صفحات 1-16 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی همزمانی رخداد پرفشار دریای سیاه و بارش روزانه در ایران زمین
سید محمد حسینی1، دکتر سید ابوالفضل مسعودیان2، دکتر سعید موحدی 3
1- دانشجوی دکتری آب و هواشناسی دانشگاه اصفهان
2- استاد آب و هواشناسی دانشگاه اصفهان
3- استادیار آب و هواشناسی دانشگاه اصفهان
چکیده:   (533 مشاهده)
در این نوشتار، برای بررسی همزمانی پرفشار دریای سیاه با رخداد بارش روزانه در ایران زمین از یک سو، داده های فشار تراز دریا در بازکاوی دوم از پایگاه داده های جوی مرکز پیش-بینی های محیطی NCEP/DOE استخراج شده است. تفکیک زمانی این داده ها، روزانه و تفکیک مکانی آن، 5/2×5/2 درجه قوسی است. چارچوب پوش مورد بررسی، مناطق بین20 تا 70 درجه طول شرقی و 20 تا 70 درجه عرض شمالی را در بر می گیرد و شامل 441 یاخته می باشد. از سویی دیگر، از داده های بارش روزانه 235 ایستگاه همدید در ایران استفاده شده است. بازه ی زمانی مورد بررسی، 45 ساله(11/10/1339 تا 11/10/1383 خورشیدی) است که تشکیل آرایه ای به ابعاد 235× 16071 داده است. سطرها، نماینده ی روز و ستون ها، نماینده ی ایستگاه ها هستند. نتایج نشان داد که بیشترین همزمانی ماهانه رخداد بارش ایران زمین با سامانه پرفشار دریای سیاه در اسفندماه با 66 درصد و کمترین میزان با 30 درصد از آنِ مردادماه می باشد. گستره ی مکانی این همزمانی در اسفندماه مناطقی از شرق، شمال شرق، شمال، شمال غرب و غرب ایران و تا حدودی نیز جنوب غرب ایران را به صورت هسته هایی متراکم در برمی گیرد، لیکن در تیرماه فقط کرانه های جنوبی دریای خزر شاهد رخداد بارش همزمان با پیدایش، گسترش یا تقویت سامانه پرفشار دریای سیاه است. همچنین بیشترین همزمانی فصلی از آنِ فصل زمستان با 60 درصد است و فصل تابستان با 38 درصد پایین ترین میزان همزمانی را دارند. به طور کلی، بیش از 50 درصد بارش ایران همزمان با رخداد سامانه پرفشار دریای سیاه رخ می دهد.
واژه‌های کلیدی: بارش روزانه، پرفشار دریای سیاه، ایران زمین
متن کامل [PDF 1577 kb]   (114 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: اقلیم شناسی
دریافت: ۱۳۹۶/۸/۷ | پذیرش: ۱۳۹۶/۸/۹ | انتشار: ۱۳۹۶/۸/۹
فهرست منابع
1. احمدیحجت، معصومه و فرهنگ احمدیگیوی .( 1391 ). بررسی دینامیکی و ترمودینامیکی ساختار پرفشار سیبری و عوامل مؤثر در تقویت آن( 1948 تا 2008 )، مجله ژئوفیزیک ایران، ج 6، ش 1، صص 107-127.
2. اردکانی، حسین؛ محمدتقی زمانیان و مهری هاشمی دوین .( 1387 ). مطالعه همدیدی و دینامیکی بیشترین بارش روی منطقه خراسان، مجله فیزیک زمین فضا، دوره 34 ، ش 2، صص 107 -123.
3. امیدوار، کمال .( 1385 ). مطالعه فرصتهای زمانی- مکانی افزایش بارش در استان یزد، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان(علوم انسانی)، ش 1، صص 93-120 .
4. بابائیان، ایمان .( 1380 ). بررسی الگوی سیل تابستان 1380 استانهای گلستان و شمال خراسان، بولتن علمی مرکز اقلیم شناسی،سال اول، ش 5، صص 24-43 .
