زمان پاسخگویی تنها روزهای زوج ساعت 8 الی 10 صبح 

   [صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ارسال مقاله :: پیشکسوتان جغرافیا :: ثبت نام :: تماس با ما ::
:: دوره 30، شماره 3 - ( 9-1394 ) ::
جلد 30 شماره 3 صفحات 85-103 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی الگوی رقابت قدرتها در دریای خزر
دکتر زهرا احمدی پور1، دکتر محمدرضا حافظ نیا1، زهرا حسینی سادات محله* 1
1- گروه جغرافیای سیاسی،دانشگاه تربیت مدرس ،تهران ،ایران
چکیده:   (843 مشاهده)

پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، به سبب تغییر در ساختار نظام جهانی و نیز تغییر در جغرافیای سیاسی منطقۀ خزر،شرایط ژئوپولیتیک جدیدی بر این منطقه حاکم شد. از یک سو، با ظهور کشورهای تازه استقلال یافتۀ شوروی در اطراف این دریا، جغرافیای سیاسی منطقه دچار تغییر شده و به تبع روابط ژئوپولیتیک منطقه نیز شکلی جدید به خود گرفت. از سویی دیگر، فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی به افزایش تلاشهای ایالات متحده برای سلطه به مناطق تحت نفوذ شوروی سابق منجر شد. تلاش گسترده قدرتهای فرامنطقه ای؛ به ویژه ایالات متحده امریکا به منظور نفوذ و در نهایت، سلطه بر منطقه؛ و نیز اقدامات قدرتهای ساحلی و منطقهای، به منظور دستیابی به منافع خود در خزر و جلوگیری از شک لگیری نظام تک قطبی به رهبری امریکا؛ صحنه ای از رقابت را در منطقۀ خزر سبب گردید. اینکه این رقابتها چه فضایی را در منطقۀ خزر ایجاد کرده است، سؤال اصلی پژوهش حاضر است. این پژوهش با روش کتابخانه ای و میدانی و رویکردی توصیفی - تحلیلی به دنبال دستیابی به الگوی رقابت قدرتها در منطقۀ خزر است و در نهایت، در الگویی از فضای رقابت در منطقه، عوامل موجد رقابت، قدرتهای درگیر در این منطقه و فضای حاصل از این رقابتها را ارائه می کند.

واژه‌های کلیدی: رقابت، قدرت، ژئوپولیتیک، دریای خزر.
متن کامل [PDF 491 kb]   (197 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: جغرافیای سیاسی
دریافت: ۱۳۹۳/۳/۱۱ | پذیرش: ۱۳۹۴/۱/۲۵ | انتشار: ۱۳۹۴/۹/۲۸
فهرست منابع
1. احمدی پور، زهرا و همکاران .( 1389 ). ژئوپولیتیک دریای خزر، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، ص 210.
2. حافظ نیا، محمدرضا .( 1385 ). اصول و مفاهیم ژئوپولیتیک، مشهد: انتشارات پاپلی،ص 380.
3. حافظ نیا، محمدرضا و کاویانی راد، مراد .( 1388 ). افق های جدید در جغرافیای سیاسی، تهران: سمت،ص 227.
4. دهقان، فتح الله .( 1384 ). دریای خزر و امنیت ملی، تهران: مؤسسه فرهنگی بشیر علم و ادب،ص 264.
5. زارعی، بهادر .( 1385 ). نگرشی بر سیاست خارجی ایران در مناطق ژئوپولیتیکی خزر و آسیای جنوبی، تهران: انتشارات بهمن برنا، ص ۲۹۵.
6. قاسمی، فرهاد .( 1387 ). نگرش شبکه ای به مناطق و تحلیل فرایندهای آن از دیدگاه تئوری های سیکلی، فصلنامه ژئوپولیتیک، سال چهارم، ش اول، صص 96- ۱۲۹
7. مجتهدزاده، پبروز .( 1389 ). جغرافیای سیاسی و سیاست جغرافیایی، تهران: سمت،ص 320.
8. مهرپور، مهران .( 1388 ). جایگاه انرژی حوزه دریای خزر در استراتژی امنیت ملی آمریکا پس از فروپاشی شوروی، استاد راهنما علی اصغر زرگر، پایان نامه کارشناسی ارشد روابط بین الملل، تهران: دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
9. نقیب زاده، احمد .( 1388 ). ایران، کانون چند زیرسیستم منطقه ای، تهران: مطالعات اوراسیای مرکزی، سال دوم، ش۵، صص 167-140.
10. Akdemir: I.O: (2011).Global energy circulation: Turkey's geographical location and petro politics: Procedia Social and Behavioral Sciences19,pp:71-80
11. Buzan: Barry and Ole Weaver: 2003: Region and Powers: New York: Cambridge University Press.
12. Ciarreta: Aitor & Nasirov: SH.( 2012). Development trends in the Azerbaijan oil and gas sector : Achivements and Challenges: ENERGY POLICY 40,pp: 282-292
13. Hashim: M.S.( 2010). Power-loss or power-transition? Assessing the limits of using the energy sector in revivinng Russia's geopolitical
14. Lansford: T and Tashev: Blagovest .( 2005). Old Europe New Europe and the U.S: Ash gate: Burlington,pp:184
15. Mills: Lennox .A & McLaughlin: Charles H: 1957: World politics in transition: HENRY HOLT AND COMPANY: New York,pp: 216
16. O' Sullivan: p.( 1986). Geopolitics: London & Sydney: CROOM HELM,pp:146.
17. Oderbergh: B.S & Jakobsson: Kristofer & Aleklett: Kjel.(2010). European energy security: An analysis of future Russian natural gas production and exports: ENERGY POLICY33,pp: 7827- 7843.
18. Tavana: M & Pirdashti: M & Kennedy: D.T :et.al .( 2012). A hybrid Delphi-SWOT paradigm for oil and gas pipeline strategic planning in caspian sea basin: ENERGY POLICY 40,pp: 345-360
19. White: Dulas r.( 2004). Network Analysis and Social Dynamics: Cybernetics and Systems: an International Journal 35, pp: 173-192.
20. WWW.EIA.DOE.GOV /COUNTRIES:02:2011
21. http://www.eia.gov/maps/
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA code


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Ahmadipoor Z, Hafeznia M, Hosseini Sadat Mahalleh Z. A Survey of Powers Competition Pattern in Caspian Sea. geores. 2015; 30 (3) :85-103
URL: http://georesearch.ir/article-1-135-fa.html

احمدی پور زهرا، حافظ نیا محمدرضا، حسینی سادات محله زهرا. بررسی الگوی رقابت قدرتها در دریای خزر. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی. 1394; 30 (3) :85-103

URL: http://georesearch.ir/article-1-135-fa.html



دوره 30، شماره 3 - ( 9-1394 ) برگشت به فهرست نسخه ها
فصلنامه تحقیقات جغرافیایی Geographical Researches Quarterly Journal
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 31 queries by YEKTAWEB 3781