fa مقایسه کیفیت خاک در کاربری‌های زراعی و باغی با استفاده از شاخص‌های خطی و غیرخطی (منطقه چهاربرج، آذربایجان غربی) جغرافیای طبیعی Natural Geography پژوهشی اصیل Original Research &nbsp;<span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">اهداف:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> امروزه یکی از مؤثرترین ابزارها برای ارزیابی مدیریت پایدار خاک، ارزیابی کیفیت خاک است. بنابراین، ارزیابی و پایش کیفیت خاک می‌تواند درک نسبتاً جامعی از شرایط پیچیده محیطی خاک ارائه دهد. این مطالعه با هدف ارزیابی کمی کیفیت خاک در منطقه چهاربرج آذربایجان غربی در دو کاربری کشاورزی و باغبانی انجام شد</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:red"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">روش‌شناسی:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> نمونه‌برداری مرکب در عمق 0-30 و 30-60 سانتی‌متر در 18 ایستگاه انجام شد و ویژگی‌های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک اندازه‌گیری شد. با استفاده از تحلیل مؤلفه‌های اصلی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">&nbsp;(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">PCA</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)، حداقل مجموعه داده‌ها</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">MDS</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">شامل هدایت الکتریکی، تنفس میکروبی خاک، نیتروژن کل، جرم مخصوص ظاهری و پتاسیم قابل جذب شناسایی شد. شاخص کیفیت خاک</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">SQI</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">با استفاده از دو روش امتیازدهی خطی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">SQI-1</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">و غیرخطی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">SQI-2</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">)</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">محاسبه شد. </span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> نتایج نشان داد که خاک‌های زراعی به طور قابل توجهی شوری (93/6 در مقابل 34/2 دسی‌زیمنس بر متر)، سدیمی بودن (73/15 در مقابل 77/3 درصد) و چگالی (63/1 در مقابل 28/1 گرم بر سانتی‌متر مکعب) بالاتری نسبت به خاک‌های باغ داشتند. در مقابل، فعالیت بیولوژیکی (تنفس میکروبی و کربن زیست‌توده میکروبی) و نیتروژن کل در کاربری باغ به طور قابل توجهی بالاتر بود. میانگین شاخص کیفیت خاک در کاربری باغ برای روش خطی 457/0 و برای روش غیرخطی 576/0 و در کاربری کشاورزی به ترتیب 321/0 و 384/0 بود که در هر دو روش تفاوت معنی‌داری وجود داشت</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">(</span></span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family:" times="">p<0.001</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">). روش غیرخطی وضوح بالاتری داشت</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"><span style="color:red"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span b="" mitra="" style="font-family:"> این مطالعه تأیید کرد که مدیریت ناپایدار اراضی در بخش زراعی مهمترین عامل کاهش کیفیت خاک در کاربری زراعی است و تغییر به سیستم‌های باغی می‌تواند یک راه حل مؤثر برای احیای خاک باشد.</span></span></span></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Aims & Backgrounds: </span></span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Today, one of the most effective tools for assessing sustainable soil management is soil quality assessment. Therefore, soil quality assessment and monitoring can provide a relatively comprehensive understanding of the complex environmental conditions of soil.</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed to quantitatively evaluate soil quality in the Chaharborj region of West Azerbaijan in two agricultural and horticultural uses.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Methodology</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span></span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Composite sampling was carried out at 0-30 and 30-60 cm depth at 18 stations and physical, chemical and biological properties of the soil were measured. Using principal component analysis (PCA), a minimum data set (MDS) was identified including electrical conductivity, soil microbial respiration, total nitrogen, bulk density and absorbable potassium. Soil quality index (SQI) was calculated using two linear (SQI-1) and nonlinear (SQI-2) scoring methods.</span><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Findings: </span></span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The results showed that agricultural soils had significantly higher salinity (6.93 vs. 2.34 dS/m), sodicity (15.73 vs. 3.77%), and density (1.63 vs. 1.28 g/cm&sup3;) than garden soils. In contrast, biological activity (microbial respiration and microbial biomass carbon) and total nitrogen were significantly higher in garden land use. The mean soil quality index in garden land use was 0.457 for the linear method and 0.576 for the nonlinear method, and in agricultural land use it was 0.321 and 0.384, respectively, with a significant difference in both methods (p<0.001). The nonlinear method had higher resolution.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:150%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion: </span></span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The study confirmed that unsustainable management is the most important factor in reducing soil quality in agricultural use, and switching to horticultural systems can be an effective solution for soil restoration.</span></span></span></span></span> خاک‌های متاثر از نمک,دریاچه ارومیه,شاخص کیفیت خاک,کاربری اراضی,مجموعه حداقل داده Lake Urmia,Land use,Minimum data set,Salt-affected soils,Soil quality index 0 0 http://georesearch.ir/browse.php?a_code=A-10-964-2&slc_lang=fa&sid=1 Omid Ahmadi امید احمدی omid.ahmadi@znu.ac.ir 100319475328460019123 100319475328460019123 No Parisa Alamdari پریسا علمداری p_alamdari@znu.ac.ir 100319475328460019124 100319475328460019124 Yes Mohammad Sadegh Askari محمد صادق عسکری askari@znu.ac.ir 100319475328460019125 100319475328460019125 No Moslem Servati مسلم ثروتی moslemservati@gmail.com 100319475328460019126 100319475328460019126 No