5. بابایی فینی، ام السلمه .( 1382 ). تحلیل و الگویابی مکانی- زمانی بارش در ایران، رساله دکتری اقلیم شناسی، استاد راهنما: منوچهر فرج زاده، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس.
6. باتاچاریا، گوری و جانسون، ریچارد .( 1369 ). مفاهیم و روشهای آماری، برگردان ابنشهر آشوب، مرتضی و میکائیلی،فتاح، جلد دوم، مرکز نشر دانشگاهی تهران.
7. براتی، غلامرضا و ایرج حیدری .( 1389 ). رتبه بندی بارشهای غرب ایران بر پایه خاستگاه کم فشارهای بارش زا، پژوهش های ایران زمین، سال 1، ش 2، صص 61 -71 .
8. پایدار اردکانی، عباس .( 1379 ). تأثیر نوسانات سیستم فشار در اقیانوس اطلس شمالی بر تغییرات بارندگی و دمای ایران، رساله کارشناسی ارشد مدیریت مناطق بیابانی، استاد راهنما: سید محمد جعفر ناظم السادات، دانشگاه شیراز، دانشکده کشاورزی.
9. جهانبخش، سعید و حسن ذوالفقاری .( 1380 ). بررسی الگوهای سینوپتیک بارش روزانه در غرب ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی ، ش 64 -63 ،صص 234 -258.
10. حجازی زاده، زهرا و ابراهیم فتاحی .( 1386 ). تحلیل الگوهای سینوپتیکی بارشهای زمستانه ایران، مجله جغرافیا، ش 3، صص 89-103 .
11. حلبیان، امیرحسین و مهران شبانکاری .( 1389 ). تحلیل همدید ارتباط پرفشار جنب حاره در تراز 600 هکتو پاسکال با بارش روزانه در ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ش 97 ، صص 47 -82.
12. حلبیان، امیرحسین .( 1387 ). بررسی تأثیر پرفشار آزور بر دما و بارش ایران زمین، رساله دکتری اقلیم شناسی، استادان راهنما:سید ابوالفضل مسعودیان و محمدرضا کاویانی، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.
13. خلیلی، علی و جواد بذرافشان .( 1383 ). تحلیل روند تغییرات بارندگیهای سالانه، فصلی و ماهانه در 5 ایستگاه قدیمی ایران در یکصد و شانزده سال گذشته، مجله بیابان، ج 9، ش 1، صص 25 -33.
14. خوش اخلاق، فرامرز .( 1377 ). پدیده انسو و تأثیر آن بر رژیم بارش ایران ، تحقیقات جغرافیایی، ش 51 ، صص 121 -140.
15. خوشحال دستجردی، جواد و عبدالعظیم قانقرمه .( 1388 ). شناسایی و معرفی الگوهای همدیدی موجد ترازهای توفانی بالاتر از نیم متر در سواحل جنوبی خزر، تحقیقات جغرافیایی، دوره 24 ، ش 95 ، صص 132-145.
16. خوشحال دستجردی، جواد .( 1376 ). تحلیل و ارائه مدل سینوپتیکی-کلیماتولوژی برای بارش های بیش از صد میلیمتر در سواحل جنوبی دریای خزر، رساله دکتری اقلیم شناسی، استاد راهنما: هوشنگ قائمی، دانشگاه تربیت مدرس.
17. رحیم زاده، فاطمه؛ اکرم هدایت دزفولی و آرزو پوراصغریان .( 1390 ). ارزیابی روند و جهش نمایه های حدی دما و بارش دراستان هرمزگان، جغرافیا و توسعه، ش 21 ، صص 97-116.
18. رحیمی، سیما و محمد حسین مهدیان .( 1382 ). بررسی تغییرات مکانی بارندگی ماهانه در مناطق خشک و نیمه خشک جنوب شرق ایران، سومین کنفرانس منطقه ای تغییراقلیم، دانشگاه اصفهان، اصفهان.
19. رضیئی، طیب؛ عباس مفیدی و آذر زرین .( 1385 ). مراکز فعالیت و الگوهای گردش جو زمستانه تراز 500 هکتوپاسکال خاورمیانه و ارتباط آنها با بارش ایران، فیزیک زمین و فضا، دوره 35 ، ش 3، صص 121-141.
20. سلیقه، محمد و علیرضا صادقی نیا .( 1389 ). تغییرات مکانی پرفشار جنب حاره ای با بارش تابستانه جنوب ایران، جغرافیا و توسعه، ش 17 ،صص 21-35 .
21. سلیقه، محمد .( 1380 ). الگوهای سینوپتیکی بارشهای تابستانه جنوب شرق ایران، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ش 62 صص 125-114.
22. شبانکاری، مهران .( 1387 ). بررسی اثر پرفشار سیبری بر دما و بارش ایران، رساله دکتری اقلی مشناسی، استادان راهنما: سید ابوالفضل مسعودیان و محمدرضا کاویانی، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.
23. عربی، زهرا .( 1385 ). تحلیل سینوپتیکی بارندگی دوره 21 تا 26 تیرماه 1378 در ایران، پژوهشهای جغرافیایی، ش 56 ، صص 1-15 .
24. عزیزی، قاسم؛ معصومه نیری و سیما رستمی .( 1388 ). تحلیل سینوپتیک بارشهای سنگین در غرب کشور، فصلنامه جغرافیای طبیعی، سال اول، ش 4، صص 1-31.
25. عساکره، حسین و رباب رزمی .( 1390 ). اقلیم شناسی بارش شمال غرب ایران، جغرافیا و توسعه، ش 25 ، صص 137-158.
26. عساکره، حسین .( 1384 ). تغییرات زمانی- مکانی بارش اصفهان طی دهه های اخیر، مجله پژوهشی دانشگاه اصفهان (علوم انسانی)، ش 1، صص 91-116.
27. عساکره، حسین؛ رضا خوشرفتار و فاطمه ستوده .( 1389 ). تأثیر الگوهای فشار روزانه تراز دریا بر بارش سپتامبر گیلان ( 1976-2005 )، چشم انداز جغرافیایی، ش 12 ، صص 1 – 17.
28. علیجانی، بهلول و مجید زاهدی .( 1381 ). تحلیل آماری و سینوپتیکی بارندگی آذربایجان، تحقیقات جغرافیایی، ش 66-65 ، صص 202-217.
29. علیجانی، بهلول و محمد هوشیار .( 1387 ). شناسایی الگوی سینوپتیکی سرماهای شدید شمال غرب ایران، پژوهشهای جغرافیای طبیعی، ش 65 ، صص 1-16 .
30. علیجانی، بهلول .( 1381 ). آب و هوای ایران، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور، چاپ پنجم.
31. غیور، حسنعلی و محمود خسروی .( 1380 ). تأثیر پدیده انسو بر نابهنجاری های بارش تابستانی و پائیزی منطقۀ جنوب شرق ایران ، فصلنامۀ تحقیقات جغرافیایی، ش 62 ، صص 141-174 .
32. غیور، حسنعلی .( 1374 ). بررسی تغییرات بارش در چند ایستگاه ایران ، تحقیقات جغرافیایی، ش 39 ، صص 55-72 .
33. فاتحی مرج، احمد؛ علیرضا برهانی داریان و محمد حسین مهدیان .( 1385 ). پیشبینی بارش فصلی با استفاده از پیوند از دور: مطالعه موردی، حوضه آبریز ارومیه، مجله علوم و فنون جهادکشاورزی و منابع طبیعی، سال 10 ، ش 3، صص 57-45 .
34. فتاحی، ابراهیم و تهمینه صالحی پاک .( 1388 ). تحلیل الگوهای سینوپتیکی یخبندانهای زمستانه ایران، جغرافیا و توسعه، ش 13 ، صص 126-137 .
35. قائدی، سهراب .( 1391 ). بررسی همدید فرود دریای سرخ و تأثیر آن بر بارش ایران، رساله دکتری اقلیم شناسی، استادان راهنما: سعید موحدی و سید ابوالفضل مسعودیان، دانشگاه اصفهان، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا.
36. قائمی، هوشنگ، آذر زرین، مجید آزادی و منوچهر فرجزاده .( 1388 ). تحلیل الگوی فضایی پرفشار جنب حاره بر روی آسیا و آفریقا، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 13 ، ش 1، صص 219-245.
37. قویدل رحیمی، یوسف .( 1383 ). ارتباط پیوند از دور بین پدیده انسو و ناهنجاریهای بارش پائیزی در استان آذربایجان شرقی ، مجلۀ محیط شناسی دانشگاه تهران.
38. کاووسی، امیر و محمد رضا مشکانی .( 1386 ). پهنهبندی و تحلیل فضایی بارش اقلیمی ایران، محیط شناسی، سال 33 ، ش 43، صص 31-40.
39. کاویانی، محمدرضا؛ سید ابوالفضل مسعودیان و بهرام نجفپور .( 1386 ). بررسی رابطه الگوهای گردشی تراز 500 هکتوپاسکال با بارشهای حوضه مند، مجله علوم انسانی دانشگاه اصفهان، ش 3، صص 1-12 .
40. کتیرایی، پری سیما؛ سهراب حجام و پرویز ایراننژاد .( 1386 ). سهم تغییرات فراوانی و شدت بارش روزانه در روند بارش در ایران طی دوره 1960 تا 2001 ، فیزیک زمین و فضا، ج 33 ، ش 1، صص 67-83.
41. کریمی، مصطفی و منوچهر فرجزاده .( 1390 ). شار رطوبت و الگوهای فضایی- زمانی منابع تأمین رطوبت بارش ایران، تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، دوره 9، ش 22 ، صص 109-127 .
42. لشکری، حسن .( 1382 ).مکانیسم تکوین، تقویت و توسعه مرکز کم فشار سودان و نقش آن بر بارش های جنوب و جنوب-غرب ایران، پژوهشهای جغرافیایی، ش 46 ، صص 1-19.
43. لشکری، حسن .( 1384 ). تحلیل سینوپتیکی دو نمونه از الگوی بارشهای زمستانه جنوب شرق ایران، فصلنامه مدرس علوم انسانی، دوره 9، شماره 1197-169.
44. محمدی، بختیار و سید ابوالفضل مسعودیان .( 1389 ). تحلیل همدید بارشهای سنگین ایران، جغرافیا و توسعه، ش 19 ، صص 47-70 .
45. محمدی، بختیار .( 1390 ). تحلیل روند بارش سالانه ایران، جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، سال 22 ، ش 3، صص 95 -106.
46. مرادی، حمیدرضا .( 1381 ). تحلیل همدید بارش ساحل جنوبی دریای خزر در شش ماه سرد سال، علوم دریایی ایران، ش 2 صص 61-72.
47. مرادی، حمیدرضا .( 1385 ). پیش بینی وقوع سیلابها بر اساس موقعیتهای سینوپتیکی در ساحل جنوبی دریای خزر، پژوهشهای جغرافیایی، ش 55 ، صص 109-131.
48. مسعودیان، سیدابوالفضل .( 1384 ). پیش بینی و برآورد سیلاب در استان چهار محال و بختیاری، طرح پژوهشی، استانداری چهارمحال و بختیاری.
49. مسعودیان، سیدابوالفضل .( 1387 ). شناسایی شرایط همدید همراه با بارشهای ابرسنگین ایران، سومین کنفرانس مدیریت منابع ایران، 23 الی 25 مهرماه، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه تبریز.
50. مفیدی، عباس و آذر زرین .( 1385 ). تحلیلی بر ماهیت و ساختار مراکز کم فشار و پرفشار، رشد آموزش زمین شناسی، دوره 12 ، ش 46 ، صص 53 -61
51. مفیدی، عباس .( 1379 ). بررسی سینوپتیکی نقش دریای سیاه در بارش ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد جغرافی طبیعی، دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز.
52. مفیدی، عباس .( 1383 ). اقلیم شناسی سینوپتیکی بارشهای سیل زا با منشأ منطقۀ دریای سرخ در خاورمیانه، تحقیقات جغرافیایی، ش 75 ، صص 1 -26.
53. ناظم السادات، محمد جعفر .( 1378 ). بررسی تاثیر پدیده ال نینو- نوسانات جنوبی بر بارندگی پاییز ایران، دومین کنفرانس منطقه ای تغییراقلیم، سازمان هواشناسی کشور و مرکز ملی اقلیم شناسی، تهران.
54. نوری، حمید و علیرضا ایلدرمی .( 1391 ). الگوهای همدید فشار تراز دریا در رخدادهای بارشی سنگین و فوق سنگین سواحل جنوبی خزر، فضای جغرافیایی، سال 12 ، ش 39 ، صص 121 -137.
55. یاراحمدی، داریوش و قاسم عزیزی .( 1386 ). تحلیل چند متغیره ارتباط میزان بارش فصلی ایران و شاخصهای اقلیمی، پژوهشهای جغرافیای ،ش 62، صص 173-186.
56. یارنال، برنت .( 1385 ). کاربرد اقلیمشناسی در مطالعات محیطی، برگردان: سید ابوالفضل مسعودیان، انتشارات دانشگاه اصفهان
57. Barlow, M., Houghton, J., Ding, Y., (2002). Drought in Central and Southwest Asia: Lanina, the warm pool and Indian Ocean precipitation. J. Climate, 15 (7): 371-395.
58. Becker, S., Gemmer, M., Jiang, T., (2006). Spatiotemporal Analysis of Precipitation Ttrends in the Yangtze River Catchment, Stoch Environ Res Risk Assess 20: 435–444.
59. Brahmananda, R.V., Giarolla, E., Kayano, M. T., Franchito, S. H., (2006). Is the Recent Increasing Trend of Rainfall over Northeast Brazil Related to Sub-Saharan Drought, J. Climate,19: 4448- 4453.Coghlan, C., (2002). El Niño-causes, Consequences and Solutions, J. Weather, 57(6).
60. Coghlan, C., (2002). El Niño-causes, Consequences and Solutions, J. Weather, 57(6).
61. Feidas, H., Noulopoulou, Ch., Makrogiannis, T., Bora-Senta, E., (2007). Trend Analysis of Precipitation Time Series in Greece and their Relationship with Circulation using Surface and Satellite Data: 1955–2001, Theor. Appl. Climatol. 87, 155–177.
62. Fernanda, C.V and Iracema, F.A., (2010). Extreme Precipitation over Southeastern Brazil in the Austral Summer and Relations with the Southern Hemisphere Annual Mode. Atmos. Sci. Let. 11:21-26.
63. Haylock, M. R., Peterson, T. C., Alves, L. M., Ambrizzi, T., Anunciacao, Y. M. T., Baez, J., Barros, V. R., Berlato, M. A., Bidegain, M., Coronel, G., Corradi, V., Garacia, V. J., Grimm, A. M., Karoly, D., Marengo, J. A., Marino, M. B., Moncunill, D. F., Nechet, D., Quintan, J., Rebello, E., Rusticucci, M., Santos, J. L., Trebejo, I., Vincent, L. A. (2005). Trends in Total andExtreme South American Rainfall in 1960–2000 and Links withSea Surface Temperature, J. Climate, 19: 1490-1512.
64. Hidalgo, G. J. C., Luı´s, M., Ravento´s, J., Sa´nchez, J. R., (2003). Daily Rainfall Trend in the Valencia Region of Spain, Theor. Appl. Climatol. 75, 117–130.
65. Karpouzos, D.K., Kavallieratos, S and Babajimopoulos, C., (2010). Trend Analysis of Precipitation Data in Pieria Region (Greece), European water 30: 31-40.
66. Kidden, V. D and skiem, A., (2008). On the Relationship between Large-Scale Climate Models and Regional Synoptic Pattern that Drive Victorian Rainfall, Hydrology earth system science. Discuss 5. 2791-2815.
67. Krichak, S.O., Tsidulko, M and Alpert, P., (2000). Monthly synoptic patterns associated with wet/dry conditions in the Eastern Mediterranean, J. Theo. App. Climatol. 65:215-229.
68. Kunkel, K. E., (2003). North American Trends in Extreme Precipitation, Natural Hazards 29: 291–305.
69. Littmann, T., (2000). An Empirical Classification of Weather Types in the Mediterranean Basin and their Interrelation with Rainfall, J. Theo. App. Climatol., 66:161-171.
70. Matlik, O and Piia Post., (2008). Synoptic Weather Types that have Caused Heavy Precipitation in Estonia in the Period 1961-2005. Estonia. J. Eng. 195-208.
71. Pattanaika, D.R and Rajeevan, M., (2010). Variability of Extreme Rainfall Events over India during Southwest Monsoon Season. J. Theo. App. Climatol.17:88-104.
72. Pozo, D., (2005). El Nino- Southern Oscillation Events and Associated European Winter Precipitation Anomalies. Int. J. Climatol. 17-31.
73. Qian, Y., Zhang, Q., Yao, Y and Zhang, X., (2002). Seasonal Variation and Heat Preference of the South Asia High; Adva. Atmos. Sci., 19: 821-836.
74. Santos, J.A., Corte-real, J and leite, S.M., (2005). Weather Regimes and their Connection to the Winter Rainfall in Portugal, Int. J. Climatol., 25:33-50.
75. Su, B. D., Jiang, T., Jin, W. B., (2006). Recent Trends in Observed Temperature and Precipitation Extremes in the Yangtze River basin, China, Theatrical Apply climatology. 83:139–151.
76. Takaya, K and Nakamura, H., (2005). Mechanism of Inter Seasonal Amplification of the Cold Siberian High. J. Atmos. Sci., 62: 4423-4440.
77. Tomozeiu, R., (2005). Winter Precipitation Variability and Large-Scale Circulation Patterns in Romania, J. Theor and Applied Climatol, 81:193-201.
78. Trigo, I. F., Bigg, G. R and Davies, T. D., (2002). Climatology of Cyclogenesis Mechanisms in the Mediterranean, Monthly Weather Review. 3: 549-569.
79. UnkasÏevic, M and Radinovic, D., (2000). Statistical Analysis of Daily Maximum and Monthly Precipitation at Belgrade, J. Theor and Applied Climatol, 66: 241-249.
80. Zarrin, A., Ghaemi, H., Azadi, M and Farajzadeh, M., (2010). The Spatial Pattern of Summertime Subtropical Anticyclones over Asia and Africa: A Climatology Review, Int. J. Climatol, 30:159-173.
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

کد امنیتی را در کادر بنویسید >


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Hosseini M, Masoodian A, Movahedi S. Analysis of the Concurrence of Black Sea High Pressure System and Daily Precipitation in IRAN . geores. 2015; 30 (1) :1-16
URL: http://georesearch.ir/article-1-257-fa.html

حسینی سید محمد، مسعودیان سید ابوالفضل، موحدی سعید. بررسی همزمانی رخداد پرفشار دریای سیاه و بارش روزانه در ایران زمین. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1394; 30 (1) :1-16

URL: http://georesearch.ir/article-1-257-fa.html



دوره 30، شماره 1 - ( 3-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3708